'Thể Lạ' mở đối thoại về con người và AI trong kỷ nguyên số

Ngày 17/7, Triển lãm nghệ thuật đương đại Thể Lạ (The Alien Self) khai mạc tại L'Art Gallery, Lotte Mall West Lake Hanoi. Triển lãm giới thiệu sản phẩm nghệ thuật với trí tuệ nhân tạo (AI) trong bối cảnh công nghệ số.

Triển lãm do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Văn phòng UNESCO tại Hà Nội tổ chức, diễn ra từ ngày 18 - 25/7, nằm trong chuỗi hoạt động của Lễ hội Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026.

Không gian của Thể Lạ.

Phát biểu khai mạc triển lãm, TS Phạm Xuân Tài, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cho biết, sự kiện được tổ chức nhằm đáp ứng yêu cầu thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển bền vững các ngành công nghiệp văn hóa.

Theo ông, bên cạnh việc giới thiệu các thực hành nghệ thuật đương đại, triển lãm còn góp phần nâng cao nhận thức về vai trò của AI trong học tập, nghiên cứu, kinh doanh và đời sống, đặc biệt là trong các hoạt động sáng tạo dựa trên nguồn lực văn hóa, nghệ thuật.

Ông Tài nhấn mạnh: Triển lãm hướng tới việc tạo diễn đàn kết nối giữa chuyên gia, doanh nghiệp, giảng viên, sinh viên, đội ngũ sáng tạo và những người quan tâm đến AI; đồng thời nâng cao trách nhiệm của cộng đồng sáng tạo trong ứng dụng AI một cách an toàn, minh bạch và có trách nhiệm, bảo đảm phù hợp với các giá trị văn hóa, bản sắc dân tộc, chuẩn mực đạo đức và pháp luật.

TS Phạm Xuân Tài, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội.

Ông cũng đánh giá cao sáng kiến của các đơn vị tổ chức khi lựa chọn một chủ đề mang tính thời sự, tạo điều kiện để công chúng tiếp cận những góc nhìn mới về công nghệ, sáng tạo và tương lai của văn hóa số.

Theo Ban tổ chức, Thể Lạ là hành trình khám phá mối quan hệ giữa con người và trí tuệ nhân tạo trong bối cảnh công nghệ đang định hình phương thức sáng tạo, sản xuất và tiếp cận văn hóa.

Thông qua các tác phẩm sắp đặt đa phương tiện, triển lãm đặt ra những suy ngẫm về cách AI có thể trở thành công cụ đồng hành, hỗ trợ mở rộng năng lực sáng tạo của con người khi được sử dụng một cách có ý thức, trách nhiệm và mang tính phản biện.

Phát biểu tại sự kiện, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam cho rằng: Khi AI học hỏi nhiều hơn từ tri thức, văn hóa và sự sáng tạo của con người, cần đặt câu hỏi về những giá trị mà máy móc không thể thay thế cũng như cách thức bảo đảm tiến bộ công nghệ luôn phục vụ con người và xã hội.

Ông Jonathan Wallace Baker chia sẻ: Với vai trò là cơ quan đầu tiên của Liên hợp quốc xây dựng khuôn khổ chuẩn mực toàn cầu về đạo đức AI, UNESCO tin rằng văn hóa và sự sáng tạo phải giữ vai trò thiết yếu trong việc định hình tương lai của các công nghệ mới nổi.

Điểm nhấn của triển lãm là không gian trưng bày rộng hơn 860m², được thiết kế theo bốn giai đoạn mô phỏng quá trình AI tiếp nhận và xử lý dữ liệu gồm: Nhận diện, phân loại, mã hóa và tái tạo. Đây đồng thời là hành trình để người xem nhìn lại cách bản sắc cá nhân được hình thành, phản chiếu và phát triển trong kỷ nguyên số.

Bốn không gian nghệ thuật tương ứng với bốn nghệ sĩ trẻ gồm Nguyễn Trà Giang (Gydient), Võ Hải Yến (YenJii), Trần Đàm An (Antransax) và Nguyễn Phan Thảo Đan (Danestla), mang đến những góc nhìn đa dạng về mối quan hệ giữa con người và công nghệ.

Từ môi trường sáng tạo nơi AI đóng vai trò cộng sự hỗ trợ công việc, đến những suy ngẫm về danh tính số, quá trình chuyển hóa cảm xúc thành dữ liệu hay sự cân bằng giữa con người, công nghệ và thiên nhiên, các tác phẩm đều hướng tới việc khẳng định vai trò trung tâm của con người trong tiến trình phát triển công nghệ.

Tiếp nối triển lãm, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cùng Văn phòng UNESCO tại Hà Nội sẽ tổ chức nhiều sự kiện chuyên đề về văn hóa, đạo đức và sáng tạo trong sử dụng AI, tập trung vào các vấn đề quản trị văn hóa, quyền tác giả và thực hành sáng tạo đương đại.

Qua đó, góp phần xây dựng nhận thức xã hội về việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo một cách có trách nhiệm, hài hòa với các giá trị văn hóa và chuẩn mực đạo đức trong kỷ nguyên số.

Diệu Anh

Nguồn Xây Dựng: https://baoxaydung.vn/the-la-mo-doi-thoai-ve-con-nguoi-va-ai-trong-ky-nguyen-so-192260717180958948.htm