Trùm ma túy lớn nhất Mexico bị hạ: CIA và đặc nhiệm Mỹ tham gia?
Trùm ma túy Nemesio Oseguera Cervantes - thủ lĩnh lâu năm của băng đảng Jalisco New Generation Cartel, được biết đến với biệt danh El Mencho bị truy nã gắt gao nhất Mexico - đã thiệt mạng trong một chiến dịch truy quét của lực lượng đặc nhiệm Mexico ngày 22-2.
Giới chức Mexico ngày 23-2 cho biết họ đã tìm ra trùm ma túy El Mencho bằng cách theo dõi một trong những người tình của ông này. Họ cho biết ban đầu họ đã theo dõi một cộng sự thân cận của người phụ nữ này, người đã đưa cô đến điểm hẹn với trùm ma túy El Mencho tại nơi ẩn náu của ông này.
Trong cuộc họp báo ngày 23-2 về chiến dịch, Bộ trưởng Quốc phòng Mexico - Tướng Ricardo Trevilla Trejo cho biết thông tin tình báo về người cộng sự này đến từ đơn vị tình báo tinh nhuệ của quân đội Mexico. Tuy nhiên, Bộ trưởng Trejo cũng thừa nhận rằng chính quyền Mexico đã sử dụng “thông tin bổ sung” từ các cơ quan của Mỹ để theo dõi mạng lưới liên lạc của trùm ma túy El Mencho.
El Mencho là người sáng lập và lãnh đạo của băng đảng Jalisco New Generation Cartel, một tổ chức chỉ trong vòng một thập niên đã phát triển thành một trong những nhóm tội phạm mạnh và có tính quân sự hóa cao nhất toàn cầu. Ảnh: INDIA TODAY
Tờ New York Times ngày 23-2 dẫn thông tin từ một quan chức Mỹ và những người khác nắm rõ về chiến dịch này cho biết Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã cung cấp thông tin tình báo quan trọng về nơi ẩn náu của trùm ma túy El Mencho để phía Mexico lên chiến dịch truy quét.
Một trong những người được thông báo về chiến dịch cho biết thông tin từ CIA đã "đóng vai trò then chốt trong việc loại bỏ" thủ lĩnh băng đảng.
Những người được thông báo về chiến dịch này không tiết lộ nguồn tin tình báo, chỉ nói rằng CIA có nhiều phương pháp thu thập thông tin, bao gồm mạng lưới người cung cấp thông tin, hình ảnh từ trên không và các cuộc liên lạc bị chặn.
Bạo loạn lan rộng ở Mexico sau sự việc trùm ma túy El Mencho bị hạ. Ảnh: Cesar Rodriguez/ The New York Times
Trong thời chính quyền Tổng thống Joe Biden, CIA bắt đầu các chuyến bay không người lái bí mật trên không phận Mexico để truy tìm các phòng thí nghiệm sản xuất fentanyl và các thủ lĩnh băng đảng ma túy. Ông John Ratcliffe - Giám đốc CIA dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump, đã mở rộng quy mô hoạt động bay này và yêu cầu các nhân viên của cơ quan mình tuyển mộ thêm nhiều người cung cấp thông tin – về cơ bản là gián điệp – những người có thể cung cấp thông tin quan trọng.
Hồi tháng 1, Bộ Tư lệnh miền Bắc, trụ sở quân sự của Mỹ chịu trách nhiệm về Mexico, đã thành lập Lực lượng Đặc nhiệm Liên ngành chống băng đảng ma túy (JITF-CC) với sự phối hợp của nhiều cơ quan chính phủ Mỹ - một lực lượng đặc nhiệm chia sẻ thông tin tình báo tại Fort Huachuca thuộc bang Arizona. Mục tiêu của lực lượng này là lập bản đồ mạng lưới các băng đảng ma túy ở cả hai bên biên giới Mỹ - Mexico.
Lực lượng đặc nhiệm này được thiết kế để chống lại các băng đảng ma túy và bao gồm khoảng 300 quân nhân và nhân viên dân sự, trong đó có đại diện từ các cơ quan tình báo và lực lượng thực thi pháp luật của Mỹ. Các thành viên lực lượng đặc nhiệm nghiên cứu các băng đảng, xem xét khả năng lãnh đạo, hậu cần và hoạt động tài chính của các băng đảng để thu thập thông tin tình báo mà chính quyền Mexico có thể sử dụng để hành động.
Trong một cuộc phỏng vấn hồi đầu tháng này, chỉ huy lực lượng đặc nhiệm, Chuẩn tướng Maurizio Calabrese, cho biết nhóm của ông đã xem xét các mạng lưới hỗ trợ xung quanh các băng đảng ma túy. Nhân viên của ông có thể theo dõi những người không phải là thành viên của băng đảng nhưng điều này giúp lực lượng đặc nhiệm hiểu rõ hơn toàn bộ hoạt động của băng đảng.
Bạo loạn lan rộng ở Mexico sau sự việc trùm ma túy El Mencho bị hạ. Ảnh: Cesar Rodriguez/ The New York Times
Theo trang web của lực lượng này, mục tiêu hoạt động của JITF-CC là "xác định, phá vỡ và triệt phá các hoạt động của các băng đảng ma túy gây ra mối đe dọa cho Mỹ dọc biên giới Mỹ - Mexico”.
Một cựu quan chức Mỹ (đề nghị không nêu tên) cho biết Mỹ đã biên soạn một tài liệu chi tiết về các mục tiêu liên quan đến El Mencho và cung cấp cho chính phủ Mexico để thực hiện chiến dịch. Theo nguồn tin này, trùm ma túy El Mench đứng ở vị trí rất cao, nếu không muốn nói là hàng đầu, trong danh sách các mục tiêu của Mỹ tại Mexico.
Một người được thông báo về chiến dịch chống lại trùm ma túy El Mencho cho biết lực lượng đặc nhiệm đã cung cấp một số thông tin tình báo để hỗ trợ quân đội Mexico trong việc truy lùng thủ lĩnh băng đảng.
Trong suốt nhiệm kỳ của chính quyền Tổng thống Trump, Mỹ đã tăng cường chia sẻ thông tin tình báo và gây áp lực lên Mexico để nước này hành động dựa trên những thông tin đó.
Một quan chức Mexico cho biết sự hợp tác này cho thấy chính phủ có khả năng hành động nhanh chóng và hiệu quả dựa trên thông tin do các cơ quan tình báo Mỹ cung cấp. Các quan chức Mexico đã phản đối ý tưởng từ phía các quan chức Mỹ muốn lực lượng hai nước tiến hành các cuộc đột kích chung nhằm vào các phòng thí nghiệm hoặc các thủ lĩnh băng đảng ma túy. Các quan chức Mexico lập luận rằng lực lượng Mexico có đủ kỹ năng để thực hiện các hoạt động phức tạp.
Theo một số quan chức Mexico, vụ trùm ma túy El Mencho bị hạ sẽ giúp chính phủ Mexico có thêm lợi thế trong việc ngăn chặn các yêu cầu của Mỹ về các cuộc đột kích chung hoặc các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đơn phương của Mỹ.
