Thanh Hóa khai quật ngôi đền được ví như 'Thành Nhà Hồ thứ hai'
UBND tỉnh Thanh Hóa vừa phê duyệt dự án khai quật khảo cổ tổng thể di tích lịch sử - văn hóa, kiến trúc nghệ thuật đền thờ Nguyễn Văn Nghi với tổng mức đầu tư hơn 8,7 tỷ đồng.
Dự án nhằm làm rõ giá trị lịch sử, quy mô và cấu trúc của ngôi đền cổ hơn 400 năm tuổi, được nhiều nhà nghiên cứu ví như “Thành nhà Hồ thứ hai” của xứ Thanh.
UBND tỉnh Thanh Hóa đã phê duyệt dự án khai quật khảo cổ tổng thể di tích lịch sử - văn hóa, kiến trúc nghệ thuật đền thờ Nguyễn Văn Nghi tại phường Đông Tiến. Dự án do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa làm chủ đầu tư, triển khai trong khu vực bảo vệ cấp I của di tích.

Theo quyết định phê duyệt, diện tích khai quật khoảng 1.800m², thời gian thực hiện từ năm 2025 đến năm 2027. Tổng mức đầu tư của dự án là 8,756 tỷ đồng từ nguồn tăng thu, tiết kiệm chi ngân sách tỉnh.
Trong đó, hơn 7,5 tỷ đồng được dành cho công tác khai quật khảo cổ; phần kinh phí còn lại phục vụ công tác quản lý dự án, tư vấn chuyên môn, giám sát khảo cổ, kiểm toán và các chi phí liên quan.
Mục tiêu của dự án là bổ sung cơ sở dữ liệu khoa học, làm rõ hơn giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc, phạm vi, quy mô và cấu trúc của di tích, qua đó phục vụ công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản theo quy định.
Đền thờ Nguyễn Văn Nghi tọa lạc tại xã Đông Thanh, huyện Đông Sơn trước đây, nay thuộc phường Đông Tiến, tỉnh Thanh Hóa. Công trình được xây dựng năm 1617 dưới niên hiệu Hoàng Định thứ 18, thời vua Lê Kính Tông, để thờ Thái phó Nguyễn Văn Nghi - vị đại thần tiêu biểu của triều Lê Trung Hưng.
Theo sử sách, Nguyễn Văn Nghi là người có nhiều đóng góp đối với triều đình nhà Lê, đồng thời từng tham gia truyền dạy kiến thức cho các vua Lê Anh Tông và Lê Thế Tông.
Trải qua hơn bốn thế kỷ, khu di tích vẫn lưu giữ nhiều giá trị đặc sắc về lịch sử, văn hóa và kiến trúc nghệ thuật. Với diện tích hơn 26.000m², đền thờ nổi bật bởi quy mô bề thế cùng hệ thống kiến trúc độc đáo hiếm thấy.
Điểm nhấn của di tích là cấu trúc hai vòng thành khép kín gồm thành đất bên ngoài và thành đá bên trong. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng mô hình này có những nét tương đồng với Di sản Văn hóa thế giới Thành Nhà Hồ, vì vậy đền thờ Nguyễn Văn Nghi thường được ví như “Thành Nhà Hồ thứ hai” của xứ Thanh.
Không chỉ có giá trị kiến trúc, di tích còn là nơi lưu giữ những dấu ấn lịch sử gắn với một danh thần có nhiều đóng góp cho triều Lê Trung Hưng. Năm 1990, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã xếp hạng đền thờ Nguyễn Văn Nghi là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.












