Thắp hy vọng từ giọt máu của thân nhân liệt sĩ

Thân nhân của liệt sĩ ở Hà Tĩnh làm các thủ tục thu nhận mẫu ADN.

Nửa thế kỷ chờ ngày anh trai trở về

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày nhận tin người anh trai hy sinh nơi chiến trường miền Nam, bà Trần Thị Lan (SN 1951, trú thôn Phú Nghĩa, xã Lộc Hà, Hà Tĩnh) vẫn chưa một lần biết được nơi anh yên nghỉ. Với bà và gia đình, nỗi đau chiến tranh chưa bao giờ khép lại khi phần mộ của liệt sĩ Trần Văn Đào vẫn chưa được tìm thấy.

Những ngày này, tại nhiều địa phương ở Hà Tĩnh, công tác đăng ký, thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ đang được lực lượng Công an và các cơ quan chức năng khẩn trương triển khai. Không khí làm việc nghiêm túc, trách nhiệm xen lẫn những giây phút nghẹn ngào khi mỗi bộ hồ sơ được hoàn thiện đều chứa đựng niềm hy vọng đoàn tụ sau hàng chục năm chờ đợi.

Giữa rất nhiều thân nhân liệt sĩ đến làm thủ tục, câu chuyện của bà Trần Thị Lan khiến nhiều người không khỏi xúc động.

Bà Lan nghẹn ngào khi đến làm thủ tục thu nhận mẫu ADN.

Đôi mắt đỏ hoe, bà kể rằng mẹ mất sớm, ngày anh trai lên đường nhập ngũ bà còn quá nhỏ nên ký ức về anh chỉ còn là những mảnh ghép mờ nhạt. Gia đình chỉ biết anh chiến đấu tại chiến trường miền Nam, còn thuộc đơn vị nào, hy sinh ở đâu thì không còn ai nhớ rõ.

Thời gian và chiến tranh đã cuốn đi gần như toàn bộ hồ sơ, giấy tờ liên quan đến liệt sĩ Trần Văn Đào. Suốt nhiều năm qua, gia đình lặn lội đến nhiều nghĩa trang liệt sĩ, tìm gặp đồng đội cũ, dò hỏi từng nguồn tin, từng phần mộ vô danh nhưng mọi nỗ lực đều chưa mang lại kết quả.

"Hồ sơ, các thông tin về anh bị thất lạc nên gần như không còn dữ liệu gì. Bao nhiêu năm nay gia đình vẫn luôn mong mỏi tìm được anh. Chúng tôi đã đi rất nhiều nơi nhưng vẫn bặt vô âm tín. Nay được lực lượng Công an hướng dẫn đăng ký thu nhận mẫu ADN, tôi thực sự xúc động. Tôi chỉ mong còn đủ sức khỏe để chờ đến ngày tìm được phần mộ của anh, đưa anh trở về với quê hương, với tổ tiên và dòng họ", bà Lan nghẹn ngào chia sẻ.

Nhiều người dân đến làm thủ tục với mong muốn sớm đưa các liệt sĩ trở về.

Đối với gia đình bà Lan, việc lấy mẫu ADN không đơn thuần là một thủ tục nghiệp vụ mà là niềm hy vọng lớn nhất sau hơn 50 năm mòn mỏi kiếm tìm. Chỉ một mẫu sinh phẩm hôm nay có thể mở ra cơ hội xác định danh tính người đã ngã xuống, khép lại hành trình dài đầy nước mắt của cả một gia đình.

Mỗi mẫu ADN là một hy vọng đoàn tụ

Để hành trình tìm lại danh tính các Anh hùng liệt sĩ đạt hiệu quả, lực lượng Công an cơ sở tại Hà Tĩnh đang nỗ lực rà soát, hướng dẫn, thu thập thông tin một cách khoa học và chính xác.

Thượng tá Nguyễn Trung Thành, Trưởng Công an xã Mai Phụ cho biết, địa phương hiện có 84 liệt sĩ chưa xác định được thông tin phần mộ với 133 thân nhân thuộc diện lấy mẫu ADN.

Để bảo đảm quá trình triển khai thuận lợi, Công an xã đã tổ chức nhiều hội nghị tuyên truyền, mời trực tiếp các gia đình chính sách tham gia, hướng dẫn kê khai thông tin, xây dựng sơ đồ phả hệ huyết thống và đối chiếu từng dữ liệu trước khi cập nhật lên hệ thống.

"Mọi thông tin đều được rà soát, đối chiếu kỹ lưỡng nhằm bảo đảm dữ liệu đầu vào chính xác, phục vụ quá trình đối sánh ADN sau này. Đến nay, công tác đăng ký và thu nhận mẫu ADN trên địa bàn cơ bản đã hoàn tất", Thượng tá Nguyễn Trung Thành cho biết.

Tại xã Thạch Lạc, công việc cũng được triển khai khẩn trương. Địa phương hiện có 302 liệt sĩ, trong đó 148 liệt sĩ chưa xác định đầy đủ thông tin phần mộ.

Lực lượng Công an xã đã bám sát từng thôn, từng gia đình, vừa tuyên truyền chủ trương vừa trực tiếp hướng dẫn thân nhân kê khai thông tin, xác minh phả hệ, giải quyết những khó khăn phát sinh trong quá trình lập hồ sơ.

Lực lượng Công an hỗ trợ tận tình cho các thân nhân liệt sĩ.

Đặc biệt, đối với những thân nhân tuổi cao, sức khỏe yếu hoặc đi lại khó khăn, Công an xã phối hợp với chính quyền địa phương và đoàn thanh niên đến tận nơi hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm không bỏ sót bất kỳ trường hợp nào.

"Mỗi trường hợp đều được xác minh rất cẩn thận vì chỉ cần sai lệch nhỏ trong thông tin phả hệ cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình đối sánh sinh học sau này", một cán bộ Công an xã Thạch Lạc chia sẻ.

Theo Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Hà Tĩnh, toàn tỉnh đã cập nhật 22.466 liệt sĩ vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trong đó, 12.241 liệt sĩ chưa có thông tin phần mộ; 125 trường hợp được xác định phần mộ không còn hài cốt; 10.100 liệt sĩ đã xác định được nơi an táng.

Đối với thân nhân liệt sĩ, toàn tỉnh có 16.310 trường hợp chưa xác định danh tính đã được cập nhật lên hệ thống để phục vụ thu nhận mẫu ADN. Đến nay, lực lượng chức năng đã thu nhận và cập nhật 256 mẫu ADN thân nhân liệt sĩ vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Những con số ấy phản ánh khối lượng công việc rất lớn, nhưng phía sau mỗi bộ hồ sơ là một gia đình đã chờ đợi suốt nhiều thập kỷ. Mỗi giọt máu được lưu giữ hôm nay không chỉ phục vụ việc đối sánh bằng khoa học, mà còn gửi gắm khát vọng đưa những người con đã ngã xuống trở về với tên tuổi, quê hương và vòng tay của người thân.

Hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh, hành trình tìm lại danh tính các liệt sĩ vẫn còn nhiều gian nan. Thế nhưng, với sự hỗ trợ của công nghệ ADN cùng quyết tâm của các lực lượng chức năng, niềm hy vọng của những người như bà Trần Thị Lan đang dần được thắp sáng. Đó cũng là hành trình tri ân đầy nhân văn, góp phần xoa dịu nỗi đau còn day dứt của biết bao gia đình đã cống hiến những người con ưu tú cho độc lập, tự do của Tổ quốc.