Thân tín chỉ điểm hạ gục trùm ma túy Mexico, bạo lực làm 70 người chết

Băng đảng CJNG khét tiếng với việc trang bị vũ khí và khí tài quân sự hạng nặng. Ảnh: Reuters.

Nemesio Oseguera, biệt danh El Mencho - trùm ma túy khét tiếng và là người đồng sáng lập băng đảng Thế hệ mới Jalisco (CJNG) - đã thiệt mạng sau chiến dịch đặc biệt quy mô lớn của quân đội Mexico. Dưới sự điều hành của y, CJNG đã bành trướng thần tốc, trở thành tổ chức tội phạm nắm giữ huyết mạch buôn lậu ma túy đá và fentanyl vào Mỹ.

Để thực hiện cuộc vây ráp, lực lượng an ninh Mexico đã khai thác thông tin từ người thân cận của nhân tình Oseguera, kết hợp cùng các dữ liệu tình báo quan trọng từ phía Mỹ.

Cuộc tấn công diễn ra vào thời điểm then chốt khi Tổng thống Claudia Sheinbaum đang chịu sức ép nặng nề từ người đồng cấp Mỹ Donald Trump về việc trấn áp tội phạm ma túy. Đặc biệt, chỉ còn vài tháng nữa, thành phố Guadalajara - nơi đang rung chuyển bởi bạo lực trả đũa - sẽ đăng cai các trận đấu của FIFA World Cup 2026. Với kỳ vọng giải đấu sẽ là cú hích kinh tế cho bang Jalisco, bà Sheinbaum chắc chắn lo ngại các bất ổn sẽ làm chùn bước khách du lịch.

Nemesio Oseguera (giữa) trong một bức ảnh bằng chứng của công tố viên liên bang Mỹ. Ảnh: Tòa án Mỹ.

Cuộc vây ráp trong rừng sâu

Sau nhiều năm truy đuổi, ngày 20/2, lực lượng an ninh Mexico nhận được nguồn tin xác thực về nơi ẩn náu của tên trùm ma túy khét tiếng. Theo Bộ trưởng Quốc phòng Ricardo Trevilla Trejo, manh mối then chốt đến từ một nhân vật thân cận của một trong những nhân tình của Oseguera.

Khi người phụ nữ này rời khỏi khu phức hợp nhà gỗ ở ngoại ô Tapalpa vào ngày hôm sau, Oseguera vẫn ở lại cùng đội vệ sĩ. Ngay lập tức, Không quân Mexico và Lực lượng Đặc nhiệm Phản ứng Nhanh của Vệ binh Quốc gia đã phát động cuộc đột kích thần tốc trong vòng 24 giờ.

Để giữ bí mật, quân đội chủ yếu triển khai lực lượng mặt đất, thiết lập vành đai bao quanh khu nghỉ dưỡng Cabanãs La Loma trước khi khép chặt vòng vây. Tại lối vào, hàng chục binh sĩ cùng xe thiết giáp đồng loạt tiến lên con dốc dẫn vào sào huyệt trong tiếng súng liên hồi và những cột khói đen dày đặc.

Cuộc đấu súng dữ dội tại khu nhà gỗ đã khiến 8 thành viên băng đảng tử vong và 2 binh sĩ Mexico bị thương. Lợi dụng sự hỗn loạn, Oseguera cùng các thuộc hạ thân tín tháo chạy vào rừng sâu, bỏ lại một nhóm tay súng với kho vũ khí lớn nhằm chặn hậu và cầm chân lực lượng chức năng.

Một đội đặc nhiệm tinh nhuệ đã băng rừng truy kích và khống chế thành công "El Mencho" khi tên này đang lẩn trốn trong bụi rậm cùng hai vệ sĩ. Do cả ba đều bị thương nặng sau các cuộc đọ súng, lực lượng chức năng đã triển khai trực thăng để di tản khẩn cấp về bệnh viện tại thành phố Guadalajara.

Dù vậy, các đối tượng đã tử vong ngay trên chuyến bay. Nhằm ngăn chặn nguy cơ băng đảng CJNG tấn công trả đũa vào hệ thống y tế địa phương, nhà chức trách lập tức đổi hướng hạ cánh xuống Sân bay Quốc tế Morelia, trước khi đưa thi thể về thủ đô Mexico bằng máy bay chiến đấu.

Mexico giải bài toán sức ép từ Washington

Băng đảng đã trả đũa bằng cách đốt xe để phong tỏa các tuyến đường, đồng thời tấn công binh sĩ và cảnh sát Mexico. Ảnh: Reuters.

Chiến dịch diễn ra vào thời điểm nhạy cảm khi Tổng thống Claudia Sheinbaum đang chịu sức ép nặng nề từ Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc trấn áp tội phạm ma túy xuyên biên giới.

Việc xóa sổ tên trùm khét tiếng mang tính biểu tượng cực kỳ quan trọng, nhưng cũng là một rủi ro có tính toán. Thành phố Guadalajara dự kiến đăng cai các trận đấu của FIFA World Cup 2026 vào mùa hè này. Bà Sheinbaum chắc chắn lo ngại làn sóng bạo lực trả đũa - vốn đã khiến ít nhất 25 cảnh sát quân sự thiệt mạng những ngày qua - sẽ làm khách du lịch lo sợ, ảnh hưởng đến cú hích kinh tế của bang Jalisco.

Có thể cơ hội bắt giữ Oseguera - kẻ bị Mỹ liệt vào danh sách Khủng bố Toàn cầu với số tiền thưởng 15 triệu USD - là quá tốt. Armando Vargas, điều phối viên chương trình an ninh tại tổ chức México Evalúa, nhận định: “Nhà nước Mexico đã thực hiện một phép tính có lợi cho mình, không có cơ hội nào tốt hơn để bắt giữ hắn”.

Dù vậy, giới chuyên gia nhận định khả năng CJNG tan rã ngay lập tức là rất thấp. Chuyên gia Armando Vargas từ tổ chức México Evalúa cho biết: “Các trùm địa phương vẫn vận hành theo hệ thống 'nhượng quyền' với tính tự chủ cao”. Dù Oseguera đã chết, bộ máy chỉ huy của Jalisco phần lớn vẫn tự do, báo hiệu một giai đoạn bất ổn kéo dài khi các đối thủ tìm cách xâm lấn địa bàn.

Trong phát biểu ngày thứ Hai, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đã đưa ra lời kêu gọi hòa bình nhằm trấn an dư luận. Bà khẳng định: “Ưu tiên cao nhất hiện nay là đảm bảo an ninh và ổn định cho toàn thể nhân dân Mexico. Chính phủ đang nỗ lực thực hiện điều đó để người dân có thể tin tưởng rằng trật tự và cuộc sống bình thường đang được duy trì trên khắp đất nước”.

Sau tất cả, bất kể tác động lên băng đảng Jalisco ra sao, Mexico đang hy vọng rằng có một người đàn ông đặc biệt sẽ coi cái chết của Oseguera là một bước tiến đầy ý nghĩa: Donald Trump.

Minh An