Thành phố Huế: Đổi mới cách thức, nâng chất lượng phổ biến giáo dục pháp luật

Ban Dân tộc và Tôn giáo TP. Huế giới thiệu, phổ biến các quy định về thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035. Ảnh: Hồng Nguyên

Từ chính sách đến nhận thức và hành động ở cơ sở

Phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) có vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức, hình thành ý thức tuân thủ pháp luật và giúp người dân chủ động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Đối với địa bàn miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nhiệm vụ này càng cần được triển khai phù hợp với đặc điểm dân cư, điều kiện tiếp cận thông tin và nhu cầu thực tế của từng địa bàn.

Tại TP. Huế, công tác PBGDPL được triển khai theo nhiều hình thức, từ tuyên truyền trực tiếp, tổ chức hội nghị, tập huấn đến cung cấp thông tin trên các nền tảng điện tử. Trong đó, việc đưa kiến thức pháp luật đến với đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi là một nội dung được quan tâm thông qua các hoạt động chuyên biệt của Ban Dân tộc - Tôn giáo Thành phố.

Theo đại diện Ban Dân tộc - Tôn giáo, Sở Nội vụ, TP. Huế, thực hiện nội dung số 02, Tiểu dự án 1, Dự án 10 thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong năm 2026, Ban Dân tộc - Tôn giáo đã tổ chức 12 hội nghị tuyên truyền, PBGDPL cho hơn 800 người. Thành phần tham dự gồm cán bộ cấp xã, thôn, bản, người có uy tín và người dân tại 10 xã, phường có đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.

Các địa bàn được triển khai gồm các xã A Lưới 1, A Lưới 2, A Lưới 3, A Lưới 4, A Lưới 5, Bình Điền, Khe Tre, Long Quảng, Nam Đông và phường Phong Điền. Việc tổ chức hoạt động tại những địa bàn cụ thể cho thấy định hướng đưa thông tin pháp luật đến trực tiếp với cộng đồng, thay vì chỉ dừng lại ở việc ban hành văn bản hoặc phổ biến thông tin trên các kênh truyền thông chung.

Nội dung tuyên truyền tập trung vào Luật An ninh mạng năm 2025, Bộ luật Lao động và Quyết định số 417/QĐ-BNNMT ngày 31/01/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I từ năm 2026 đến năm 2030 (nay là Nghị định số 387/2026/NĐ-CP của Chính phủ Quy định nội dung, cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035).

Đây là những nội dung gắn với nhiều lĩnh vực của đời sống, từ việc tiếp cận, sử dụng thông tin trên không gian mạng, quan hệ lao động đến các chương trình phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Việc lựa chọn nội dung tuyên truyền theo các nhóm vấn đề này tạo cơ sở để người dân tìm hiểu những quy định liên quan đến đời sống, công việc và quá trình tham gia thực hiện các chính sách phát triển ở địa bàn.

Nâng cao năng lực cho lực lượng làm công tác pháp luật

Để pháp luật thực sự đến được với người dân, bên cạnh nội dung tuyên truyền, chất lượng đội ngũ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định. Cán bộ, công chức phụ trách PBGDPL, tuyên truyền viên, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, bản và người có uy tín trong cộng đồng là những lực lượng có khả năng kết nối thông tin chính sách với đời sống tại cơ sở.

Nhận thức được yêu cầu này, trong năm 2026, Ban Dân tộc - Tôn giáo đã tổ chức 3 lớp tập huấn kỹ năng, nghiệp vụ PBGDPL và tuyên truyền, vận động đồng bào vùng dân tộc thiểu số và miền núi, với 150 người tham gia. Đối tượng tập huấn là cán bộ, công chức được giao nhiệm vụ PBGDPL, tuyên truyền; người hoạt động không chuyên trách ở thôn và người có uy tín.

Việc dành hoạt động riêng để bồi dưỡng nghiệp vụ cho lực lượng làm công tác tuyên truyền cho thấy yêu cầu không chỉ mở rộng phạm vi phổ biến pháp luật mà còn nâng cao chất lượng tổ chức thực hiện. Một quy định dù được truyền tải đầy đủ vẫn khó phát huy hiệu quả nếu người tiếp nhận không hiểu rõ nội dung hoặc không biết cách áp dụng vào thực tế. Ngược lại, người làm công tác tuyên truyền có kiến thức, kỹ năng và khả năng giải thích dễ hiểu sẽ giúp thông tin pháp luật trở nên gần gũi, thiết thực hơn.

Đối với cán bộ, công chức ở cơ sở, việc nắm chắc nội dung và nghiệp vụ tuyên truyền giúp quá trình phổ biến chính sách được chủ động, thống nhất hơn. Với người có uy tín và những người trực tiếp tham gia hoạt động tại thôn, bản, việc được trang bị kiến thức, kỹ năng còn tạo điều kiện để phát huy vai trò kết nối, vận động cộng đồng tìm hiểu và chấp hành pháp luật.

Công tác phổ biến, giáp dục pháp luật trên địa bàn TP. Huế được triển khai với nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Ảnh: Hồng Nguyên

Đặc biệt, PBGDPL không phải là hoạt động chỉ diễn ra trong khuôn khổ hội nghị. Nhiều vấn đề pháp lý nảy sinh từ những tình huống cụ thể trong đời sống, đòi hỏi người làm công tác tuyên truyền phải có khả năng giải thích, hướng dẫn hoặc kết nối người dân với cơ quan có thẩm quyền. Do đó, việc bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ cần hướng tới khả năng xử lý tình huống, lựa chọn cách truyền đạt phù hợp và giúp người dân nhận diện những quy định liên quan trực tiếp đến mình.

Bên cạnh các lớp tập huấn, Ban Dân tộc - Tôn giáo đã tổ chức hội thảo “Chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm, nghiệp vụ phổ biến, giáo dục pháp luật và tuyên truyền vận động đồng bào vùng dân tộc thiểu số và miền núi thành phố Huế”, với sự tham gia của 43 đại biểu.

Thành phần tham dự gồm đại diện lãnh đạo, công chức, viên chức Ban Dân tộc - Tôn giáo, Sở Nội vụ, Sở Tư pháp, Phòng An ninh nội địa Công an TP. Huế; đại diện lãnh đạo UBND, công chức chuyên môn, báo cáo viên, tuyên truyền viên và hòa giải viên cơ sở tại các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Việc quy tụ đại diện các cơ quan quản lý, lực lượng chuyên môn và những người trực tiếp làm công tác pháp luật tại cơ sở tạo điều kiện trao đổi kinh nghiệm giữa các lực lượng. Đây cũng là cơ hội để nhìn nhận những yêu cầu thực tiễn trong quá trình tuyên truyền, vận động đồng bào, từ đó tìm kiếm cách thức triển khai phù hợp hơn với từng nhóm đối tượng.

Cùng với đó, Ban Dân tộc - Tôn giáo biên soạn, in ấn và phát hành 500 bản ấn phẩm “Những tấm gương sáng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn thành phố Huế”. Hoạt động này bổ sung một hình thức truyền thông bên cạnh hội nghị và tập huấn, hướng tới giới thiệu những tấm gương tiêu biểu trong cộng đồng.

Nếu thông tin pháp luật giúp người dân hiểu quy định, thì những câu chuyện, tấm gương thực tế có thể góp phần làm rõ giá trị của việc chấp hành pháp luật và phát huy tinh thần trách nhiệm trong cộng đồng. Việc kết hợp nội dung pháp luật với các hình thức truyền thông gần gũi, dễ tiếp nhận vì thế có ý nghĩa trong việc tạo sự lan tỏa, khuyến khích người dân chủ động tham gia các hoạt động tại địa phương.

Những hoạt động của Ban Dân tộc - Tôn giáo TP. Huế cho thấy sự kết hợp giữa đưa pháp luật đến trực tiếp với cộng đồng và nâng cao năng lực cho lực lượng thực hiện nhiệm vụ. Để những hoạt động này phát huy hiệu quả lâu dài, việc duy trì tuyên truyền thường xuyên, cập nhật kịp thời các quy định mới và gắn nội dung phổ biến với nhu cầu thực tế của người dân là những yêu cầu cần được chú trọng. Khi người dân không chỉ biết đến quy định mà còn hiểu quyền, nghĩa vụ và cách thực hiện, pháp luật mới thực sự trở thành công cụ bảo vệ quyền lợi chính đáng, hỗ trợ giải quyết những vấn đề phát sinh và góp phần xây dựng đời sống cộng đồng ổn định, phát triển.