Thanh tra Chính phủ chỉ rõ hàng loạt vi phạm tại Đại học Quốc gia Hà Nội

 Đại học Quốc gia Hà Nội.

Theo Kết luận thanh tra số 700/KL-TTCP ngày 30/9/2026, Thanh tra Chính phủ đã chỉ rõ nhiều vi phạm tại Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) và các đơn vị thành viên, trực thuộc trong quá trình thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2021-2024.

Thu học phí, quản lý quỹ học bổng không đúng quy định

Trong lĩnh vực đào tạo, Trường Quản trị và Kinh doanh (trực thuộc ĐHQGHN) quy định, thực hiện thu học phí năm học 2023-2024 đối với 8 chương trình chưa đạt kiểm định chất lượng, chưa ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật với mức 6-7 triệu đồng/tháng đối với cử nhân, 6,75-7,5 triệu đồng/tháng đối với thạc sĩ và 11 triệu đồng/tháng đối với tiến sĩ. Các mức thu này cao hơn mức quy định tương ứng là hơn 3,1 triệu đồng, hơn 4,6 triệu đồng và hơn 7,8 triệu đồng/tháng.

Trường Đại học Kinh tế thu học phí văn bằng 2 ngành kinh tế năm học 2021-2022 ở mức 450.000 đồng/tín chỉ, trong khi mức quy định là 360.000 đồng/tín chỉ. Trường Đại học Giáo dục thu học phí văn bằng 2 đối với các ngành đào tạo giáo viên ở mức 470.000 đồng/tín chỉ, vượt mức quy định từ 303.000 đồng đến 427.200 đồng/tín chỉ.

Đối với quỹ học bổng khuyến khích học tập, trong giai đoạn 2021-2024, 8 trường được kiểm tra chưa trích lập đủ 8% số tiền học phí thu được theo quy định. Tổng số tiền phải trích lập là 332.272,87 triệu đồng, nhưng thực tế mới trích lập 237.902,62 triệu đồng, còn thiếu 2,27%.

Đáng chú ý, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật đã sử dụng hơn 1,57 tỉ đồng; Trường Quản trị và Kinh doanh sử dụng hơn 742 triệu đồng; Trường Đại học Công nghệ sử dụng hơn 596 triệu đồng từ quỹ học bổng để chi cho những nội dung thuộc các quỹ khác, không đúng mục đích quy định.

Thanh tra Chính phủ cũng xác định 6/8 trường được kiểm tra tuyển sinh vượt chỉ tiêu trình độ đại học do Bộ Giáo dục và Đào tạo giao hoặc vượt chỉ tiêu trình độ đại học, thạc sĩ do ĐHQGHN phê duyệt.

Sai phạm trong quản lý ngân sách, đầu tư công và tài sản

Trong quản lý tài chính, ĐHQGHN không tổ chức công tác kế toán đối với nguồn kinh phí trích chuyển, không lập báo cáo tài chính riêng hằng năm và không đưa nguồn kinh phí này vào báo cáo tổng hợp gửi Bộ Tài chính.

Giai đoạn 2021-2024, ĐHQGHN cấp kinh phí trích chuyển cho 66 khoản chi, tổng số tiền 138.361 triệu đồng. Trong đó có các khoản chi sai, chi trùng, bao gồm chi đầu tư xây dựng một số công trình, hạng mục trái phép và chi nhiệm vụ thường xuyên đã được ngân sách nhà nước cấp kinh phí. Ban Kế hoạch - Tài chính không thực hiện kiểm tra, quyết toán và thu hồi 18.247,36 triệu đồng còn dư tại các đơn vị.

Ngoài ra, việc xác định mức độ tự chủ tài chính không đúng quy định dẫn đến giao kinh phí hỗ trợ chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước cho một số đơn vị cao hơn mức quy định tạm tính 215.671,11 triệu đồng. Trong giai đoạn 2021-2022, ĐHQGHN còn cấp, quyết toán 6.000 triệu đồng kinh phí chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước cho Trường THPT Khoa học Giáo dục thuê cơ sở vật chất, dù đây là đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư.

Trong đầu tư công, tại dự án đầu tư mua sắm trang thiết bị y tế và dự án xây dựng Tòa nhà Trung tâm Khoa khám bệnh và kỹ thuật nghiệp vụ thuộc Bệnh viện Đại học Y Dược, ĐHQGHN thay đổi quy mô đầu tư nhưng không thực hiện thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư trước khi phê duyệt dự án.

Việc phê duyệt tổng mức đầu tư không đúng dẫn đến số vốn ngân sách nhà nước giao cao hơn quy định tạm tính 26.974 triệu đồng. Đến hết tháng 4/2026, dự án đã giải ngân và đề nghị quyết toán vốn ngân sách nhà nước 493.828 triệu đồng, trong đó có 10.962 triệu đồng chi mua thiết bị hành chính không có trong danh mục chủ trương đầu tư; dự án có nguy cơ quyết toán vượt tổng mức đầu tư 20.802 triệu đồng.

Tại gói thầu công trình nhà D7 và D8 thuộc dự án ký túc xá Hòa Lạc, Ban Quản lý dự án phê duyệt đơn giá dự toán phát sinh không đúng quy định, với giá trị tạm tính cao hơn 450,357 triệu đồng; nghiệm thu đơn giá xây dựng không đúng, dẫn đến giá trị quyết toán sai 765,357 triệu đồng.

Đối với các gói thầu xây lắp, cải tạo, sửa chữa do 5 trường làm chủ đầu tư, việc nghiệm thu không đúng khối lượng, đơn giá phần phát sinh dẫn đến giá trị quyết toán sai, cao hơn quy định với số tiền tạm tính 789,89 triệu đồng.

Trong quản lý tài sản công, Trường Quản trị và Kinh doanh, Trường Đại học Giáo dục mua sắm ô tô có giá cao hơn mức tối đa 720 triệu đồng/xe. Văn phòng ĐHQGHN, Trường Quản trị và Kinh doanh, Trường Đại học Ngoại ngữ cho thuê, liên doanh, liên kết tài sản công khi chưa có đề án được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Hai đề tài khoa học có dấu hiệu lừa dối

Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ phát hiện vi phạm trong việc ký hợp đồng thuê khoán, nghiệm thu, thanh toán và quyết toán hai đề tài khoa học do Trường Đại học Kinh tế, ĐHQGHN chủ trì.

Đối với đề tài “Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2021 - Xác định lại vị thế cạnh tranh của Việt Nam trong bối cảnh biến động toàn cầu”, mã số QG.21.46, hồ sơ thuê khoán hai chuyên đề không phản ánh đúng, đầy đủ các tác giả thực hiện, có nội dung trùng với một phần chương 1, chương 2 của ấn phẩm đã xuất bản. Thanh tra Chính phủ xác định hành vi có dấu hiệu lừa dối trong hoạt động khoa học công nghệ, dẫn đến ngân sách nhà nước đã thanh toán, quyết toán 111,154 triệu đồng.

Tương tự, đề tài “Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam năm 2020 - Chính sách tài khóa phục vụ phát triển bền vững”, mã số QG.20.49, có hồ sơ thuê khoán hai chuyên đề không phản ánh đúng, đầy đủ các tác giả thực hiện và có nội dung trùng lặp với các chương trong ấn phẩm đã xuất bản. Ngân sách nhà nước đã thanh toán, quyết toán 92,901 triệu đồng cho các nội dung này…

Từ những vi phạm, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo ĐHQGHN, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan thực hiện đầy đủ kết luận; xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả, thu hồi tiền, tài sản và chấn chỉnh công tác quản lý, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người học.