Thẻ bảo hiểm y tế - cứu cánh của bệnh nhân nghèo, bệnh nặng
Với người khỏe mạnh, việc đóng tiền để mua thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) hằng năm như một khoản dự phòng.
Nhưng với người mắc ung thư, suy thận mạn, tim mạch hoặc những bệnh phải điều trị kéo dài, thẻ BHYT lại trở thành một “tấm lá chắn” tài chính quan trọng, giúp người bệnh giảm đáng kể số tiền phải tự chi trả trong suốt quá trình điều trị.
Thẻ BHYT giúp bệnh nhân kéo dài sự sống
Chị T.T.H.O. (phường Trảng Dài) chia sẻ: Khi mang thai đến tháng thứ 7, đi siêu âm, chị được bác sĩ thông báo thai nhi bị bệnh teo thận bẩm sinh. Buồn khổ, chị O. khóc không còn nước mắt, nhưng vì nhiều lý do khác nhau nên vợ chồng chị O. không thể bỏ thai. Đến khi bé gái được sinh ra chỉ có một quả thận. Không những thế, bé gái còn bị thêm một số bệnh khác như: viêm phổi, tràn dịch tim, tràn dịch màng phổi, phải nuôi trong lồng kính 6 tháng ở Bệnh viện Từ Dũ. Lên 5 tuổi, bé gái lại bị hở vòm hầu, chi thể và trí tuệ phát triển không bình thường như những đứa trẻ khác.
Từ khi con gái chào đời, vợ chồng chị O. phải thay phiên nhau đưa con đi chữa trị tại các bệnh viện ở Thành phố Hồ Chí Minh. Sau nhiều năm uống thuốc cầm chừng, đến khi bé gái tròn 8 tuổi, bác sĩ yêu cầu phải chạy thận để duy trì sự sống.
“Từ đó đến nay, 9 năm ròng rã, mỗi tuần 3 ngày, không kể nắng mưa, ngày nghỉ hay ngày lễ, tôi đều chở con gái bằng xe máy từ Đồng Nai lên Bệnh viện Nhi đồng 2 Thành phố Hồ Chí Minh, và mới đây là Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất để chạy thận với mong muốn giữ lại sự sống cho con. Bản thân tôi phải nghỉ việc để tiện chăm sóc con, chỉ còn mỗi chồng đi làm kiếm tiền nuôi cả gia đình. Kinh tế gia đình vì thế mà kiệt quệ, bao nhiêu tiền bạc đều “đội nón” ra đi” – chị O. bộc bạch.
Chị H.O. luôn đồng hành cùng con gái trong mỗi lần chạy thận. Ảnh: Hạnh Dung
Nói thêm về những chi phí khi nuôi con đau ốm, chị O. cho biết: Khi trong gia đình có một người bị bệnh nặng, phải điều trị suốt đời như bệnh thận mạn, công sức, tiền bạc bỏ ra rất lớn. Từ chi phí đi lại, tiền thuốc men, vật tư y tế, tiền lưu trú, tiền ăn uống, sinh hoạt trong quá trình nằm viện… Trung bình mỗi tuần chạy thận hết gần 3 triệu đồng, gia đình không thể nào gồng gánh nổi.
Chính vào lúc gia đình chị O. gặp muôn vàn khó khăn, tấm thẻ BHYT đã giúp gia đình chị có thêm động lực. Biết con gái chị bị bệnh mạn tính, địa phương đã cấp cho bé gái tấm thẻ BHYT diện hộ nghèo, mức hưởng 100%. Như vậy, gia đình chị O. chỉ phải tốn chi phí đi lại, ăn uống. Còn các chi phí về thuốc men, lọc máu đều được quỹ BHYT chi trả 100%. Chính vì thế, thay vì phải chi trả 3 triệu đồng mỗi tuần, số tiền giảm xuống chỉ còn vài trăm ngàn đồng.
“Nếu không có thẻ BHYT, gia đình tôi thật sự không biết xoay xở như thế nào để có tiền chữa bệnh cho con”- chị O tâm sự.
Lợi đủ đường khi tham gia BHYT
Điều trị bệnh nặng thường không chỉ diễn ra trong vài ngày. Người bệnh có thể phải nhập viện nhiều lần, sử dụng thuốc dài ngày, thực hiện phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, lọc máu hoặc nhiều kỹ thuật chuyên sâu. Chi phí vì thế có thể lên đến hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng.
Chẳng hạn, một bệnh nhân ung thư phải điều trị bằng hóa chất, thuốc và các kỹ thuật hỗ trợ với tổng chi phí trong phạm vi được hưởng BHYT khoảng 30 triệu đồng cho một đợt điều trị (không tính những dịch vụ, thuốc men nằm ngoài thanh toán của quỹ BHYT). Nếu người bệnh đó thuộc nhóm có mức hưởng 80% và thực hiện khám, chữa bệnh đúng quy định, quỹ BHYT có thể thanh toán khoảng 24 triệu đồng, người bệnh chỉ cùng chi trả khoảng 6 triệu đồng. Nếu người bệnh thuộc nhóm đối tượng hưởng 95%, 100% thì số tiền được quỹ BHYT chi trả sẽ nhiều hơn, tương đương với người bệnh sẽ phải đồng chi trả số tiền ít hơn.
Một ca can thiệp tim mạch tại Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất. Ảnh: Hạnh Dung
Đáng chú ý, người tham gia BHYT đủ 5 năm liên tục, đồng thời có số tiền cùng chi trả trong năm vượt mức 6 tháng lương cơ sở sẽ được hưởng quyền lợi cao hơn theo quy định. Từ ngày 1-7-2026, mức lương cơ sở là 2,53 triệu đồng/tháng, ngưỡng 6 tháng tương ứng 15,18 triệu đồng.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa với những người mắc bệnh mạn tính, bệnh hiểm nghèo phải điều trị thường xuyên. Khi số tiền cùng chi trả trong năm đã vượt ngưỡng theo quy định, người bệnh có thể được hưởng quyền lợi “không cùng chi trả” trong phạm vi và điều kiện luật định.
Trong nhiều trường hợp, việc khám, chữa bệnh đúng quy định và thực hiện đầy đủ thủ tục BHYT có ý nghĩa rất quan trọng đối với quyền lợi của người bệnh. Đặc biệt, khi cấp cứu, người bệnh có thể đến cơ sở khám, chữa bệnh phù hợp và cần xuất trình căn cước công dân gắn chip theo quy định để được bảo đảm quyền lợi.
Các bác sĩ khuyến cáo, người dân, nhất là người cao tuổi và người có bệnh nền, không nên chờ đến khi mắc bệnh mới mua thẻ BHYT. Việc duy trì tham gia BHYT liên tục vừa giúp người dân chủ động tiếp cận dịch vụ y tế, vừa tạo “điểm tựa” tài chính khi chẳng may phải nhập viện cấp cứu, điều trị dài ngày.