Thanh tra phát hiện nhiều sai phạm trong khai thác tài nguyên nước

Hồ chứa nước Dương Đông. Ảnh: TÂY HỒ

Áp dụng giá tính thuế tài nguyên thấp hơn quy định

Kết luận thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật trong quản lý nhà nước về tài nguyên nước và việc chấp hành pháp luật trong khai thác tài nguyên nước, Thanh tra tỉnh nêu rõ, những năm qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường có nhiều nỗ lực trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý, cải cách thủ tục hành chính, kiểm soát hoạt động khai thác và quy hoạch tài nguyên nước, cơ bản đáp ứng yêu cầu quản lý, khai thác tài nguyên nước. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế như công tác quản lý còn chồng chéo, thiếu đồng bộ; tình trạng khai thác trái phép, khai thác vượt lưu lượng cho phép; việc xả nước thải chưa qua xử lý hoặc xử lý chưa đạt quy chuẩn vào nguồn nước vẫn tiếp diễn, gây ô nhiễm môi trường. Nguồn lực thanh tra, kiểm tra còn mỏng, thiếu phương tiện kỹ thuật chuyên dụng để đo đạc, giám sát thực tế việc khai thác và xả thải, dẫn đến phát hiện, xử lý vi phạm chưa kịp thời, triệt để.

Thanh tra tỉnh kết luận, việc thực hiện vùng bảo hộ vệ sinh khu vực nguồn nước khai thác còn hạn chế. Có 2 đơn vị để các hộ dân, cơ sở kinh doanh xả tạp chất, nước sinh hoạt trong phạm vi khu vực khai thác nước. Đồng thời, có 1 đơn vị xả nước thải sau khai thác, sản xuất trực tiếp qua hệ thống đường dẫn ra môi trường kênh, rạch. Về việc cập nhật thông tin, dữ liệu vào hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia, có 3 công ty chưa lắp đặt thiết bị đo đạc sản lượng nước khai thác, nước xả thải và chưa lắp đặt hệ thống quan trắc tự động, trực tuyến để thực hiện cập nhật thông tin, dữ liệu theo quy định.

Kết luận cũng chỉ rõ, có 2 công ty khai thác, sử dụng nước không đúng mục đích; 3 đơn vị, công ty có 68 trạm khai thác vượt sản lượng được cấp phép; 6 đơn vị, công ty có 67 trạm khai thác nước khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, gia hạn giấy phép. Đối với nghĩa vụ tài chính về tài nguyên nước, có 1 công ty nộp thiếu tiền cấp quyền khai thác; 9 đơn vị, công ty kê khai, nộp thiếu thuế tài nguyên. Trung tâm Nước sạch, Vệ sinh và Môi trường tỉnh khai thác nước thô tại Trạm hồ chứa nước Dương Đông (Phú Quốc) bán cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Cấp thoát nước Kiên Giang với giá 750 đồng/m³ (mức thủy lợi phí được Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh phê duyệt), đồng thời áp dụng giá tính thuế tài nguyên thấp hơn mức quy định của UBND tỉnh, dẫn đến nộp thiếu tiền thuế tài nguyên.

9 đơn vị, công ty chưa nộp hoặc nộp chưa đủ phí bảo vệ môi trường; 16 đơn vị, công ty chưa tổ chức thực hiện chi trả dịch vụ môi trường rừng theo quy định. Tuy nhiên, hiện vẫn còn ý kiến khác nhau giữa các cơ quan, đơn vị. Một số công ty cho rằng các trạm, công trình được cấp phép không thuộc đối tượng phải chi trả dịch vụ môi trường rừng, đồng thời chưa có bản đồ lưu vực để xác định nghĩa vụ chi trả.

Thu hồi tổng số tiền sai phạm hơn 7,8 tỷ đồng

Thanh tra tỉnh kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh không tổ chức kiểm điểm do đang chấp hành án đối với Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường (từ năm 2020 đến tháng 7/2023), Trưởng Phòng Khoáng sản, nước và Biến đổi khí hậu tỉnh An Giang (từ năm 2020 đến tháng 7/2023). Bên cạnh đó, kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường căn cứ quy định pháp luật về cán bộ, công chức và pháp luật có liên quan theo thẩm quyền tiến hành kiểm điểm rút kinh nghiệm đối với 6 cá nhân, kiểm điểm trách nhiệm đối với 3 cá nhân là lãnh đạo, chuyên viên các đơn vị phụ trách lĩnh vực tài nguyên nước trực thuộc (giai đoạn 2020 - 2025). Giao Sở Nội vụ căn cứ quy định pháp luật về cán bộ, công chức và pháp luật có liên quan tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh tổ chức kiểm điểm rút kinh nghiệm đối với 4 cá nhân, kiểm điểm trách nhiệm đối với 3 cá nhân là lãnh đạo phụ trách lĩnh vực tài nguyên nước (giai đoạn 2020 - 2025).

Về xử lý về kinh tế, Thanh tra tỉnh kiến nghị thu hồi tổng số tiền sai phạm hơn 7,8 tỷ đồng nộp ngân sách nhà nước. Kết luận cũng nêu cung cấp thông tin, tài liệu, hồ sơ có liên quan đến nội dung khai thác không phép, vượt sản lượng giấy phép đến Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh do hiện nay Bộ Công an đã khởi tố vụ án hình sự.