Thần đồng thơ Trần Đăng Khoa tiết lộ mức nhuận bút đặc biệt khi làm thơ từ năm 8 tuổi

VIDEO: Nhà thơ Trần Đăng Khoa kể chuyện về lần duy nhất nhận nhuận bút thời thơ ấu.

Nhận hàng trăm chiếc cặp sách và đài bán dẫn thay cho tiền mặt

Nhà thơ Trần Đăng Khoa cho biết, tập thơ nổi tiếng Góc sân và khoảng trời của ông tính đến nay đã được in tới 161 lần, trong đó có những lần in với số lượng khổng lồ như Sở Giáo dục Hải Hưng cũ in 300 nghìn bản hay Nhà xuất bản Kim Đồng in hơn 50 nghìn bản. Tuy nhiên, trong suốt những năm tháng ấu thơ, dù sáng tác rất nhiều, cậu bé Trần Đăng Khoa chỉ được nhận nhuận bút bằng tiền mặt đúng một lần duy nhất.

Lý giải về việc hầu như không được nhận tiền mặt, nhà thơ chia sẻ quan niệm của xã hội thời bấy giờ: "Người ta cho rằng trả nhuận bút cho trẻ con thì chúng sẽ hư, sẽ viết vì tiền chứ không phải vì nghệ thuật". Thay vì tiền mặt, các tòa soạn và nhà xuất bản thường trả nhuận bút bằng hiện vật như cặp sách, túi đi học, sách vở. Kết quả là ở nhà cậu bé Khoa khi ấy chất đống hơn 300 chiếc túi đi học, dùng không thể nào hết.

Món quà nhuận bút bằng hiện vật đặc biệt và giá trị nhất thời thơ ấu của ông là một chiếc đài bán dẫn do nhà văn Bùi Hồng mang về tặng sau khi xuất bản cuốn Từ góc sân nhà em. Vào thời điểm đó, đài bán dẫn là một tài sản vô cùng xa xỉ, thường chỉ cán bộ cấp cao mới có, muốn mua pin cũng phải có giấy đăng ký. Chiếc đài quý giá đến mức các thanh niên trong làng thường xuyên đến mượn để đeo bên hông đi tán gái, coi đó là một món đồ thể hiện sự sành điệu.

Khoản nhuận bút 15 đồng duy nhất

Lần đầu tiên và cũng là lần duy nhất cậu bé Trần Đăng Khoa được trả nhuận bút bằng tiền mặt là từ tạp chí Văn nghệ Quân đội cho bài thơ ngắn mang tên Tiếng chim chích chòe. Gói nhuận bút khi đó bao gồm: một cuốn sổ có in dòng chữ vàng "Văn nghệ Quân đội", một chiếc bút Trường Sơn, 6 tháng báo biếu và 15 đồng tiền mặt.

Theo lời nhà thơ, 15 đồng bấy giờ là một số tiền khổng lồ. Ông nhẩm tính, thời đó một bát phở ngon chỉ có giá 2 hào (10 hào bằng 1 đồng). Để so sánh, mẹ của nhà thơ từng phải gánh một gánh bèo rất nặng đi bộ 5 cây số ra chợ bán cũng chỉ được 5 hào (đủ mua gần 2 lạng thịt). Do đó, khoản nhuận bút 15 đồng của cậu bé Khoa tương đương với cả tháng trời mẹ ông đi lao động cật lực.

Khi ông cầm 15 đồng về đưa cho mẹ, bà đã vô cùng kinh hoàng. Nhà thơ nhớ lại lời mẹ hỏi đầy thảng thốt: "Mẹ hỏi thật, có phải con đi ăn cắp của ai không? Lấy đâu ra nhiều tiền thế này?". Theo nhà thơ, nếu thời đó các nhà xuất bản đều trả tiền mặt một cách sòng phẳng, số tiền ông kiếm được hoàn toàn đủ để nuôi sống cả gia đình.

Dù sở hữu số lượng đầu sách bán ra rất lớn, nhà thơ Trần Đăng Khoa thẳng thắn thừa nhận thu nhập từ nhuận bút ở giai đoạn trưởng thành không hề "khủng" như nhiều người vẫn tưởng.

Ông lấy ví dụ về cuốn Chân dung và đối thoại, dù rất nổi tiếng nhưng mỗi lần tái bản, ông chỉ nhận được khoảng 2 triệu đồng. Tổng cộng 9 lần in đầu tiên, số tiền tác giả thu về chỉ vỏn vẹn khoảng 30 triệu đồng. Từ câu chuyện của chính mình, nhà thơ đúc kết một thực tế của giới cầm bút: "Cho đến tận bây giờ, nhuận bút cũng không ăn thua gì. Không có ai có thể sống hoàn toàn bằng nhuận bút cả".