Thế giới sáng 29-10: Báo chí Mỹ kiện Nhà Trắng, tàu du lịch mắc kẹt ở Campuchia vì chiến sự tại Iran
Bản tin thế giới sáng 29-10 có những thông tin đáng chú ý như: tranh chấp quyền tiếp cận Nhà Trắng của báo chí Mỹ, tác động của chiến sự Iran đến ngành du lịch biển, quyết định rút khỏi CPTPP của Costa Rica và Apple ra mắt Macbook màn hình cảm ứng đầu tiên.
Tàu du lịch vòng quanh thế giới mắc kẹt tại Campuchia
Tàu Villa Vie Odyssey của Công ty Villa Vie Residences (Mỹ) thông báo đình chỉ hành trình vòng quanh thế giới tại cảng Sihanoukville, Campuchia, do chi phí nhiên liệu tăng hơn 300% vì chiến sự tại Iran. Hành khách được yêu cầu rời tàu và tìm nơi ở tạm thời. Theo chính quyền tỉnh Preah Sihanouk, tàu chở 203 hành khách và 156 thủy thủ.

Công ty Villa Vie Residences cho biết Villa Vie Residences chi phí cho nhiên liệu đã tăng hơn 300% kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran bắt đầu. ẢNH: VILLA VIE RESIDENCES
Công ty Villa Vie Residences cho biết chi phí nhiên liệu trung bình hàng tháng tính trên mỗi cabin đã tăng từ khoảng 1.800 USD lên 6.000-8.000 USD tại một số khu vực châu Á. Doanh nghiệp từng giảm tốc độ hành trình và kéo dài thời gian neo cảng để tiết kiệm nhưng vẫn không thể bù đắp chi phí tăng cao.
Tàu Odyssey có sức chứa 650 hành khách, là mô hình tàu dân cư, khởi hành từ Belfast (Bắc Ireland) vào tháng 10-2024. Hành khách có thể thuê, mua cabin hoặc thuê một thời gian rồi mua lại theo thỏa thuận trên hành trình vòng quanh thế giới. Giới chức Campuchia dự kiến tàu tiếp nhiên liệu rồi rời cảng ngày 31-10, nhưng phía vận hành chưa công bố lịch trình xác nhận.
Truyền thông Mỹ mở rộng vụ kiện Nhà Trắng
CNN, MS NOW và Politico vừa nộp đơn kiện sửa đổi lên Tòa án liên bang tại Washington, yêu cầu Nhà Trắng chấm dứt việc hạn chế phóng viên ba cơ quan này tham gia nhóm báo chí tháp tùng Tổng thống Donald Trump.
Theo đơn kiện, quyền ra vào khuôn viên Nhà Trắng đã được khôi phục theo lệnh của Thẩm phán Timothy Kelly, nhưng phóng viên vẫn bị loại khỏi nhóm tác nghiệp luân phiên tại Phòng Bầu dục và trên chuyên cơ Air Force One. CNN đã nhiều lần không được tác nghiệp trên Air Force One; Politico và MS NOW cũng bị hạn chế các vị trí vốn được phân công. Ba cơ quan truyền thông cho rằng hành động của Nhà Trắng là vi phạm quyền tự do báo chí theo Tu chính án thứ nhất của Hiến pháp Hoa Kỳ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chuẩn bị lên chuyên cơ Air Force One tại sân bay quốc tế Missoula, bang Montana, ngày 14-10. Ảnh: NHÀ TRẮNG/MOLLY RILEY
Nhà Trắng bác bỏ cáo buộc, nói các hãng không có quyền đòi hỏi quyền tiếp cận Phòng Bầu dục hoặc Air Force One. Vụ kiện được mở rộng sau khi Thẩm phán Kelly hồi tháng 10 ra lệnh tạm thời khôi phục thẻ tác nghiệp Nhà Trắng cho các phóng viên của ba hãng.
Costa Rica rút hồ sơ gia nhập CPTPP, cách chức Bộ trưởng Ngoại thương
Tổng thống Costa Rica Laura Fernández thông báo rút hồ sơ xin gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), đồng thời bãi nhiệm Bộ trưởng Ngoại thương Indiana Trejos.
Quyết định được đưa ra sau các cuộc phản đối của nhiều nhóm sản xuất trong nước, nhất là nông dân. Costa Rica nộp đơn gia nhập năm 2022 và được CPTPP mời khởi động tiến trình gia nhập vào tháng 11-2024. Đến tháng 5-2026, các nước thành viên và Costa Rica thông báo đàm phán đã cơ bản hoàn tất, chờ hoàn thiện văn kiện pháp lý. Tuy nhiên, Tổng thống Fernández cho biết nội dung đầy đủ của thỏa thuận không được công khai với các bên liên quan. Theo bà, các nhóm tham gia đàm phán đã giữ kín văn kiện đến mức “gần như không ai biết” thỏa thuận bao gồm những gì. Bà cũng yêu cầu không ký kết và lưu hồ sơ gia nhập CPTPP.
CPTPP hiện có 12 thành viên, chiếm gần 15% GDP toàn cầu. Chính phủ Costa Rica chưa công bố người thay thế bà Indiana Trejos.
Apple ra mắt Macbook màn hình cảm ứng đầu tiên
Apple giới thiệu MacBook Pro màn hình cảm ứng đầu tiên tại sự kiện ở Los Angeles, Mỹ, thay đổi lập trường lâu nay của hãng về việc không đưa công nghệ này lên máy tính xách tay.
Sản phẩm có màn hình OLED, với hai phiên bản 14 inch và 16 inch, dùng chip M5 Pro hoặc M5 Max. Apple cho biết mẫu 14 inch có giá từ 2.899 USD; khách hàng có thể đặt trước từ ngày 28-10 (giờ đại phương) và sản phẩm sẽ lên kệ từ ngày 6-11.
Tổng Giám đốc Apple John Ternus trực tiếp công bố sản phẩm. Trước đây, cố đồng sáng lập Steve Jobs từng cho rằng màn hình cảm ứng trên laptop gây bất tiện khi sử dụng lâu; cựu Tổng Giám đốc Tim Cook cũng không ủng hộ hướng đi này.

MacBook Pro mới mang lại độ rõ nét vượt trội ngay cả trong môi trường nhiều ánh sáng; tùy chọn bề mặt phủ nano (nano-texture) giúp giảm thiểu tình trạng chói và phản chiếu. Ảnh: APPLE



