Thắp sáng vùng lõm, mở đường phát triển vùng cao

Cán bộ Điện lực Mèo Vạc tuyên truyền sử dụng điện an toàn cho người dân thôn Dì Chủa Phàng, xã Mèo Vạc. (Ảnh: EVNNPC cung cấp)

Vượt núi, băng rừng đưa điện về bản

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về xử lý các “vùng lõm” điện, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cùng các đơn vị thành viên đã khẩn trương khảo sát, xây dựng phương án và tổ chức triển khai cấp điện tại những địa bàn còn khó khăn.

Tại những thôn, bản vùng cao của Tuyên Quang, địa hình hiểm trở, giao thông cách trở khiến việc đầu tư hạ tầng thiết yếu gặp nhiều khó khăn: đường vào bản nhỏ hẹp, xe cơ giới không thể tiếp cận; nền đá cứng khiến việc đào móng cột phải thực hiện thủ công. Trong điều kiện ấy, mỗi tuyến đường dây được kéo đến đều đòi hỏi sự kiên trì, linh hoạt của lực lượng thi công.

Theo Giám đốc Công ty Điện lực Tuyên Quang Trần Văn Bằng, năm 2025, đơn vị đã khảo sát, lập phương án đầu tư và triển khai cấp điện cho 24 thôn, bản thuộc diện “lõm điện, lõm sóng”, với tổng mức đầu tư hơn 6,2 tỷ đồng.

Cán bộ nhân viên Điện lực Đồng Văn lắp đặt hệ thống điện tại các thôn vùng lõm. (Ảnh: EVNNPC cung cấp)

Hai mục tiêu được đặt ra là cấp điện phục vụ phát sóng viễn thông, Internet và cấp điện sinh hoạt cho người dân tại những khu vực chưa có điện. Để rút ngắn thời gian triển khai, Công ty Điện lực Tuyên Quang áp dụng phương án vừa thiết kế, vừa thi công tại những địa điểm đủ điều kiện; đồng thời lắp đặt máy phát điện dự phòng công suất lớn ở những nơi đặc biệt khó khăn, địa hình phức tạp, chưa thể hoàn thành lưới điện trong thời gian ngắn.

Quá trình triển khai đòi hỏi sự phối hợp giữa ngành điện, chủ đầu tư và chính quyền địa phương nhằm tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thi công, nghiệm thu và đóng điện. Ông Trần Văn Bằng cho biết, đơn vị chủ động phối hợp các chủ đầu tư vốn địa phương, tập trung giải quyết từng khó khăn phát sinh, đôn đốc nhà thầu để bảo đảm tiến độ công trình.

Cán bộ, nhân viên Điện lực Đồng Văn lắp đặt hệ thống điện tại các thôn vùng lõm. (Ảnh: EVNNPC cung cấp)

Thực tế tại thôn Nhìa Lũng Phìn, xã Đồng Văn cho thấy những trở ngại mà lực lượng điện lực phải đối mặt. Nằm ở khu vực vùng sâu, vùng xa trên cao nguyên đá, đường giao thông vào thôn nhỏ hẹp, hiểm trở, xe cơ giới lớn không thể đi vào. Việc vận chuyển cột điện, cát, đá và thiết bị phục vụ thi công vì thế phụ thuộc nhiều vào xe nhỏ, xe kéo và sức người.

Ông Hà Mạnh Thắng, nhân viên Điện lực Đồng Văn tham gia công trình cho biết: địa hình toàn đá khiến việc thi công móng cột không thể sử dụng máy móc hay nổ mìn, buộc phải đào, khoan thủ công. Vật tư như cột điện, cát, đá phải vận chuyển bằng xe nhỏ, xe kéo hoặc sức người. Nguồn nước phục vụ thi công hạn chế, phải vận chuyển từ nơi khác vào, thậm chí, rào cản ngôn ngữ giữa công nhân thi công và người dân địa phương cũng khiến quá trình phối hợp ban đầu gặp không ít lúng túng.

Vượt qua những trở ngại ấy, đơn vị đã hoàn thành một trạm biến áp Nhìa Lũng Phìn, tuyến đường dây hạ thế 0,4kV dài hơn 2km với khoảng 60 vị trí cột, đồng thời triển khai gần 20 vị trí cột đường dây trung thế 35kV dài khoảng 1,5km.

Những khó khăn tương tự cũng xuất hiện tại hai điểm dân cư Khuổi Dò và Ngọc Sơn, xã Bạch Ngọc. Theo ông Vũ Đức Thắng, Phó Trưởng Điện lực Vị Xuyên, dự án đưa điện lưới quốc gia đến hai điểm dân cư này có khoảng 21km đường dây trung thế 35kV, gồm tuyến Khuổi Dò dài khoảng 13km và tuyến Ngọc Sơn dài khoảng 8km; cùng khoảng 4km đường dây hạ thế 0,4kV cấp điện đến các hộ dân.

Công trình được triển khai từ tháng 3/2025 và hoàn thành vào tháng 10/2025. Do địa hình dốc cao, máy móc khó tiếp cận, việc vận chuyển vật tư, thiết bị và kéo dây chủ yếu dựa vào sức người. Có thời điểm, địa phương huy động 60-70 người dân hỗ trợ mở đường tạm, vận chuyển vật tư. Mưa lớn, sạt lở cũng khiến công trường phải tạm dừng gần nửa tháng để bảo đảm an toàn cho người lao động.

Những công trình này cho thấy, tại địa bàn vùng cao, khối lượng đầu tư không chỉ được tính bằng chiều dài đường dây hay số lượng cột điện. Để đưa điện đến từng điểm dân cư, ngành điện còn phải giải quyết bài toán vận chuyển, tổ chức nhân lực và bảo đảm an toàn trong điều kiện thi công đặc biệt khó khăn.

Linh hoạt giải pháp, ưu tiên địa bàn khó khăn

Không phải khu vực nào cũng có thể hoàn thành việc kéo điện lưới trong thời gian ngắn. Với những điểm dân cư ở xa, địa hình phức tạp, ngành điện phải tính toán phương án phù hợp để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người dân, đồng thời từng bước hoàn thiện hạ tầng lâu dài.

Nhân viên Điện lực Bắc Quang hỗ trợ người dân xã Đồng Tâm lắp đặt bóng đèn. (Ảnh: EVNNPC cung cấp)

Tại thôn Khuổi Én, xã Đồng Tâm, giao thông đi lại còn vất vả, địa hình hiểm trở khiến việc đầu tư hạ tầng gặp nhiều trở ngại. Dù tuyến đường vào thôn đã được cải tạo, nâng cấp, điện sinh hoạt vẫn là mong mỏi của nhiều hộ dân.

Những ngày cuối năm 2025 và đầu năm 2026, các tuyến đường dây được triển khai qua sườn núi, vượt dốc cao. Cán bộ, công nhân điện lực miệt mài thi công trong điều kiện thời tiết giá rét, nỗ lực đưa điện về thôn trước Tết Nguyên đán năm 2026.

Anh Giàng A Sính, người sinh ra và lớn lên tại thôn Khuổi Én cho biết: Trước đây có 70 hộ dân ở khu vực anh sinh sống chưa được sử dụng điện lưới quốc gia. Đến đầu năm 2026, các hộ dân trong thôn đã được sử dụng điện. Với người dân nơi đây, việc có điện là kết quả của quá trình chờ đợi và nỗ lực vượt khó của lực lượng thi công.

Theo ông Đặng Văn Thăng, Trưởng Điện lực Bắc Quang, đơn vị đã phối hợp triển khai phương án cấp điện cho thôn Khuổi Én và thôn Nà Bó, xã Liên Hiệp, là những địa bàn trước đó chưa có điện và sóng di động. Sau khi công trình được đầu tư, Điện lực Bắc Quang tiếp nhận quản lý, vận hành, bán điện đến người dân, bảo đảm công trình vận hành an toàn, ổn định.

Nhân viên Điện lực Bắc Quang lắp đặt điện tại thôn Nà Bó, xã Liên Hiệp. (Ảnh: EVNNPC cung cấp)

Trong thời gian chờ hoàn thiện lưới điện tại một số địa bàn, giải pháp cấp điện tại chỗ cũng được triển khai. Tại thôn Nà Bó, xã Liên Hiệp và thôn Bó Đướt, xã Thượng Sơn, Công ty Điện lực Tuyên Quang lắp đặt ba máy phát điện công suất 12,5kVA kết hợp hệ thống pin lithium lưu trữ, phục vụ nhu cầu điện thiết yếu và thông tin liên lạc.

Việc kết hợp các giải pháp cho thấy yêu cầu linh hoạt trong xử lý những điểm còn thiếu điện. Tùy điều kiện địa hình, khả năng tiếp cận và tiến độ đầu tư, các đơn vị phải lựa chọn phương án phù hợp, đồng thời phối hợp chính quyền địa phương và chủ đầu tư để bảo đảm hiệu quả thực hiện.

Theo báo cáo của Công ty Điện lực Tuyên Quang, năm 2025, toàn tỉnh có 24 điểm thuộc diện “lõm” điện và lõm sóng viễn thông. Tính đến ngày 15/12/2025, đã có bảy thôn được cấp điện lưới quốc gia, gồm Há Tỏ Sò, Há Póng Cáy, Tùng Pàng, Khâu Rom, Tát Kẻ, Sủng Tà và Sủng Chớ. Đối với các công trình sử dụng nguồn vốn địa phương, Công ty tiếp tục phối hợp, đôn đốc nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công, phấn đấu hoàn thành và đóng điện sớm hơn kế hoạch.

Theo thống kê của Bộ Nội vụ, đến tháng 6/2025, cả nước còn 129 thôn, bản chưa được tiếp cận những hạ tầng thiết yếu này. Thực tế này đặt ra yêu cầu tiếp tục phối hợp giữa ngành điện, chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan để tháo gỡ khó khăn, đưa hạ tầng đến những địa bàn còn cách trở.

Thôn Nhìa Lũng Phìn, xã Đồng Văn đã có sóng viễn thông. (Ảnh: EVNNPC cung cấp)

Điện lưới quốc gia là nền tảng thiết yếu để cải thiện điều kiện sinh hoạt, hỗ trợ sản xuất và tạo tiền đề phát triển các dịch vụ viễn thông, Internet. Vì vậy, nỗ lực xóa “vùng lõm” điện không chỉ được đo bằng số công trình hoàn thành, mà còn ở khả năng cung cấp nguồn điện an toàn, ổn định, đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân.

Từ những tuyến đường dây vượt núi, những móng cột được đào thủ công trên nền đá đến các phương án cấp điện dự phòng tại địa bàn khó tiếp cận, hành trình đưa điện về vùng cao cho thấy tinh thần chủ động, linh hoạt của ngành điện trong thực hiện nhiệm vụ. Mỗi công trình hoàn thành là một bước thu hẹp khoảng cách về hạ tầng, tạo nền tảng để các bản làng vùng sâu, vùng xa có thêm điều kiện phát triển.