Thành tựu phát triển kinh tế số của Malaysia

Thành tựu này khẳng định vị thế tiên phong trong thúc đẩy phát triển công nghệ của Malaysia tại khu vực Đông Nam Á, đồng thời đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số của toàn khu vực.

Sáng kiến phát triển kinh tế số của Malaysia với tên gọi MyDIGITAL đã được chính phủ nước này công bố vào năm 2021, trong bối cảnh đại dịch Covid-19 bùng phát mạnh mẽ, làm chao đảo đời sống xã hội và hoạt động kinh tế của người dân. Song, đại dịch cũng mở ra cơ hội để các doanh nghiệp nhanh chóng chuyển sang hoạt động kinh doanh trực tuyến và phát triển nền kinh tế số trở thành một yêu cầu tất yếu của thời đại mới.

Với sáng kiến nêu trên, chính phủ Malaysia kỳ vọng tạo ra 500.000 việc làm từ nền kinh tế số, tạo chất xúc tác để 5.000 công ty khởi nghiệp hoạt động trong vòng 5 năm kể từ khi sáng kiến được công bố.

Việc triển khai thực hiện tham vọng phát triển kinh tế số của Malaysia được chia làm ba giai đoạn: Giai đoạn 1 diễn ra trong năm 2021-2022, đi sâu vào củng cố nền tảng thích ứng kỹ thuật số. Giai đoạn 2 được triển khai từ năm 2023-2025, tập trung thúc đẩy chuyển đổi kỹ thuật số toàn diện. Giai đoạn 3 là dồn sức đưa Malaysia trở thành quốc gia dẫn đầu khu vực về nội dung số và an ninh mạng từ năm 2026-2030.

Sau 5 năm triển khai sáng kiến phát triển kinh tế số, Malaysia đã gặt hái nhiều thành quả ấn tượng. Báo cáo e-Conomy SEA 2025 của Google, Temasek và Bain & Company chỉ ra rằng, quy mô nền kinh tế số của Malaysia năm 2025 đạt 39 tỷ USD. Con số này không chỉ có được nhờ sự phục hồi kinh tế nhìn chung sau đại dịch Covid-19, mà còn từ những bước phát triển vượt bậc trong nền kinh tế số của Malaysia, với các thành tựu về thương mại điện tử, du lịch trực tuyến, đầu tư công nghệ…

Những “trái ngọt” này cũng đến từ quyết tâm đầu tư mạnh mẽ vào chuyển đổi số của giới chức Malaysia. Xác định rõ cơ sở hạ tầng kỹ thuật số là nền tảng quan trọng thúc đẩy phát triển nền kinh tế số, Chính phủ Malaysia đã thành lập Văn phòng AI quốc gia (NAIO) nhằm nghiên cứu, thúc đẩy các chương trình nghị sự liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI). Xứ sở dầu cọ cũng tập trung phát triển ứng dụng “MyGOV Malaysia”, nền tảng một cửa cho tất cả các giao dịch của chính phủ. Đây là bước tiến trong quá trình số hóa các dịch vụ công, mang đến lợi ích cho người dân.

Tuy vậy, con đường phát triển kinh tế số của Malaysia còn nhiều thách thức cần vượt qua, nổi bật là vấn đề thiếu nhân lực. Quốc gia này đứng trước tình trạng “chảy máu chất xám”, với hơn 2.800 sinh viên được chính phủ tài trợ học bổng đã tốt nghiệp và chọn ở lại làm việc tại nước ngoài kể từ năm 2010 đến nay. Singapore là một trong những điểm đến hấp dẫn đối với người lao động Malaysia với mức lương cơ bản và triển vọng phát triển công việc cao hơn, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật.

Bên cạnh đó, việc các doanh nghiệp vừa và nhỏ còn chậm ứng dụng công nghệ thông tin trong sản xuất cũng là một hạn chế đối với công cuộc phát triển kinh tế số.

Mới đây, tại Diễn đàn Kinh tế Malaysia 2026, nước này đã công bố lộ trình đưa AI trở thành động lực chính cho nền kinh tế và xã hội trong vòng 5 năm tới thông qua đào tạo nhân tài, quản trị rủi ro và xây dựng chủ quyền công nghệ. Giới chức Malaysia cho biết, mục tiêu của quốc gia châu Á này là đưa nền kinh tế số tăng trưởng thêm từ 2-3% nhờ sức mạnh của AI, đồng thời nâng số lượng nhân sự có thể đảm nhận các công việc liên quan AI lên thành 500.000 người vào năm 2030.

Với chiến lược phát triển kinh tế số được triển khai đồng bộ và toàn diện, Malaysia ngày càng thu hút nhiều vốn đầu tư nước ngoài, trở thành một trong những điểm đến hàng đầu tại khu vực Đông Nam Á đối với các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới. Trong bối cảnh triển vọng tăng trưởng của kinh tế toàn cầu còn nhiều rủi ro, một nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định cùng chiến lược chuyển đổi số rõ ràng, bài bản sẽ giúp Malaysia duy trì sức cạnh tranh trong dài hạn.

LÊ ANH