Thanh Hóa: Sau 54 năm, liệt sĩ trở về nhờ mẫu ADN người thân
Việc xác định danh tính liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát từ mẫu ADN của thân nhân khép lại hành trình chờ đợi hơn nửa thế kỷ của gia đình.
Sau 54 năm nằm lại nơi chiến trường Nam Bộ với phần mộ chưa đầy đủ thông tin, liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát, quê xã Hợp Tiến, tỉnh Thanh Hóa (trước kia là xã Minh Dân, huyện Triệu Sơn), cuối cùng đã được gọi đúng tên mình nhờ kết quả giám định ADN từ mẫu sinh phẩm của thân nhân.
Theo kết quả giám định ADN và đối chiếu thông tin thân nhân, cơ quan chức năng xác định hài cốt an táng tại mộ số 52, hàng 2, lô B, khu B, Nghĩa trang Liệt sĩ Ngã Bảy - Phụng Hiệp (TP Cần Thơ) chính là liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát.
Sinh năm 1952, nguyên là Trung đội phó chiến đấu tại chiến trường Nam Bộ, liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát anh dũng hy sinh ngày 20/10/1972 khi mới 20 tuổi. Suốt hơn nửa thế kỷ, phần mộ của anh chưa xác định được danh tính. Đến nay, từ mẫu ADN của người thân được thu nhận tại Thanh Hóa, kết hợp với công nghệ giám định ADN và cơ sở dữ liệu quốc gia, danh tính liệt sĩ đã được xác định chính xác, khép lại 54 năm chờ đợi của gia đình.

Mỗi mẫu ADN thu nhận được đều góp phần hình thành và hoàn thiện kho dữ liệu ADN quốc gia, tạo cơ sở quan trọng phục vụ công tác đối sánh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Ảnh: Công an Thanh Hóa
Cuộc đoàn tụ muộn màng ấy không chỉ khép lại hành trình tìm kiếm kéo dài hơn nửa thế kỷ của gia đình mà còn tiếp thêm hy vọng cho hàng nghìn thân nhân liệt sĩ trên cả nước.
Câu chuyện của liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát diễn ra trong bối cảnh Kế hoạch cao điểm “500 ngày đêm” thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính đang được triển khai trên phạm vi cả nước. Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, chiến dịch góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ, đồng thời đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Hiện cả nước còn khoảng 500.000 liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Riêng Thanh Hóa có hơn 56.000 liệt sĩ, trong đó khoảng 3.544 trường hợp chưa đủ thông tin về nơi an táng hoặc danh tính phần mộ.
Đến nay, Thanh Hóa đã hoàn thành thu nhận 37.808 mẫu ADN thân nhân liệt sĩ, đạt 100% số trường hợp đủ điều kiện lấy mẫu. Trong đó có 933 mẫu của mẹ đẻ liệt sĩ và hàng chục nghìn mẫu của thân nhân cận huyết thống bên ngoại. Với 94 điểm thu nhận mẫu cùng các tổ công tác lưu động, tỉnh trở thành địa phương có số lượng mẫu ADN thân nhân liệt sĩ được thu nhận nhiều nhất cả nước.
Từ nguồn dữ liệu này, đến nay đã có 8 liệt sĩ quê Thanh Hóa được xác định danh tính bằng phương pháp giám định ADN, trong đó mới nhất là liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát.
Song song với việc thu nhận mẫu ADN thân nhân, Thanh Hóa đang triển khai quyết liệt Chiến dịch “500 ngày đêm” đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Toàn tỉnh hiện có 32 nghĩa trang liệt sĩ và 3 đài tưởng niệm có an táng phần mộ, với 11.174 phần mộ liệt sĩ; trong đó 9.842 phần mộ đã đủ thông tin hoặc được lấy mẫu phục vụ giám định ADN.
Theo kế hoạch, Thanh Hóa phấn đấu tìm kiếm, quy tập từ 40 đến 45 hài cốt liệt sĩ, gồm 12 hài cốt trong nước và 33 hài cốt quân tình nguyện, chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Lào. Đồng thời, tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành việc lấy mẫu đối với 2.932 phần mộ chưa xác định thông tin tại 25 nghĩa trang liệt sĩ trước ngày 31/3/2027.
Từ một mẫu ADN được thu nhận nơi quê nhà đến kết quả đối sánh thành công sau 54 năm, hành trình tìm lại tên cho liệt sĩ Nguyễn Trọng Cát là minh chứng cho hiệu quả của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong công tác “đền ơn đáp nghĩa”.












