Thay đổi tư duy phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Anh Quách Minh Phượng ở xã Vân Du chăm sóc đàn dê của gia đình.

Tại xã Vân Du, anh Quách Minh Phượng là một trong những nông dân tiêu biểu trong phát triển kinh tế. Sinh ra, lớn lên ở vùng đồng bào Mường, từng trải qua khó khăn, anh nhận thấy muốn thoát nghèo, vươn lên làm giàu phải bắt đầu từ thay đổi cách nghĩ, cách làm, biết phát huy lợi thế đất đai và điều kiện tự nhiên. Từ đó, anh mạnh dạn cải tạo hơn 3.000m2 vườn tạp để xây dựng mô hình kinh tế tổng hợp, kết hợp phát triển 1,4ha rừng keo; ứng dụng khoa học - kỹ thuật, chăn nuôi an toàn sinh học, tận dụng hiệu quả đất đai, lao động và nguồn thức ăn tự nhiên. Đến nay, gia đình anh duy trì 150 - 200 đàn ong mật, phát triển đàn dê sinh sản cùng nhiều mô hình sản xuất khác, cho thu nhập trên 200 triệu đồng/năm, chưa kể nguồn thu từ rừng keo và cây sả.

Không dừng lại ở phát triển kinh tế gia đình, anh Phượng còn tích cực đồng hành, hỗ trợ bà con. Cùng Hội Nông dân xã, anh thành lập tổ hội nghề nghiệp chăn nuôi dê sinh sản với 11 thành viên, tổng đàn khoảng 450 con. Các thành viên hỗ trợ nhau về kỹ thuật, con giống, vốn và tiêu thụ sản phẩm, từng bước hình thành hướng sản xuất hàng hóa. Trong nghề nuôi ong, từ 1 đàn ban đầu vào năm 2014, đến nay anh đã phát triển gần 200 đàn, đồng thời hướng dẫn kỹ thuật cho 31 hộ dân trong xã. Anh còn xây dựng kênh youtube “Mật Ong Núi” để chia sẻ kinh nghiệm nuôi ong, phòng, chống dịch bệnh và quảng bá sản phẩm, thu hút hơn 10.000 lượt người theo dõi.

Chủ tịch Hội Nông dân xã Vân Du Nguyễn Đăng Lăng, cho biết: “Anh Quách Minh Phượng là nông dân chịu khó, năng động, sản xuất hiệu quả. Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, anh còn tích cực hỗ trợ các hộ chăn nuôi về kỹ thuật, con giống, vốn và tiêu thụ sản phẩm, góp phần thúc đẩy phong trào sản xuất, kinh doanh giỏi ở địa phương”.

Tại bản Vặn, xã Yên Thắng, chị Hà Thị Xem, dân tộc Thái, giám đốc HTX du lịch và phát triển nông - lâm nghiệp Mường Đeng lại mạnh dạn đưa công nghệ số vào quảng bá, tiêu thụ sản phẩm, nâng giá trị những sản vật đặc trưng của địa phương.

Năm 2019, chị Xem khởi nghiệp với sản phẩm muối mắc khẻn Mường Đeng. Từ sản xuất thủ công, thị trường còn hạn hẹp, chị từng bước hoàn thiện sản phẩm, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường. Năm 2023, sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao. Đây là động lực để chị thành lập HTX với 14 thành viên, phát triển thêm các sản phẩm đặc trưng như: thịt trâu, thịt lợn gác bếp, măng khô, đũa tre thủ công, rượu ngô và các nông sản địa phương; đồng thời xây dựng vùng nguyên liệu, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị.

Xác định chuyển đổi số là giải pháp quan trọng để mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm, chị chủ động học tập kiến thức về xây dựng thương hiệu, thiết kế bao bì, truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử và marketing trực tuyến. Bên cạnh tham gia các hội chợ, hội nghị kết nối cung cầu, chị tích cực quảng bá sản phẩm trên các nền tảng số, mạng xã hội, qua đó mở rộng thị trường tiêu thụ. Nhờ đó, HTX đã kết nối, ký kết hợp đồng tiêu thụ sản phẩm với các doanh nghiệp và hệ thống siêu thị nông sản sạch, tổng giá trị khoảng 140 triệu đồng; tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho thành viên và lao động địa phương. HTX còn liên kết thu mua nguyên liệu, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, góp phần tạo sinh kế và nâng cao giá trị nông sản cho đồng bào DTTS. Năm 2025, dự án khởi nghiệp với sản phẩm muối mắc khẻn Mường Đeng của chị Hà Thị Xem đạt giải nhì cuộc thi Dự án khởi nghiệp trong đoàn viên thanh niên tỉnh Thanh Hóa. Thành công này tiếp thêm động lực để chị tiếp tục phát triển sản phẩm OCOP, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, đồng thời góp phần gìn giữ, lan tỏa những giá trị văn hóa và sản vật đặc trưng của quê hương.

Những cách làm hiệu quả của anh Quách Minh Phượng, chị Hà Thị Xem cho thấy, khi người dân mạnh dạn đổi mới, biết dựa vào lợi thế địa phương và chủ động tiếp cận những phương thức sản xuất, kinh doanh mới, giá trị của đất đai, sản vật quê hương được nâng lên, đồng thời tạo thêm cơ hội sinh kế cho đồng bào DTTS.