Thay đổi lớn về chiến lược quốc phòng Mỹ khiến đồng minh châu Âu và Ukraine lo ngại
Theo tài liệu chiến lược sửa đổi vừa được Lầu Năm Góc công bố, Mỹ sẽ ưu tiên phòng thủ của chính mình và chỉ cung cấp 'hỗ trợ hạn chế' cho các nước thành viên NATO ở châu Âu.
Ngày 23/1/2026, Bộ Quốc phòng Mỹ công bố Chiến lược Quốc phòng sửa đổi nêu rõ các nước thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở châu Âu phải đóng vai trò then chốt trong việc tự bảo vệ và cung cấp viện trợ quân sự cho Ukraine. (Trong ảnh: Lầu Năm Góc, trụ sở Bộ Quốc phòng Mỹ, tại Washington, D.C. Ảnh: AFP/TTXVN)
Kênh RT của Liên bang Nga ngày 24/1 cho biết trong bản Chiến lược Quốc phòng sửa đổi được công bố hôm 23/1, Bộ Quốc phòng Mỹ nêu rõ các nước thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở châu Âu phải đóng vai trò then chốt trong việc tự bảo vệ và cung cấp viện trợ quân sự cho Ukraine.
Tài liệu viết: “Mặc dù chúng tôi đang và sẽ tiếp tục can dự ở châu Âu, nhưng chúng tôi phải và sẽ ưu tiên bảo vệ Lãnh thổ Mỹ và răn đe Trung Quốc. Do đó, Bộ Quốc phòng Mỹ sẽ khuyến khích và tạo điều kiện để các đồng minh NATO đảm nhận trách nhiệm chính đối với phòng thủ thông thường của châu Âu, với sự hỗ trợ quan trọng nhưng hạn chế hơn từ Mỹ”.
Theo tài liệu, “điều này bao gồm việc đi đầu trong hỗ trợ phòng thủ cho Ukraine. Như Tổng thống Trump đã nói, cuộc chiến ở Ukraine phải chấm dứt. Tuy nhiên, như ông cũng đã nhấn mạnh, đây trước hết và trên hết là trách nhiệm của châu Âu”.
Chiến lược Quốc phòng sửa đổi ghi nhận nỗ lực của Tổng thống Donald Trump trong việc thúc đẩy các nước NATO tăng chi tiêu quốc phòng và giảm phụ thuộc vào Washington.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte gần đây cho rằng Tổng thống Trump rốt cuộc đã khiến NATO trở nên vững mạnh hơn.
Trong phát biểu với Fox News hôm thứ 22/1, Tổng thư ký NATO nói: “Ông ấy đã buộc chúng tôi ở châu Âu phải tiến lên, phải đối mặt với thực tế rằng chúng tôi phải tự lo nhiều hơn cho quốc phòng của mình”.
Theo báo cáo công bố hồi tháng 9/2025 của Cơ quan Quốc phòng châu Âu (EDA), EU đã chi tổng cộng 343 tỷ euro (402 tỷ USD) cho quốc phòng vào năm 2024, vượt dự báo và lập kỷ lục mới.
Tổng chi tiêu quốc phòng của EU vào năm 2024 vượt Trung Quốc khoảng 1,5 lần và cao hơn gấp 3 lần ngân sách quân sự của Liên bang Nga.
Mức chi tiêu quốc phòng cao chủ yếu được thúc đẩy bởi việc các quốc gia mua sắm trang thiết bị mới, cũng như việc tăng ngân sách nghiên cứu và phát triển (R&D) trên khắp 27 thành viên của EU. Cả hai khoản này cộng lại được gọi chung là "đầu tư quốc phòng" theo cách nói của EU.
Đầu tư chiếm 31% tổng chi tiêu quốc phòng, tương đương 106 tỷ euro (124 tỷ USD), trong đó 13 tỷ euro (15 tỷ USD) được sử dụng cho nghiên cứu và phát triển.
Năm 2025 chưa có con số chi tiêu quốc phòng chính thức của EU, nhưng Cơ quan Quốc phòng châu Âu dự báo, chi tiêu quốc phòng của châu Âu sẽ tiếp tục tăng trong năm 2025, lên 381 tỷ euro (446 tỷ USD).
Trong số các nước thành viên EU, Ba Lan được dự báo sẽ trở thành nước chi tiêu quốc phòng cao nhất trong NATO trong năm 2025, với tỷ lệ 4,48% GDP.
