Thế nào là Chính phủ 'làm và làm đúng, làm quyết liệt và hiệu quả'?

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Trước đó, tại buổi làm việc với Thường trực các Tiểu ban Đại hội XIV của Đảng vào ngày 25/9/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đòi hỏi phải coi Nghị quyết của Đại hội là một dạng cam kết của Đảng trước nhân dân: Nói đi đôi với làm, kế hoạch đi đôi với hành động, kết quả là thước đo cao nhất.

Một nghị quyết được coi là hay khi xác định đúng và trúng yêu cầu, nhiệm vụ, con đường, cách thức phát triển của đất nước, của dân tộc, của từng địa phương, từng bộ, ngành, đơn vị…

Nghị quyết “hay” xác định phương hướng, mục tiêu có thể không hoành tráng nhưng sát với tình hình thực tế của đất nước, địa phương, bộ, ngành, cơ quan, có tính khoa học với những giải pháp mang tính đột phá và tầm nhìn dài hạn, chỉ rõ nguồn lực thực hiện. Xác định được nguồn lực có ý nghĩa quyết định đến toàn bộ quá trình triển khai nghị quyết.

Một nghị quyết có hình thức đẹp thì ngược lại, dễ dàng ra đời trong phòng máy lạnh, xa rời thực tiễn, đưa ra nhiều phương hướng với những mục tiêu, chỉ tiêu gây ấn tượng nhưng rất thiếu các giải pháp khả thi, ít đề cập hoặc đề cập mơ hồ tới các nguồn lực triển khai.

Nghị quyết “hay”, nói theo lời của Tổng Bí thư Tô Lâm, là “bám sát hơi thở cuộc sống, ngắn gọn, dễ nhớ, dễ thực hiện; trở thành "sách giáo khoa", "từ điển" để khi cần thì "tra" vào đó và sẽ thấy ngay "ánh sáng soi đường".

Thật là uổng phí và có lỗi với nhân dân nếu để “nghị quyết hay” nằm mãi trên giấy, chậm được thực thi hay thực thi không suôn sẻ. Đích đến, hay nói cách khác, giá trị tuyệt đối của mọi nghị quyết chỉ được khẳng định ở khâu tổ chức thực hiện, tạo ra chuyển biến thực chất trong đời sống kinh tế - xã hội và mang lại niềm tin cho nhân dân.

“Làm đúng” có nghĩa là mọi quyết sách của Chính phủ đều phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật. “Làm quyết liệt” tức là tập trung giải quyết các nút thắt lớn, đảm bảo đúng tiến độ các công trình trọng điểm quốc gia, tránh trì trệ, "trên nóng dưới lạnh". Yếu tố hiệu quả là giá trị thực tế cụ thể, có thể “sờ” được, do các quyết sách mang lại (tăng trưởng kinh tế, cải thiện đời sống nhân dân, nâng cao năng lực cạnh tranh), thay cho “thành tích trên giấy”.

Trái lại, tình trạng Chính phủ chậm hành động, thiếu quyết liệt sẽ dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng về nhiều mặt. Trước hết, nền kinh tế đất nước sẽ chậm tăng trưởng; các điểm nghẽn không được khai thông; các dự án trọng điểm, giải ngân vốn đầu tư công bị chậm tiến độ.

Tiếp đó, môi trường kinh doanh kém hấp dẫn – việc cắt giảm thủ tục hành chính thiếu triệt để làm giảm năng lực cạnh tranh và sự tin tưởng của thị trường.

Đồng thời, việc quản lý thị trường yếu kém, không kiểm soát tốt lạm phát, ổn định giá cả, tác động trực tiếp đến đời sống người dân.

Về hậu quả đối với việc quản lý nhà nước: cán bộ đùn đẩy trách nhiệm, không dám làm; kỷ cương, kỷ luật lỏng lẻo; nạn tham nhũng không giảm; bộ máy hoạt động ì ạch;

Về tác động đến xã hội: người dân và doanh nghiệp giảm niềm tin vào sự điều hành của Chính phủ; đời sống người dân khó khăn, an sinh xã hội không được đảm bảo đầy đủ, quyền lợi của người dân bị chậm trễ giải quyết.

Phát huy những kết quả đã đạt được trong nhiệm kỳ 2021 - 2026, quyết tâm giữ mục tiêu tăng trưởng hai con số, Chính phủ phải chuyển mạnh hơn từ trọng tâm "ban hành chính sách" sang "tổ chức thực thi", có nghĩa là tập trung vào khâu tổ chức thực hiện, đưa chính sách vào cuộc sống.

Chính phủ phải chuyển từ tư duy "nhiệm vụ" (hoàn thành văn bản) sang tư duy "kết quả"; chủ động thiết kế thể chế, cơ chế chính sách tốt để nuôi dưỡng nền kinh tế phát triển.

Nói cách khác, như lời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Chính phủ phải nâng cao năng lực tổ chức thực thi các nghị quyết của Đảng, Quốc hội và pháp luật Nhà nước; làm cho pháp luật và nghị quyết đi vào cuộc sống nhanh hơn, minh bạch hơn, nhất quán hơn. Người dân và doanh nghiệp cảm thấy yên tâm khi đầu tư, sáng tạo và làm ăn chân chính; mỗi quyết định quản lý nhà nước trở thành một nhân tố thúc đẩy phát triển.

Phát biểu tại lễ nhậm chức vào ngày 7/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng xác định 5 định hướng trọng tâm của Chính phủ mới, theo đó, việc đầu tiên là xây dựng một Chính phủ hiện đại, kiến tạo và phục vụ nhân dân.

Để trở thành Chính phủ hiện đại, kiến tạo thì các thành viên Chính phủ, tức các bộ trưởng và thủ tưởng cơ quan ngang bộ trước tiên phải làm tốt một việc không dễ dàng nhưng có con số cụ thể đến từng chi tiết: cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.

Theo đó, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành phải hoàn thiện phương án đơn giản hóa thủ tục hành chính và gửi đến Bộ Tư pháp trước ngày 20/4: giảm 30% tổng số thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực quản lý, cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục, 50% chi phí tuân thủ thủ tục của năm 2026 so với năm 2024 và cắt giảm 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết.

Theo thông tin từ Bộ Tư pháp, tính đến ngày 18/4, đã có tất cả 16 bộ, cơ quan ngang bộ gửi phương án. Trong đó có 3 bộ đề xuất phương án đạt tất cả các chỉ tiêu theo yêu cầu, gồm: Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp.

Các bộ, ngành chưa đạt một số chỉ tiêu hay toàn bộ các chỉ tiêu được Thủ tướng yêu cầu phải sớm hoàn thiện phương án cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh để Chính phủ nhanh chóng trở thành “nội các hành động và hành động quyết liệt, hiệu quả”.

Mới đây nhất, tại hội nghị về đầu tư công vào ngày 24/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng biểu dương 7 bộ, cơ quan và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung cả nước.

Đồng thời, Thủ tướng phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương giải ngân dưới mức bình quân, yêu cầu các bộ trưởng, trưởng ngành, lãnh đạo địa phương "nghiêm túc nhìn nhận, rà soát tiến độ, chất lượng giải ngân đầu tư công để có chuyển biến ngay lập tức".