Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu xây dựng 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê đến năm 2030

Dự án nhà ở xã hội Định Hòa giai đoạn 1 (Thành phố Hồ Chí Minh) đã xây dựng khoảng 3.700 căn hộ, mang lại chỗ ở ổn định cho khoảng 7.000 người lao động.

Nhu cầu nhà ở cho thuê ngày càng lớn

Theo ông Võ Khắc Thái, Phó Chủ tịch Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh, qua khảo sát bước đầu của liên đoàn với công nhân, người lao động thì có khoảng 33.520 trường hợp có nhu cầu tiếp cận nhà ở. Trong đó, 3.181 trường hợp có nhu cầu thuê và 30.339 trường hợp có nhu cầu thuê mua.

Điều này cho thấy phần lớn người lao động không chỉ cần chỗ ở tạm thời mà đang có nhu cầu ổn định cuộc sống lâu dài, gắn bó với Thành phố Hồ Chí Minh.

Thực tiễn cho thấy phần lớn công nhân, người lao động đang sinh sống trong các khu nhà trọ có diện tích nhỏ, điều kiện sinh hoạt hạn chế. Nhiều nơi chưa bảo đảm đầy đủ yêu cầu về vệ sinh môi trường, PCCC, an ninh trật tự, thiếu không gian sinh hoạt cộng đồng, trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế và các thiết chế văn hóa phục vụ nhu cầu đời sống lâu dài của người lao động.

Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh (HoREA) dẫn kết quả khảo sát của Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh và Sở Xây dựng năm 2018 cho thấy có tới 60% công nhân lao động nhập cư có nhu cầu thuê nhà ở.

Nguyên nhân, nhiều lao động chỉ làm việc tại thành phố trong khoảng 10-12 năm trước khi trở về quê, do đó không có nhu cầu sở hữu nhà ở mà ưu tiên thuê nhà với chi phí phù hợp.

Sau khi hợp nhất Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh có khoảng 974.000 người có nhu cầu mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội. Trong khi đó, kết quả phát triển nhà ở xã hội giai đoạn năm 2021-2025 mới đạt 17.902 căn hộ. Kế hoạch giai đoạn năm 2026-2030 là 181.498 căn, nâng tổng số căn hộ nhà ở xã hội lên khoảng 199.400 căn vào năm 2030 nhưng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu, đặc biệt là nhu cầu nhà ở xã hội cho thuê.

Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh, đến năm 2030, nhu cầu về nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố gần 1 triệu căn, nhưng mới đáp ứng được gần 200.000 căn. Nhà lưu trú công nhân chỉ giải quyết được khoảng 25% nhu cầu, phần còn lại phải đi thuê trong những khu nhà trọ không an toàn.

Thành phố Hồ Chí Minh giải bài toán nhà ở cho người thu nhập thấp

Theo UBND Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố đặt mục tiêu trong giai đoạn năm 2026-2030 phát triển khoảng 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê. Đồng thời, thành phố cũng nghiên cứu chuyển đổi một phần quỹ nhà tái định cư và tài sản công dôi dư sang mục đích nhà ở cho thuê nhằm tối ưu hóa nguồn lực hiện có.

Mục tiêu thời gian tới, Liên đoàn Lao động Thành phố Hồ Chí Minh cam kết thực hiện 10.000 căn; Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp thành phố (HEPZA) cam kết 10.000 căn; Quỹ phát triển nhà ở Thành phố Hồ Chí Minh (HOF) đề xuất và cam kết thực hiện 25.000 căn.

Ở khối doanh nghiệp tư nhân, Tập đoàn CT Group đăng ký số lượng lớn nhất với 20.000 căn, tiếp theo là Bcons với 10.000 căn. Tập đoàn Novaland cam kết thực hiện 6.000 căn, Kim Oanh Group 5.000 căn.

Dù vậy, lãnh đạo UBND Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, số lượng đăng ký trên mới chỉ đáp ứng một phần nhu cầu thực tế của thành phố. Theo các số liệu khảo sát, Thành phố Hồ Chí Minh vẫn còn thiếu hàng trăm nghìn căn nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê trong những năm tới.

Để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nhà ở cho thuê, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA đề xuất Nhà nước miễn tiền sử dụng đất và tiền thuê đất đối với phần diện tích doanh nghiệp tự thỏa thuận nhận chuyển nhượng để thực hiện các dự án nhà ở cho thuê có giá phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập trung bình và thu nhập thấp.

Bên cạnh đó, thành phố cũng đề xuất nhiều cơ chế ưu đãi về tín dụng, đất đai và thủ tục đầu tư nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở cho thuê. Các chính sách này bao gồm hỗ trợ lãi suất vay, miễn giảm tiền sử dụng đất và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Theo Tiến sĩ Lê Như Thạch, Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh đã đến lúc cần nhìn nhận nhà ở cho thuê không chỉ như một sản phẩm của thị trường bất động sản, mà như một cấu phần quan trọng của hạ tầng đô thị hiện đại. Nhà ở cho thuê chính là một trong những điều kiện nền tảng giúp duy trì và tái tạo nguồn nhân lực cho nền kinh tế đô thị.

Do đó, phát triển nhà ở cho thuê không chỉ là câu chuyện mở rộng nguồn cung, mà còn là yêu cầu nâng cao chất lượng cư trú, từng bước hình thành một thị trường dịch vụ cư trú hiện đại, chuyên nghiệp và phù hợp với quy mô của một siêu đô thị hơn 14 triệu dân. Đây cũng là cơ sở để xem nhà ở cho thuê như một nội dung quan trọng trong chiến lược phát triển đô thị, phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố.

Về chính sách, Hội Khoa học Kỹ thuật Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị cần xác định nhà ở cho thuê và căn hộ cho thuê là một loại hình nhà ở có tính chất đặc thù, từ đó xây dựng các quy định riêng về quy hoạch, thiết kế, đầu tư, quản lý vận hành và khai thác sử dụng. Các dự án nhà ở cho thuê cần được nghiên cứu áp dụng ưu đãi tương tự như nhà ở xã hội hoặc nhà lưu trú công nhân, bao gồm ưu đãi về tiền sử dụng đất, thuế, tín dụng và tiếp cận nguồn vốn vay dài hạn với lãi suất phù hợp.

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhà ở cho thuê, ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, thành phố đang nghiên cứu triển khai nhiều giải pháp đồng bộ như đầu tư công nhà ở xã hội phục vụ tái định cư và chỗ ở cho cán bộ, công chức; phát triển nhà ở xã hội cho thuê thông qua Quỹ Nhà ở quốc gia và Quỹ Phát triển nhà ở; xây dựng nhà lưu trú công nhân tại các khu công nghiệp, khu chế xuất; đồng thời chuyển đổi quỹ nhà tái định cư và tài sản công chưa sử dụng sang nhà ở xã hội cho thuê.

Thành phố cũng dự kiến ban hành thêm các chính sách hỗ trợ nhà đầu tư, như nâng mức vay vốn được hỗ trợ lãi suất lên tối đa 300 tỷ đồng mỗi dự án; hỗ trợ 100% chi phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật trong phạm vi dự án nhưng không quá 10 tỷ đồng; đồng thời hỗ trợ giảm giá thuê nhà cho các đối tượng thuộc diện được hưởng chính sách nhà ở xã hội.