Thay đổi tư duy quản trị nhân sự trong thị trường số

Năng lực số mở rộng khả năng thích ứng

Khả năng thích ứng của doanh nghiệp không chỉ phụ thuộc vào cơ cấu tổ chức hay năng lực lãnh đạo. Trong kỷ nguyên số, người lao động ngày càng giữ vai trò trung tâm, đặc biệt thông qua năng lực số.

Ảnh minh họa.

Theo ThS Đặng Bảo Trung - Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, người lao động có năng lực số không chỉ sử dụng tốt công nghệ hiện có mà còn có khả năng nhanh chóng cập nhật kiến thức và công nghệ mới. Nhờ đó, họ có thể đảm nhận nhiều nhiệm vụ, chuyển đổi giữa các vị trí và phối hợp với các nhóm khác nhau, rút ngắn thời gian đào tạo khi chuyển đổi công việc.

Có thể khái quát năng lực thích ứng linh hoạt của người lao động trong kỷ nguyên số qua bốn yếu tố: thích ứng chủ động dự đoán và ứng phó với thay đổi, nhanh chóng cập nhật kỹ năng, linh hoạt về vai trò và tự tin khi tiếp cận công nghệ mới.

Trong đó, yếu tố "tự tin số" ngày càng quan trọng. Công nghệ có thể thay đổi rất nhanh, nhưng nếu người lao động có khả năng tự học và tin vào năng lực của mình, họ sẽ dễ dàng thích ứng với những công cụ chưa từng sử dụng.

Để người lao động phát huy hiệu quả năng lực thích ứng linh hoạt, cần một môi trường phù hợp. Theo đó, doanh nghiệp cần giảm tầng lớp quản lý, tăng trao quyền và tạo không gian để nhân viên thử nghiệm, học hỏi.

Bên cạnh đó, đào tạo chéo và học tập liên tục cần trở thành một phần của quản trị nhân sự. Với SME, đây là giải pháp đặc biệt hữu ích bởi một nhân viên có thể đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ, giúp doanh nghiệp linh hoạt điều chuyển nhân lực khi thị trường biến động mà không phải duy trì một lực lượng nhân sự dư thừa lớn.

Tuy nhiên, tăng khả năng thích ứng cũng đòi hỏi chi phí cho đào tạo, công nghệ và tái thiết kế công việc. Vì vậy, doanh nghiệp cần lựa chọn mức độ đầu tư phù hợp với mức độ biến động của thị trường thay vì theo đuổi sự linh hoạt bằng mọi giá.

Giải pháp nâng cao năng lực thích ứng

Để nâng cao năng lực thích ứng linh hoạt của lực lượng lao động, cần sự phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp và hệ thống giáo dục.

Với Nhà nước, cần tăng cường hỗ trợ đào tạo, đào tạo lại và nâng cao kỹ năng số thay vì chỉ tập trung vào hỗ trợ thiết bị. Các nền tảng số dùng chung và mạng lưới liên kết cũng có thể giúp SME tiếp cận nguồn lực đào tạo với chi phí thấp hơn.

Với doanh nghiệp, cần đưa năng lực thích ứng linh hoạt vào tiêu chí tuyển dụng và đánh giá nhân sự; đồng thời giảm bớt tầng nấc quản lý, tăng trao quyền và xây dựng văn hóa học hỏi. Đào tạo chéo nên được ưu tiên để tạo sự linh hoạt về nhân lực với chi phí phù hợp.

Với nhà trường, cần chuyển từ việc truyền thụ những kỹ năng công nghệ cụ thể sang phát triển khả năng tự học và tự thích ứng. Các chương trình đào tạo ngắn hạn, chứng chỉ tích lũy và hợp tác trực tiếp giữa các cơ sở giáo dục với SME có thể giúp thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thị trường.

Đối với SME, nơi nguồn lực luôn có giới hạn, một đội ngũ lao động có khả năng học nhanh, thích ứng nhanh và đảm nhiệm nhiều vai trò có thể trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng. Khi đó, năng lực thích ứng linh hoạt không chỉ giúp SME ứng phó với những biến đổi trước mắt mà còn tạo nền tảng cho năng suất, đổi mới và tăng trưởng bền vững trong kỷ nguyên số.