Thanh Hóa tìm biện pháp tháo gỡ khan hiếm vật liệu xây dựng

Khan hiếm cát và đá xây dựng

Chiều 27/8, ông Tô Anh Dũng, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa và ông Nguyễn Xuân Hưng, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh đồng chủ trì Hội nghị đối thoại với các doanh nghiệp năm 2026. Tại hội nghị, Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh đưa ra 6 nhóm vấn đề, trong đó nội dung khan hiếm vật liệu xây dựng, giá vật liệu xây dựng cao được nhiều doanh nghiệp quan tâm.

Tại hội nghị, ông Nguyễn Thanh Quân, Tổng Giám đốc, Tổng Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Minh Tuấn cho hay, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa các dự án đầu tư công gặp khó khăn về giá vật liệu xây dựng. Nhà thầu phải mua với giá cao, khi thanh toán với giá thấp dẫn tới thua lỗ. Nhiều mỏ có trữ lượng nhỏ, công suất thấp không đáp ứng được nhu cầu.

Khan hiếm vật liệu xây dựng và giá vật liệu xây dựng cao là vấn đề được các doanh nghiệp quan tâm, đề nghị UBND tỉnh Thanh Hóa có biện pháp tháo gỡ.

Theo ông Quân, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đang xảy ra tình trạng khan hiếm vật liệu xây dựng, nhất là cát và đá xây dựng. Ông đề nghị UBND tỉnh Thanh Hóa có giải pháp để tháo gỡ tình trạng khan hiếm trên và đơn giá thanh toán của các dự án đầu tư công tiệm cận với giá thị trường.

Thep báo cáo của Sở Nông nghiệp & Môi trường tỉnh Thanh Hóa, trên địa bàn tỉnh hiện có 221 mỏ khoáng sản vật liệu xây dựng đang hoạt động, tổng công suất 16,065 triệu m3/năm; 25 dự án đăng ký thu hồi khoáng sản (đá xây dựng, đất san lấp) có khối lượng 27,58 triệu m3.

Về đất san lấp, toàn tỉnh có 31 mỏ đang hoạt động có công suất 7,99 triệu m3/năm; 23 dự án đăng ký thu hồi khoáng sản trong phạm vi dự án đầu tư xây dựng công trình có khối lượng 18,44 triệu m3.

Có 20 giấy xác nhận thu hồi khoáng sản đất san lấp của các hộ gia đình do Chủ tịch UBND xã cấp, khối lượng khoảng 0,53 triệu m3. Tổng nguồn cung ứng đất san lấp ra thị trường khoảng 26,95 triệu m³. Nguồn cung này đáp ứng đủ phục vụ các công trình đầu tư công và đáp ứng được 46% tổng nhu cầu của toàn tỉnh.

Về đá xây dựng hiện toàn tỉnh có 182 mỏ đang hoạt động, với công suất 7,78 triệu m3/năm và 6 giấy xác nhận thu hồi có khối lượng 7,9 triệu m3. Tổng nguồn đá xây dựng cung ứng ra thị trường đạt 15,58 triệu m³/năm. Nguồn đá xây dựng đáp ứng đầy đủ nhu cầu cho cả các dự án đầu tư công và dân dụng trên địa bàn toàn tỉnh.

Về cát xây dựng, hiện có 8 mỏ đang hoạt động, với công suất 0,295 triệu m³/năm kết hợp với nguồn cát nhân tạo khoảng 2,15 triệu m³/năm, tổng công suất cung ứng đạt 2,445 triệu m³/năm. Lượng cát này chỉ đáp ứng được 51% nhu cầu đầu tư công và 30% nhu cầu toàn tỉnh.

Thanh Hóa quyết tâm tháo gỡ

Theo đánh giá của Sở NN&MT tỉnh Thanh Hóa, nguyên nhân thiếu hụt vật liệu xây dựng, nhất là cát và đất vì một số mỏ nằm trong diện điều tra của Cục C03 - Bộ Công an nên phải tạm dừng hoặc sản xuất cầm chừng để phục vụ công tác đo đạc, kiểm tra.

Một số mỏ tập trung khai thác đá khối làm đá ốp lát, đá mỹ nghệ (tại các khu vực Yên Định, Ngọc Lặc, Hà Trung, Vĩnh Lộc). Một số mỏ ưu tiên cung cấp sang các tỉnh lân cận như Ninh Bình, Nghệ An, Hòa Bình (tại các khu vực giáp ranh như Thạch Thành, Bỉm Sơn, Nghi Sơn, Như Thanh) ...

Thanh Hóa có nhiều giải pháp tháo gỡ tình trạng khan hiếm về vật liệu xây dựng, thúc đẩy kinh tế phát triển.

Từ đầu năm 2026 tới nay, tỉnh Thanh Hóa đã cấp giấy phép thăm dò 9 mỏ (3 mỏ cát, 3 mỏ đá, 3 mỏ sét xi măng); phê duyệt trữ lượng 9 mỏ đá vật liệu xây dựng, 2 mỏ cát. Đồng thời, cấp giấy phép khai thác khoáng sản, giấy xác nhận thu hồi 16 giấy phép khai thác khoáng sản đất san lấp (9 giấy phép khai thác khoáng sản theo cơ chế đặc thù công suất 5,086 triệu m3; 7 giấy phép thông qua đấu giá với tổng công suất 2,1 triệu m3/năm).

Cấp 25 giấy xác nhận thu hồi khoáng sản trong quá trình thi công dự án, khối lượng 30,59 triệu m3. Nâng công suất khai thác 6 mỏ (5 mỏ đất có công suất 2,781 triệu m3, 1 mỏ đá công suất: 0,07 triệu m3). Năm 2026, UBND tỉnh Thanh Hóa đã phê duyệt 20 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản (5 khu vực đã cấp phép, 2 khu vực đang trình UBND tỉnh cấp phép, 13 đang hoàn thiện hồ sơ cấp phép).

Sở NN&MT đã tham mưu cho UBND tỉnh Thanh Hóa đồng ý chủ trương đấu giá 21 mỏ khoáng sản (4 mỏ cát, 5 mỏ đá, 10 mỏ đất san lấp, 1 mỏ đất sét gạch và 1 mỏ nước khoáng nóng). Tiếp tục duy trì và áp dụng quy trình cắt giảm từ 30% - 50% thời gian xử lý thủ tục cấp mới, gia hạn và điều chỉnh giấy phép khai thác; rút ngắn tối đa thời gian thẩm định hồ sơ của doanh nghiệp.

Tiếp tục triển khai hiệu quả cơ chế, chính sách đặc thù trong cấp phép, nâng công suất các mỏ vật liệu để phục vụ các dự án đầu tư công để kịp thời cung cấp cho các công trình, dự án trọng điểm trong năm 2026. Ngoài ra, địa phương đề nghị các mỏ đang hoạt động tăng tối đa công suất khai thác năm theo quy định. Đôn đốc các đơn vị trúng đấu giá khẩn trương hoàn thiện thủ tục để đưa mỏ vào vận hành; kiên quyết xem xét hủy kết quả trúng đấu giá đối với các trường hợp cố tình trì hoãn.

Tập trung đẩy nhanh tiến độ đấu giá, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về đất đai, môi trường, giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng mỏ nhằm đưa các mỏ mới vào khai thác. Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc tiến độ thực hiện dự án khai thác khoáng sản; kiên quyết thu hồi giấy phép hoặc hủy kết quả đấu giá đối với các trường hợp chậm triển khai, đầu cơ tài nguyên hoặc không đưa mỏ vào hoạt động theo cam kết.

Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Nguyễn Trọng Đông, Phó Chủ tịch UBND xã Cẩm Tú cho biết, trên địa bàn xã có 8 mỏ đá đang hoạt động. Thời gian gần đây, trước tình hình khan hiếm của vật liệu xây dựng, tỉnh Thanh Hóa có đoàn lên xã khảo sát, đánh giá để tiến hành quy hoạch, bổ sung 2 mỏ cát (1 mỏ đưa vào kế hoạch đấu giá, 1 mỏ đưa vào quy hoạch. Hàng năm, căn cứ vào nhu cầu vật liệu xây dựng về đầu tư công và dân sinh trên địa bàn, địa phương có văn bản báo cáo tính để tính toán, cấp phép vật liệu xây.

Theo ông Đông, thường một mỏ vật liệu xây dựng (cát, đất, đá) từ khi được cấp phép đến khi đưa vào khai thác mất từ 1-2 năm vì còn rất nhiều thủ tục như: thuê đất … Do vật liệu xây dựng khan hiếm nên xã vừa có văn bản tham gia ý kiến với tỉnh Thanh Hóa nâng công suất một mỏ đá trên địa bàn. "Tính có biện pháp và quyết liệt thì sẽ làm giảm sự khan hiếm, từng bước đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng trên địa bàn", ông Đông nói.

Tại Hội nghị đối thoại với doanh nghiệp năm 2026, ông Hoàng Văn Đồng, Giám đốc Sở Xây dựng Thanh Hóa thay mặt lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa trả lời các kiến nghị đề xuất của doanh nghiệp liên quan đến lĩnh vực vật liệu xây dựng.

Theo ông Đồng, Sở NN&MT đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành bản bản rút ngắn thời gian giải phóng mặt bằng trong việc cấp mỏ. Tháng 3-4/2026, giá vật liệu tại Thanh Hóa tăng, việc tăng do nhiều nguyên nhân. Dù hợp đồng đã ký nhưng giá vật liệu tăng đột biến do điều kiện bất khả kháng thì các bên có thể đàm phán để điều chỉnh mức giá.

Ông Tô Anh Dũng cho biết thêm, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa cùng với sở xây dựng đang tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc đối với các mỏ vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh trước đây thực hiện không đúng quy định pháp luật.