Thay đổi hành vi của người dân để đẩy lùi ung thư vú, ung thư cổ tử cung

Quang cảnh hội thảo.

Ngày 30/7, tại Hà Nội, Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) tổ chức Hội thảo “Triển khai công tác phòng, chống ung thư vú và ung thư tử cung khu vực phía bắc”, với sự tham dự của lãnh đạo các vụ, cục trực thuộc Bộ Y tế, Sở Y tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật 19 tỉnh, thành phố khu vực phía bắc; đại diện các bệnh viện chuyên khoa đầu ngành về phụ sản, ung bướu.

Theo số liệu thống kê của Bộ Y tế, ung thư vú hiện là bệnh ung thư phổ biến nhất ở nữ giới Việt Nam với khoảng hơn 24 nghìn trường hợp mắc mới và khoảng 10 nghìn phụ nữ tử vong hằng năm. Đáng chú ý, hơn 60% người bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn (III-IV), dẫn đến tỷ lệ sống thêm 5 năm chỉ đạt khoảng 74%, thấp hơn so nhiều quốc gia phát triển.

Đối với ung thư cổ tử cung, năm 2022, Việt Nam ghi nhận 4.612 ca mắc mới và 2.571 ca tử vong. Mặc dù, đây là căn bệnh có thể dự phòng hiệu quả bằng vaccine và tầm soát, nhưng tỷ lệ sàng lọc định kỳ tại Việt Nam mới chỉ đạt mức 28,2% và có sự chênh lệch lớn về tiếp cận giữa các vùng miền, dân tộc.

Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em Đinh Anh Tuấn chia sẻ thông tin tại hội thảo.

Chia sẻ thông tin tại hội thảo, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em Đinh Anh Tuấn cho biết, trước thực trạng nêu trên, ngày 3/2/2026, Bộ trưởng Y tế ban hành Quyết định số 358/QĐ-BYT về việc ban hành tài liệu kế hoạch hành động quốc gia về phòng, chống ung thư vú và ung thư cổ tử cung giai đoạn 2026-2035, đặt mục tiêu tổng quát là nâng cao hiệu quả dự phòng, chẩn đoán, điều trị và quản lý sau điều trị hướng tới loại trừ ung thư cổ tử cung và giảm tỷ lệ tử vong do ung thư, với các mục tiêu cụ thể như:

Về ung thư vú, phấn đấu giảm tỷ lệ tử vong trung bình 2,5% mỗi năm. Đến năm 2035, đạt 70% phụ nữ trong độ tuổi từ 40-70 tuổi được sàng lọc định kỳ; nâng tỷ lệ phát hiện bệnh giai đoạn sớm (I-II) lên mức 60%. Đáng chú ý, kế hoạch cũng chú trọng nâng cao chất lượng điều trị hiệu quả thông qua việc bảo đảm ít nhất 80% người bệnh được tiếp cận và hoàn thành phác đồ điều trị đa mô thức chuẩn hóa, đồng thời thiết lập hệ thống quản lý, theo dõi tái khám định kỳ sau điều trị nhằm hạn chế tối đa nguy cơ tái phát và cải thiện chất lượng lâu dài cho bệnh nhân.

Về ung thư tử cung, quyết tâm thực hiện mục tiêu "90-70-90” vào năm 2035 theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) để tiến tới loại trừ bệnh, với các chỉ tiêu: 90% trẻ em gái từ 9-15 tuổi được tiêm đủ liều vaccine HPV tại các địa bàn triển khai theo Kế hoạch thực hiện lộ trình tăng số lượng vaccine trong Chương trình tiêm chủng mở rộng giai đoạn 2021-2030 của Bộ Y tế; 70% phụ nữ trong độ tuổi từ 30-49 được sàng lọc bằng xét nghiệm hiệu năng cao; 90% phụ nữ có tổn thương tử cung được xử trí đúng phác đồ.

Để thực hiện các mục tiêu nêu trên, Bộ Y tế đã đưa ra các nhóm giải pháp cụ thể như: thực hiện lộ trình tăng số lượng vaccine trong Chương trình tiêm chủng mở rộng; vận động đưa sàng lọc ung thư vú, ung thư cổ tử cung vào danh mục bảo hiểm y tế chi trả; vận động, giáo dục sức khỏe, thay đổi hành vi của người dân nhằm chủ động dự phòng, sàng lọc sớm để đẩy lùi ung thư vú và ung thư cổ tử cung; đào tạo nhân viên y tế các cấp theo quy định đã được chuẩn hóa, chuyển giao kỹ thuật về sàng lọc, chẩn đoán, điều trị và theo dõi người bệnh ung thư vú và ung thư cổ tử cung theo hướng dẫn chuyên môn của bộ y tế; phát triển các hình thức đào tạo, tư vấn, khám, chữa bệnh từ xa.

Mặt khác, Bộ Y tế tiếp tục đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng và trang thiết bị y tế để tăng cường năng lực chẩn đoán, điều trị ung thư vú, ung thư cổ tử cung; bảo đảm cung ứng vật tư, thuốc, sinh phẩm, và duy trì hệ thống bảo trì thiết bị định kỳ phục vụ cho dự phòng, sàng lọc và điều trị ung thư vú, ung thư cổ tử cung; chuẩn hóa quy trình quy trình chuyên môn kỹ thuật, ứng dụng số hóa, trí tuệ nhân tạo (AI) để nâng cao chất lượng sàng lọc, chẩn đoán và điều trị bệnh; đồng thời, xây dựng dữ liệu quốc gia tích hợp, kết nối với hồ sơ sức khỏe điện tử để quản lý trọn đời lộ trình sức khỏe của phụ nữ.

Các đại biểu trao đổi, thảo luận tại hội thảo.

Tại hội thảo, các đại biểu cùng nhau trao đổi, thảo luận về tiến độ triển khai hành động quốc gia; cập nhật tiến độ thực hiện lộ trình tăng số lượng vaccine trong Chương trình tiêm chủng mở rộng; hướng dẫn dự phòng và kiểm soát ung thư cổ tử cung; hướng dẫn sàng lọc phát hiện sớm ung thư vú; cập nhật tiến độ xây dựng văn bản đưa sàng lọc ung thư cổ tử cung vào danh mục kỹ thuật được bảo hiểm y tế chi trả; đồng thời, giới thiệu, chia sẻ các mô hình kết hợp công tư trong sàng lọc ung thư cổ tử cung; mô hình can thiệp toàn diện ung thư vú được triển khai tại một số địa phương thời gian qua.