Tháng 3, xâm nhập mặn vào sâu 60km ở ĐBSCL

Ngày 1-3, thông tin từ Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam cho biết dự báo nguồn nước vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) phục vụ chỉ đạo sản xuất và điều hành cấp nước mùa kiệt năm 2026 (từ 1-3 đến 31-3), trong tháng 3, nguồn nước về (ĐBSCL) được dự báo ở mức thuận lợi, cao hơn trung bình nhiều năm và cao hơn cùng kỳ một số năm gần đây. Tuy nhiên, xâm nhập mặn vẫn có khả năng gia tăng vào các kỳ triều cường cuối tháng, đòi hỏi địa phương chủ động ứng phó.

Theo dự báo, tại thượng nguồn, tổng dung tích hữu ích các hồ chứa trên lưu vực sông Mekong thuộc Trung Quốc khoảng 61,7% tổng dung tích. Dung tích điều tiết đạt 17,32 tỉ m³, tương đương 72,9% tổng dung tích hữu ích. Theo nhận định, đầu tháng 3 mực nước xả có thể ở mức thấp, nhưng từ giữa tháng trở đi, lưu lượng có xu thế tăng, góp phần giảm xâm nhập mặn trong tháng 4.

Ở đầu nguồn ĐBSCL, mực nước lớn nhất tại Tân Châu trong tháng 1-2026 dao động 125-180cm, cao hơn 2-41cm so với trung bình nhiều năm. Cuối tháng 2, mực nước có xu thế giảm và xấp xỉ năm 2025, chịu tác động của dòng chảy thượng nguồn và triều.

Triều cường đẩy mặn vào sâu 55-60km trên sông Vàm Cỏ. Ảnh: HUỲNH DU

Về xâm nhập mặn 4g/lít lớn nhất tháng 3, ranh mặn trên sông Vàm Cỏ Đông dự báo ở mức 56-60km; Vàm Cỏ Tây 55-58km; Cửa Tiểu – Đại 41-43km; Hàm Luông 50-55km; Cổ Chiên 50-55km; sông Hậu 48-50km; sông Cái Lớn 42-45km. So với các năm điển hình, mức xâm nhập mặn năm nay thấp hơn đáng kể so với năm kiệt 2020 và 2016, nhưng cao hơn trung bình nhiều năm ở một số khu vực.

Đáng chú ý, trong tháng 3-2026, mặn tăng theo hai đợt triều cường từ ngày 2 đến 5-3 (40-45km) và từ ngày 17 đến 20-3 (42-55km). Riêng hệ thống sông Vàm Cỏ, độ mặn cao nhất vào cuối tháng, có thể đạt 55-60km. Xâm nhập mặn được kiểm soát bởi hệ thống công trình thủy lợi nên không làm ảnh hưởng lớn đến sản xuất nếu vận hành hợp lý.

Phân vùng cho thấy, thượng ĐBSCL gồm An Giang, Đồng Tháp, thượng nguồn Tây Ninh và TP Cần Thơ, nguồn nước đảm bảo. Vùng giữa ĐBSCL, gồm TP Cần Thơ, Đồng Tháp, phần Tây Ninh, Vĩnh Long và ven biển Cà Mau, có thể xuất hiện mặn vào kỳ triều cường nhưng ít ảnh hưởng sản xuất. Vùng ven biển từ Đồng Tháp, Vĩnh Long, An Giang đến Cà Mau và Tây Ninh cần chủ động tích trữ nước, đặc biệt tại các hệ thống Gò Công, Nam Măng Thít, Long Phú – Tiếp Nhật.

Theo nhận định, ENSO đang ở trạng thái trung tính với xác suất 96%, khả năng duy trì từ tháng 2 đến 4-2026. Tổng thể, nguồn nước tháng 3-2026 vẫn đảm bảo cấp nước cho diện tích sản xuất theo kế hoạch. Tuy nhiên, thời kỳ mặn cao nhất tập trung giai đoạn cuối tháng, ranh mặn 4g/lít có thể vào sâu 42-55km, cá biệt 50-60km. Các địa phương cần tiếp tục theo dõi, chủ động giải pháp ứng phó hạn mặn phù hợp điều kiện từng vùng.

HUỲNH DU