Tháng 10 có lặp lại kỷ lục nắng nóng và mưa lớn?

Ghi nhận kỷ lục nhiệt độ và mưa lớn trong tháng 9

Ông Nguyễn Đức Hòa, Phó trưởng phòng Dự báo Khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, tháng 9, Biển Đông đã xuất hiện 1 cơn bão và áp thấp nhiệt đới. Khu vực Bắc Bộ đã xuất hiện 3 đợt mưa từ ngày 09-11/9, 14-18/9 và ngày 23-24/9. Đáng chú ý là đợt mưa từ ngày 14-18/9, do chịu ảnh hưởng của không khí lạnh kết hợp với hội tụ gió lên đến mực 5000m cùng với hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới nối với áp thấp nhiệt đới nên từ ngày 14-17/9 ở khu vực Bắc Bộ đã xảy ra mưa vừa mưa to, riêng tại khu vực các tỉnh tại Đồng bằng Bắc Bộ, Phú Thọ và Tp . Bắc Ninh có tổng lượng mưa phổ biến trong khoảng 300-500mm, có nơi trên 600mm.

Tháng 9 ghi nhận nhiều kỷ lục về mưa lớn và nhiệt độ cao. Ảnh: PV

Khu vực Trung Bộ xảy ra 3 đợt mưa diện rộng. Đáng chú ý đợt mưa từ ngày 9-26/9 xuất hiện mưa diện rộng kéo dài; trong đó, thời kỳ từ ngày 13-20/9 và từ 23-25/9, mưa vừa, mưa to tập trung chủ yếu ở các tỉnh từ Thanh Hóa-TP. Đà Nẵng; thời kỳ từ 19-23/9, mưa vừa, mưa to tập trung chủ yếu ở các tỉnh từ Quảng Trị-TP. Đà Nẵng và ven biển các tỉnh Quảng Ngãi-Lâm Đồng). 

Tại khu vực Trung Bộ từ ngày 9-26/9 tổng lượng mưa phổ biến từ 300-700mm, có nơi trên700mm, đặc biệt tại trạm A Lưới (TP. Huế) đo được 1113mm, trạm Tĩnh Gia (Thanh Hóa) là 958mm, tại Vinh (Nghệ An) là 938mm. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ trong tháng qua xuất hiện nhiều ngày mưa rào và dông, trong đó có ngày xuất hiện mưa vừa, mưa to trên diện rộng

Trong tháng 9, một số trạm khí tượng đã quan trắc được giá trị lượng mưa ngày và tổng lượng mưa tháng vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ như Hoài Đức (Hà Nội), Vinh (Nghệ An), Quy Nhơn (Gia Lai), Phan Thiết (Lâm Đồng) và Phan Rí (Lâm Đồng).

Trong tháng 9, khu vực Bắc Bộ xuất hiện 2 đợt nắng nóng diện rộng: Từ ngày 30/8-03/9 và từ ngày 28-30/9, với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35 - 38 độ C, có nơi trên 38 độ C. Khu vực Trung Bộ đã xảy ra 2 đợt nắng nóng diện rộng từ ngày 1-3/9 và từ ngày 28-30/9 (nắng nóng tập trung chủ yếu khu vực từ Thanh Hóa-Tp. Đà Nẵng). 

Nhiệt độ cao nhất tuyệt đối ngày trong các đợt nắng nóng phổ biến từ 35 -38 độ C, có nơi trên 38 độ C. Một số trạm khí tượng đã ghi nhận được nhiệt độ cao nhất tuyệt đối ngày vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ như Phù Yên (Sơn La), Hà Đông (Hà Nội), Pha Đin (Điện Biên), Cò Nòi (Sơn La), Ba Tri (Vĩnh Long), Nhà Bè (TP. Hồ Chí Minh), Biên Hòa (Đồng Nai), Hoài Nhơn (Gia Lai), Trường Sa (Khánh Hòa), An Nhơn (Gia Lai), Hải Dương (Hải Phòng), Hưng Yên, Nam Định, Phủ Lý, Nho Quan (Ninh Bình), Thái Bình (Hưng Yên), Mai Châu (Phú Thọ)....

Tháng 9 cũng đã xảy ra 1 đợt không khí lạnh ngày 10/9, đã gây mưa to và dông diện rộng, cục bộ có nơi mưa rất to ở Bắc Bộ. Nhiệt độ trung bình ngày giảm 1,5-3,5 độ C tại các tỉnh Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh; tại trạm Bạch Long Vĩ quan trắc gió Đông Bắc mạnh cấp 6, có lúc cấp 7 trong ngày 11-13/9.

Trong tháng 9, nhiệt độ trung bình trên hầu khắp cả nước phổ biến cao hơn từ 0,5 đến 1 độ C, có nơi cao hơn; riêng một số nơi từ Nghệ An-TP. Huế nền nhiệt độ phổ biến ở mức xấp xỉ đến thấp hơn so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Trong tháng 9/2026, một số trạm khí tượng đã ghi nhận được nhiệt độ trung bình tháng đạt và vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ .

Tổng lượng mưa tại khu vực vùng núi Bắc Bộ ở mức thấp hơn từ 20-50%, có nơi thấp hơn 70-90% so với trung bình nhiều năm. Các khu vực còn lại trên cả nước đều ở mức cao hơn từ 30-60%, có nơi cao hơn 120% so với trung bình nhiều năm; riêng tại Phan Rí (Lâm Đồng) có tổng lượng mưa cao hơn 329% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Không khí lạnh tiếp tục hoạt động trong tháng 10

Ông Nguyễn Đức Hòa cho biết, dự báo tháng 10, nhiệt độ trung bình trên toàn quốc phổ biến cao hơn so với trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5 độ C, có nơi cao hơn. Tổng lượng mưa tại khu vực vùng núi Bắc Bộ phổ biến cao hơn từ 5-20% so với trung bình nhiều năm, các khu vực còn lại của Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến TP. Huế tổng lượng mưa phổ biến thấp hơn từ 20-40%; khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Nam tổng lượng mưa thấp hơn 5-20% so với cùng kỳ

Dự báo số lượng bão/áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực Biển Đông thấp hơn trung bình nhiều năm, tuy nhiên không loại trừ khả năng ảnh hưởng đất liền Việt Nam (Trung bình nhiều năm, bão, áp thấp nhiệt đới trên khu vực Biển Đông là 2,0 cơn, trong đó đổ bộ vào đất liền Việt Nam là 0,8 cơn).

Trong thời kỳ dự báo, mưa lớn diện rộng vẫn có khả năng xuất hiện và tập trung nhiều hơn ở khu vực Trung Bộ. Không khí lạnh tiếp tục xảy ra và có khả năng ảnh hưởng đến các khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ.

Hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có khả năng tiếp tục xuất hiện trên phạm vi cả nước.

Trên đất liền, hoạt động của dải hội tụ nhiệt đới kết hợp với hội tụ gió ở các tầng khí quyển trên cao, gió mùa Tây Nam và không khí lạnh có thể gây ra các đợt mưa diện rộng, nguy cơ xảy ra các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Trên biển, cần đề phòng gió mạnh do ảnh hưởng của không khí lạnh, gió mùa Tây Nam, hoạt động của xoáy thuận nhiệt đới hoặc mưa dông cục bộ gây nguy hiểm cho hoạt động của tàu thuyền.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thời tiết, khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp với nhiều hình thái nguy hiểm, cực đoan. Do đó, đề nghị các cấp chính quyền và người dân thường xuyên cập nhật và tích hợp thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn trong các bản tin ngắn hạn 1-3 ngày, để kịp thời điều chỉnh các kế hoạch sản xuất, phương án ứng phó phù hợp đảm bảo an toàn cho các hoạt động sản xuất và dân sinh.