Thanh niên Việt Nam - Khát vọng cống hiến, trách nhiệm trong kỷ nguyên mới: Bài cuối: Nguồn cảm hứng bất tận gánh vác sứ mệnh xây dựng đất nước phồn vinh

Ngày 5/6/1911, từ Bến Nhà Rồng, người thanh niên Nguyễn Tất Thành bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước với hành trang duy nhất là lòng yêu nước và khát vọng giải phóng dân tộc. Hơn một thế kỷ đã trôi qua, sự kiện lịch sử ấy vẫn vẹn nguyên giá trị, trở thành nguồn cảm hứng lớn lao, thôi thúc các thế hệ thanh niên Việt Nam nuôi dưỡng lý tưởng, khơi dậy ý chí vươn lên, dám dấn thân, dám đổi mới sáng tạo và gánh vác sứ mệnh xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Nối tiếp khát vọng Việt Nam bằng tri thức, bản lĩnh, tiên phong

Ngày 5/6/1911 đã đi vào lịch sử dân tộc như một mốc son đặc biệt. Từ Bến Nhà Rồng, người thanh niên Nguyễn Tất Thành, khi ấy mới 21 tuổi, rời Tổ quốc trên con tàu Đô đốc Latouche-Tréville, bắt đầu cuộc hành trình tìm đường cứu nước kéo dài ba thập niên.

Đó là sự lựa chọn của một người thanh niên mang trong tim nỗi đau mất nước và khát vọng cháy bỏng về độc lập, tự do cho dân tộc. Người từng nói: “Tôi muốn đi ra nước ngoài xem nước Pháp và các nước khác. Sau khi xem xét họ làm như thế nào, tôi sẽ trở về giúp đồng bào chúng ta” (1). Câu nói ấy đã hàm chứa một tầm nhìn, ý chí và trách nhiệm lớn đối với dân tộc. Từ khát vọng ấy, Nguyễn Tất Thành đã vượt qua muôn vàn gian khó, đi qua nhiều châu lục, làm nhiều nghề để học hỏi, khảo nghiệm thực tiễn, tìm kiếm con đường giải phóng dân tộc.

Ở tuổi đôi mươi, khi nhiều người còn đang tìm kiếm con đường cho riêng mình, Nguyễn Tất Thành đã lựa chọn gắn cuộc đời mình với vận mệnh dân tộc. Chính khát vọng cứu nước đã trở thành động lực tinh thần giúp Người vượt qua mọi gian khổ, bền bỉ trên hành trình tìm đường giải phóng dân tộc, để rồi tìm thấy con đường đúng đắn cho cách mạng Việt Nam.

Con tàu Amiral Latouche Tréville đã đưa chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước với khát vọng cháy bỏng về độc lập, tự do cho dân tộc. Ảnh Tư liệu

Lịch sử phát triển của các dân tộc cho thấy, mọi bước tiến của quốc gia đều bắt đầu từ khát vọng phát triển và tinh thần dám dấn thân. Hơn một thế kỷ sau ngày người thanh niên Nguyễn Tất Thành rời Bến Nhà Rồng, khát vọng cống hiến vẫn đang được tiếp nối bằng những hành động cụ thể của thế hệ trẻ Việt Nam. Từ những kỹ sư trẻ làm chủ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn; những nhà khoa học miệt mài trong phòng thí nghiệm; những thanh niên tình nguyện nơi biên giới, hải đảo; đến những doanh nhân trẻ khởi nghiệp sáng tạo, tất cả đang góp phần viết tiếp câu chuyện về khát vọng Việt Nam bằng tri thức, bản lĩnh và tinh thần tiên phong.

Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước: “tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc”, nuôi dưỡng hoài bão, khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc” (2). Khát vọng ấy chính là sự tiếp nối của khát vọng mà người thanh niên Nguyễn Tất Thành đã khởi đầu hơn một thế kỷ trước.

Bản lĩnh của người mở đường

Điều làm nên tầm vóc của Nguyễn Tất Thành không chỉ là lòng yêu nước mà còn là bản lĩnh dám lựa chọn con đường chưa ai đi. Ra đi với hai bàn tay trắng, Người vẫn mang trong mình niềm tin mãnh liệt rằng dân tộc Việt Nam nhất định sẽ tìm được con đường giải phóng. Và lịch sử luôn thuộc về những con người dám vượt lên giới hạn của chính mình, dám nghĩ khác, làm khác và dám chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu dự Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XIII. Ảnh: Phạm Thắng

Trong bối cảnh chuyển đổi số, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ Tư và cạnh tranh toàn cầu diễn ra mạnh mẽ, đất nước cần một thế hệ thanh niên không chỉ có khát vọng mà còn có năng lực hành động, tư duy toàn cầu và khả năng thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của thời đại. Bản lĩnh của người trẻ hôm nay không chỉ được đo bằng ý chí vượt khó mà còn được thể hiện ở năng lực làm chủ khoa học - công nghệ, tinh thần đổi mới sáng tạo, dám chấp nhận thử thách và tiên phong ở những lĩnh vực mới.

Học tập suốt đời để phụng sự Tổ quốc

Một trong những phẩm chất nổi bật của Nguyễn Tất Thành là tinh thần học tập không ngừng nghỉ. Trong suốt hành trình tìm đường cứu nước, Người luôn học từ sách báo, từ thực tiễn cuộc sống, từ lao động và từ chính những biến động của thời đại. Tinh thần học tập ấy đã giúp Người tiếp cận những tư tưởng tiến bộ của nhân loại, tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam.

Ngày nay, khi tri thức trở thành nguồn lực quan trọng nhất của mỗi quốc gia, bài học ấy càng có ý nghĩa thời sự sâu sắc. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em” (3).

Trong kỷ nguyên tri thức, học tập không còn là một giai đoạn của cuộc đời mà trở thành quá trình diễn ra suốt đời. Đối với thanh niên, học tập không chỉ để lập thân, lập nghiệp mà còn để nâng cao năng lực cống hiến cho đất nước. Khát vọng đưa Việt Nam trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045 đòi hỏi mỗi thanh niên phải không ngừng học tập, tích lũy tri thức, làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực hội nhập quốc tế và sẵn sàng tham gia vào những lĩnh vực mới của nền kinh tế số.

Bến Nhà Rồng, nơi người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước. Ảnh: Đỗ Trường

Tiếp bước chân Người trong kỷ nguyên mới

Nếu hơn một thế kỷ trước, người thanh niên Nguyễn Tất Thành lên đường tìm con đường cứu nước, thì sứ mệnh của thanh niên hôm nay là tìm lời giải cho những bài toán phát triển của đất nước trong thời đại mới: nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, xây dựng nền kinh tế số, phát triển kinh tế xanh và đưa Việt Nam vươn lên mạnh mẽ trong cạnh tranh toàn cầu.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành cho thanh niên niềm tin yêu và kỳ vọng đặc biệt. Người khẳng định: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà. Thật vậy nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên. Thanh niên muốn làm người chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải ra làm việc để chuẩn bị cái tương lai đó” (4).

Trong bài viết “Tương lai cho thế hệ vươn mình”, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, thanh niên là trụ cột để đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên mới, là nguồn lực chủ yếu xây dựng lực lượng sản xuất mới và là đội ngũ tiên phong tham gia những lĩnh vực mới.

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XIII xác định mục tiêu xây dựng lớp thanh niên Việt Nam thời kỳ mới có lý tưởng cách mạng, bản lĩnh chính trị vững vàng, giàu lòng yêu nước, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, khát vọng cống hiến, tiên phong trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế. Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội có tiêu đề “Tự hào, vững tin theo Đảng, tuổi trẻ Việt Nam xây hoài bão lớn, chung sức, đồng lòng, tiên phong, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” (5).

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định: “Đoàn Thanh niên đã thực sự là đội dự bị tin cậy của Đảng, thường xuyên bổ sung lực lượng trẻ cho Đảng, tiếp tục kế tục sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh; là lực lượng nòng cốt trong phong trào thanh niên; đồng thời, là trường học xã hội chủ nghĩa, đại diện quyền lợi của thanh niên và phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh tiếp tục phát triển” (6).

Điều đó đòi hỏi thanh niên hôm nay phải tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng cống hiến, phát huy tinh thần tự lực, tự cường, làm chủ khoa học - công nghệ, tiên phong trong đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.

Mỗi người trẻ cần tự đặt cho mình câu hỏi: mình sẽ làm gì để góp phần xây dựng một Việt Nam giàu mạnh, hùng cường? Trả lời được câu hỏi ấy cũng chính là lúc thanh niên tìm thấy ý nghĩa cao đẹp nhất của tuổi trẻ - sống có lý tưởng, có trách nhiệm và biết cống hiến.

Nhìn lại chiều dài lịch sử dân tộc, ở bất kỳ giai đoạn nào, thanh niên cũng luôn là lực lượng xung kích đi đầu trong đấu tranh, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Từ những lớp thanh niên dũng cảm “xếp bút nghiên lên đường cứu nước”, đến các thế hệ rực lửa trong phong trào “Ba sẵn sàng”, “Năm xung phong”, và giờ đây là “Thanh niên tình nguyện”, “Tuổi trẻ sáng tạo”. Tinh thần cống hiến và trách nhiệm của tuổi trẻ đã trở thành một trong những nguồn lực quan trọng nhất làm nên sức mạnh vĩ đại của dân tộc.

Hơn một thế kỷ đã trôi qua, hành trình của Nguyễn Tất Thành vẫn mang giá trị thời đại sâu sắc, bởi đó không chỉ là hành trình tìm đường cứu nước, mà còn là hành trình của khát vọng, của tinh thần dấn thân và ý chí vượt lên mọi giới hạn vì tương lai dân tộc. Ngọn lửa được thắp lên từ Bến Nhà Rồng vẫn đang được trao truyền cho các thế hệ thanh niên Việt Nam hôm nay. Chừng nào tuổi trẻ còn nuôi dưỡng khát vọng cống hiến, còn dám nghĩ lớn, dám hành động và dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, chừng đó hành trình của Nguyễn Tất Thành vẫn đang được tiếp nối trong diện mạo của một Việt Nam tự cường, hùng cường và phát triển.