Thành lũy biên cương

Bài 1: Cuộc chiến thầm lặng

Bài 2: Cột mốc vững, lòng dân bền

Bài cuối: Vun đắp hòa bình nơi biên giới

Chung bước vì bình yên biên giới

Sương sớm vẫn còn giăng kín những dãy núi đá, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Sơn Vĩ đã có mặt tại khu vực mốc giới để chuẩn bị cho một đợt tuần tra, kiểm soát liên hợp, thực thi pháp luật định kỳ vào quý I-2026 trên tuyến biên giới từ mốc 491-213m đến mốc 492/1. Ba lô gọn nhẹ, máy thông tin liên lạc, ống nhòm và sổ tuần tra được kiểm tra kỹ càng lần cuối trước giờ xuất phát. Phía bên kia đường biên, lực lượng Đồn Công an biên cảnh Điền Bồng và Phân trạm Hòa Bình (Trung Quốc) cũng có mặt đúng thời gian đã thống nhất.

Đồn Biên phòng Sơn Vĩ và các lực lượng chức năng nước láng giềng Trung Quốc tuần tra, kiểm soát liên hợp, thực thi pháp luật trên tuyến biên giới.

Sau nghi thức chào cột mốc trang nghiêm, Trung tá Nguyễn Công Sơn, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Sơn Vĩ và đồng chí Hàn Vệ, Cảnh đốc cấp III, đội trưởng phía Trung Quốc, cùng trao đổi mục đích, yêu cầu, nội dung và phương án phối hợp tuần tra. Những cái bắt tay thân tình mở đầu cho hành trình thực thi pháp luật giữa hai lực lượng trên tuyến biên giới.

Đoàn tuần tra nối hàng men theo những con đường mòn quanh co, vượt qua các sườn núi dốc đứng và những vạt đá tai mèo sắc nhọn. Có những đoạn đường chỉ đủ một người đi, hai bên là vực sâu và rừng già. Mỗi cán bộ, chiến sĩ đều bước đi chắc chắn, vừa quan sát địa hình, vừa kiểm tra hiện trạng đường biên, hệ thống cột mốc và các dấu hiệu bất thường có thể ảnh hưởng đến an ninh, trật tự khu vực biên giới.

Đến từng cột mốc, lực lượng hai bên cùng kiểm tra tình trạng mốc giới, đối chiếu hồ sơ, phát quang cây cỏ che khuất tầm nhìn và ghi nhận hiện trạng theo đúng quy trình. Xen giữa công việc là những cuộc trao đổi ngắn gọn về tình hình xuất, nhập cảnh, công tác quản lý biên giới, phòng, chống buôn lậu, ma túy và các hành vi vi phạm pháp luật. Sự phối hợp nhịp nhàng và tinh thần tôn trọng lẫn nhau đã trở thành “ngôn ngữ chung” trong mỗi chuyến tuần tra.

Trung tá Nguyễn Công Sơn, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Sơn Vĩ chia sẻ: “Đồn đứng chân ở địa bàn xa xôi, khó khăn bậc nhất trong toàn tuyến biên giới của tỉnh. Đơn vị được giao quản lý, bảo vệ hơn 17 km đường biên giới, với 35 mốc quốc giới, trong đó 30 mốc chính, 5 mốc phụ, tiếp giáp với 2 tỉnh Vân Nam và Quảng Tây (Trung Quốc). Bên cạnh các cuộc tuần tra liên hợp, Đồn đã làm rất tốt công tác tuyên truyền, duy trì các cuộc tuần tra đêm, điện đàm, hội đàm, gửi thư nghiệp vụ, gặp gỡ với lực lượng quản lý biên giới phía Trung Quốc để chia sẻ thông tin, phối hợp xử lý các vụ việc phát sinh và tăng cường hiểu biết, tin cậy lẫn nhau, không để phát sinh thành điểm nóng và không xảy ra tội phạm trên tuyến biên giới.

Tiếp tục hành trình dọc tuyến biên giới, chúng tôi có mặt tại Đồn Biên phòng Bạch Đích. Đây là một trong những địa bàn có hoạt động giao lưu, qua lại của cư dân hai bên biên giới diễn ra khá sôi động. Vì vậy, cùng với nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, cán bộ, chiến sĩ đơn vị luôn chú trọng công tác đối ngoại biên phòng, duy trì thường xuyên các hoạt động tuần tra liên hợp, trao đổi thông tin với lực lượng quản lý biên giới phía Trung Quốc.

Trung tá Nguyễn Quốc Hải, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Bạch Đích cho biết: “Đồn Biên phòng Bạch Đích được giao quản lý hơn 22 km đường biên giới tiếp giáp với hương Dương Vạn, huyện Malypho, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), có lối mở tại mốc 358. Trung bình mỗi ngày có khoảng 30 - 40 lượt công dân hai bên làm thủ tục xuất, nhập cảnh hợp pháp để thăm thân, giao lưu. Đơn vị còn là lực lượng nòng cốt phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai mô hình “Xã biên giới không có xuất, nhập cảnh trái phép”, góp phần tạo thuận lợi cho giao lưu, hợp tác, giữ vững chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia.

Thúc đẩy hợp tác chiến lược

Việt Nam và Trung Quốc là hai nước núi liền núi, sông liền sông, tình nghĩa liền tình nghĩa. Trải qua chặng đường lịch sử 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, tình hữu nghị truyền thống được hai nước dày công vun đắp đã trở thành tài sản vô giá. Đây không chỉ là niềm tự hào, mà còn là nền tảng cốt lõi để hai bên không ngừng củng cố lòng tin chiến lược, tạo mạch nguồn thông suốt cho các chương trình hợp tác toàn diện mang tính lịch sử. Tiếp nối truyền thống ấy, trong dòng chảy hội nhập hôm nay, công tác đối ngoại biên phòng của Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang luôn giữ vai trò nòng cốt, tiên phong xây dựng một đường biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định và cùng phát triển.

Hiện thực hóa quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước trong công tác đối ngoại, cơ chế phối hợp giữa lực lượng chức năng hai bên ngày càng được duy trì chặt chẽ và đạt được những kết quả hết sức thực chất. Minh chứng rõ nét là 12 cặp kết nghĩa Đồn - Trạm Biên phòng hai bên biên giới Việt - Trung liên tục được giữ vững, trở thành nền tảng cho các hoạt động tuần tra song phương, trao đổi thông tin và giao lưu văn hóa nhân dân.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, dòng chảy thông tin nghiệp vụ luôn được khơi thông với 282 lượt thư trao đổi và 46 cuộc điện đàm qua đường dây nóng, cùng với đó là 23 lần gặp gỡ trên biên giới và 23 lần hội đàm trực tiếp tại thực địa. Công tác thực thi pháp luật gắn liền với chủ quyền được siết chặt qua những lần tuần tra liên hợp. Sự thông suốt của đường biên không chỉ nằm trên những văn bản nghiệp vụ, mà đã hiện hữu sinh động qua nhịp sống giao thương vùng biên với hơn 95.000 lượt người xuất nhập cảnh cùng hàng nghìn lượt phương tiện qua lại an toàn.

Trong khuôn khổ hội nghị thường niên lần thứ 6 giữa Bí thư Tỉnh ủy các tỉnh Lào Cai, Lai Châu, Tuyên Quang, Điện Biên (Việt Nam) và Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam diễn ra tại thành phố Côn Minh (Trung Quốc) vào cuối tháng 5-2026 đã mở ra không gian phát triển chung. Tại diễn đàn chiến lược này, đồng chí Hầu A Lềnh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang đã đưa ra những đề xuất mang tính đột phá nhằm khơi thông các điểm nghẽn hạ tầng: Tập trung nguồn lực hoàn thiện hệ thống giao thông kết nối đến các cửa khẩu, lối mở, đồng thời nghiên cứu bổ sung các tuyến vận tải hành khách và hàng hóa xuyên biên giới.

Song song với trục kinh tế, du lịch trở thành mũi nhọn tiên phong khi hai bên tích cực kích hoạt các chuỗi hoạt động trong “Năm Du lịch Việt Nam - Trung Quốc”, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho du khách sử dụng giấy thông hành qua Cửa khẩu Quốc tế Thanh Thủy - Thiên Bảo. Vượt lên trên các hoạt động thương mại thuần túy, biên giới giờ đây đang trở thành cửa ngõ kết nối toàn diện khi không gian hợp tác được mở rộng sang y tế, giáo dục, nông nghiệp và khoa học công nghệ thông qua các mô hình kết nghĩa trường học, cơ quan và giao lưu Nhân dân sâu sắc.

Những bàn tay siết chặt bên cột mốc hôm nay khẳng định trách nhiệm cùng gìn giữ đường biên giới hòa bình, gửi đi thông điệp về sự tin cậy, hợp tác và khát vọng phát triển chung. Từ những cuộc tuần tra liên hợp, những cuộc hội đàm hay những chuyến giao lưu bình dị giữa hai bên biên giới, tình hữu nghị được bền bỉ vun đắp như mạch nguồn nuôi dưỡng hòa bình để nơi địa đầu Tổ quốc, mỗi cột mốc không chỉ đánh dấu chủ quyền thiêng liêng, mà còn trở thành điểm tựa của niềm tin, của đoàn kết và của tương lai cùng phát triển giữa hai quốc gia

Bài, ảnh: Trần Liên - Mộc Lan - Thanh Thủy - Lê Thùy