Tháng Bảy ở 'đất lửa' Quảng Trị - Triệu con người một tấm lòng tri ân

Thành cổ Quảng Trị trong những ngày tháng Bảy tri ân. Ảnh: Đỗ Văn.

Tháng Bảy, ánh nắng chói chang và từng cơn gió phơn Tây Nam mang theo hơi nóng bỏng rát quét qua vùng đất Quảng Trị. Cái nắng, cái gió ấy như hun nóng từng con đường, hàng cây và những triền cỏ ven các nghĩa trang liệt sĩ. Vậy nhưng, thời tiết khắc nghiệt đã không thể làm chùn bước của từng đoàn người đang từ khắp mọi miền Tổ quốc đang tìm về Thành cổ Quảng Trị, hay các Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia: Đường 9, Trường Sơn và nhiều “địa chỉ đỏ” khác. Họ có thể khác nhau về tuổi tác, nghề nghiệp, quê quán, nhưng đều gặp nhau ở một điểm chung: lòng thành kính và biết ơn đối với những Anh hùng liệt sĩ - những người đã hiến dâng tuổi xuân vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Dòng người, đoàn xe trên mỗi tuyến đường dẫn về các “địa chỉ đỏ” đông hơn thường lệ nhưng không ồn ào, vội vã. Họ nối nhau chậm rãi, người người nhẹ bước qua từng bậc cấp, lối đi, thành kính dâng nén hương lên những phần mộ liệt sĩ. Và, không gian dường như cũng lắng lại trong tiếng nhạc trang nghiêm của phút mặc niệm, tiếng chuông trầm ấm cùng làn khói hương quyện tỏa nghi ngút.

Đây cũng là lúc mở ra những câu chuyện, những ký ức vẫn vẹn nguyện sau hàng thập kỷ và cả những cuộc tìm kiếm còn dang dở, những lời hứa thiêng liêng của thế hệ hôm nay.

Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9 - nơi an nghỉ vĩnh hằng của hơn 10.900 Anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế cao cả tại nước bạn Lào.

Với cựu chiến binh Lê Minh Tuyết, mỗi lần trở lại Thành cổ Quảng Trị là một hành trình trở về với ký ức. Từng tham gia phục vụ chiến đấu tại Quảng Trị năm 1972, ông không giấu được xúc động khi thắp nén hương tưởng nhớ những đồng đội từng cùng học tập, huấn luyện và nay đã mãi mãi nằm lại trên mảnh đất này. Chưa một ngày nguôi nhớ đồng đội, được trở về trong hòa bình là điều may mắn và là động lực để ông Tuyết tiếp tục cống hiến, xứng đáng với sự hy sinh của những người đã ngã xuống.

Đứng trước anh linh các Anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia: Trường Sơn, Đường 9, anh Dương Anh Quang (đến từ tỉnh Bắc Ninh) cũng không giấu được sự xúc động. Anh chia sẻ, các thế hệ cha ông ngày trước đã không quản gian khổ, chiến đấu, anh dũng hy sinh vì nền độc lập, tự do của Tổ quốc để thế hệ hôm nay được sống trong hòa bình. Với riêng anh, cảm xúc ấy càng trở nên thiêng liêng hơn khi chính gia đình anh cũng có ba người thân là ông ngoại và hai bác trai đã mãi mãi nằm lại chiến trường.

Công tác khai quật, lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định AND để xác minh danh tính hài cốt liệt sĩ được tiến hành khẩn trương, cẩn trọng, tỉ mỉ.

Trong niềm xúc động, anh Quang chia sẻ: “Chuyến đi này càng giúp tôi cảm nhận và thấu hiểu sâu sắc hơn về giá trị của cuộc sống hòa bình hôm nay”. Tiếp bước truyền thống hào hùng của gia đình và quê hương, anh tự nhủ sẽ luôn cố gắng trong công tác, không ngừng phấn đấu để đóng góp sức mình vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước ngày càng giàu đẹp.

Còn với bà Nguyễn Thị Lâm (73 tuổi, quê ở Hưng Yên) - người tự tách đoàn, lặng lẽ, chậm rãi đi qua từng phần mộ của các liệt sĩ quê hương mình, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9, đã nhiều lúc phải dừng lại thật lâu để lau những giọt nước mắt. Bà chia sẻ, cảm giác nghẹn ngào đã ùa đến ngay từ khi bước chân vào nghĩa trang. Thấy đơn vị quản lý, chính quyền địa phương chăm sóc chu đáo từng phần mộ liệt sĩ khiến lòng bà thêm ấm lại.

Quang cảnh trang nghiêm tại Đền thờ Liệt sĩ Trung đoàn 88, Sư đoàn 308 ở khu vực Câu Nhi (xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị).

Dõi theo từ xa, thấy các lực lượng đang cẩn trọng, tỉ mỉ trong từng thao tác khi khai quật, lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN tại đây, bà Lâm càng thêm hy vọng, sẽ có nhiều gia đình tìm được người thân sau hàng chục năm đợi chờ.

Niềm mong mỏi của bà Lâm cũng là hy vọng của hàng nghìn thân nhân liệt sĩ trên khắp cả nước. Để chung tay hiện thực hóa hy vọng ấy, Quảng Trị đang triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Không gian dường như lắng đọng trong khoảnh khắc đoàn người đến tri ân, viếng Anh hùng liệt sĩ.

Theo Đại tá Trương Viết Hải - Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ vẫn đang được tiến hành khẩn trương, tỉ mỉ với sự nỗ lực bền bỉ của các lực lượng làm nhiệm vụ. Bởi lẽ, với họ, đây không chỉ là công việc chuyên môn mà còn là trách nhiệm thiêng liêng đối với các Anh hùng liệt sĩ, trách nhiệm với những gia đình vẫn đau đáu chờ ngày biết chính xác nơi người thân yên nghỉ, là “mệnh lệnh từ trái tim” và là hành động tri ân thiết thực của mỗi người lính với những “đồng đội” chưa từng gặp mặt.

Tháng Bảy, trên mảnh đất Quảng Trị, có người mang theo bó hoa, nén hương, nhẹ bước tìm về và thành kính tri ân các liệt sĩ; có những cán bộ, chiến sĩ vẫn lặng lẽ ở núi cao, rừng sâu hay trên những cánh đồng từng hằn vết bom đạn để quy tập những liệt sĩ chưa được tìm thấy; hay các lực lượng đang cẩn trọng, tỉ mẩn lấy mẫu sinh phẩm ADN với mong muốn trả lại tên cho những người đã ngã xuống. Dẫu bằng cách nào, tất cả họ đều chung một tấm lòng tri ân, để nghĩa tình tháng Bảy mãi lan tỏa trên vùng “đất lửa”.

Bà Nguyễn Thị Lâm lặng lẽ tách đoàn, chậm rãi đi qua từng phần mộ của các liệt sĩ.

Các bạn trẻ tri ân, viếng Anh hùng liệt sĩ.