Thể thao Việt Nam: Tập trung nguồn lực cho các môn trọng điểm

Việc xác định 9 môn trọng điểm để tập trung nguồn lực được xem là bước đi mang tính chiến lược, hướng tới mục tiêu nâng cao khả năng cạnh tranh huy chương ở sân chơi châu lục và Thế vận hội.

Điền kinh nằm trong 9 môn đầu tư trọng điểm, hướng tới mục tiêu chinh phục Huy chương vàng tại đấu trường Asiad và giành huy chương Olympic. Ảnh: Ngọc Tú

Thay đổi cách tiếp cận đối với thể thao thành tích cao

Nhiều năm qua, thể thao Việt Nam dù duy trì vị thế cạnh tranh ở khu vực Đông Nam Á, nhưng khi bước ra đấu trường ASIAD và Olympic vẫn chưa tạo được sự bứt phá tương xứng, còn có khoảng cách chuyên môn khá xa so với nhóm đầu châu lục. Nhìn lại các kỳ ASIAD gần đây có thể thấy rõ điều này.

Tại ASIAD 17 năm 2014 ở Hàn Quốc, thể thao Việt Nam giành 1 Huy chương vàng ở môn wushu; đến ASIAD 18 năm 2018 tại Indonesia, giành 5 Huy chương vàng ở các môn điền kinh, rowing và pencak silat - thành tích tốt nhất trong lịch sử tham dự ASIAD. Tuy nhiên, tại ASIAD 19 năm 2023 ở Trung Quốc, thể thao Việt Nam chỉ giành 3 Huy chương vàng ở các môn bắn súng, karate và cầu mây.

Những kết quả đó cũng phản ánh thực tế rằng, tại nhiều thời điểm, thể thao Việt Nam vẫn phụ thuộc vào một số cá nhân xuất sắc hoặc vài nội dung thế mạnh. Taekwondo từng mang về những tấm Huy chương vàng ASIAD đầu tiên nhưng nhiều kỳ đại hội gần đây không còn duy trì được ưu thế. Điền kinh từng tạo dấu ấn lớn với 2 Huy chương vàng ở ASIAD 2018, song đến ASIAD 19 không giành được huy chương. Ngay cả bắn súng - môn từng mang về Huy chương vàng Olympic đầu tiên cho thể thao Việt Nam năm 2016, thì cũng phải tới ASIAD 19 mới có Huy chương vàng đầu tiên ở đấu trường châu Á.

Những hạn chế kéo dài nhiều năm buộc thể thao Việt Nam phải thay đổi cách tiếp cận đối với thể thao thành tích cao. Theo Quyết định số 816/QĐ-TTg, thay vì duy trì lực lượng ở quá nhiều môn, ngành thể thao sẽ tập trung nguồn lực cho 9 môn có khả năng cạnh tranh huy chương rõ ràng hơn, gồm: Bắn súng, bắn cung, cử tạ, xe đạp, đua thuyền, điền kinh, bơi, karate và cầu mây. Đây đều là những môn phù hợp với thể trạng vận động viên Việt Nam, đồng thời từng mang về thành tích ở đấu trường châu lục trong nhiều giai đoạn khác nhau.

Quyết định cũng đưa ra những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao trình độ chuyên môn cho vận động viên như nghiên cứu và áp dụng các mô hình huấn luyện đặc thù, đẩy mạnh tập huấn dài hạn ở nước ngoài tại những quốc gia có thế mạnh.

Bên cạnh đó là tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, y sinh học thể thao, chế độ dinh dưỡng, hồi phục thể lực và mời chuyên gia quốc tế trực tiếp tham gia huấn luyện cho các đội tuyển quốc gia. Đây được xem là nền tảng quan trọng để thể thao Việt Nam hướng tới sự phát triển ổn định và bền vững hơn trong chu kỳ dài hạn.

Hướng tới mục tiêu lớn hơn ở đấu trường châu lục và Olympic

Theo Cục trưởng Cục Thể dục Thể thao Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Nguyễn Danh Hoàng Việt, việc xác định các môn trọng điểm nhằm tạo sự tập trung về nguồn lực, nâng cao hiệu quả đầu tư và từng bước hình thành lực lượng vận động viên có khả năng cạnh tranh huy chương ở đấu trường ASIAD và Olympic. Đây không chỉ là mục tiêu thành tích trước mắt mà còn hướng tới xây dựng nền tảng phát triển ổn định, có chiều sâu cho thể thao thành tích cao Việt Nam.

Theo Quyết định số 816/QĐ-TTg, Thể thao Việt Nam đặt mục tiêu duy trì vị trí trong tốp 20 ASIAD, phấn đấu giành 5 Huy chương vàng tại ASIAD 2026 và 6 Huy chương vàng tại ASIAD 2030 ở nhóm môn trọng điểm; đồng thời hướng tới mục tiêu giành huy chương tại Olympic 2028. Ở giai đoạn 2031-2035, mục tiêu được nâng lên với định hướng giành 7 Huy chương vàng tại ASIAD 2034 và cạnh tranh Huy chương bạc Olympic 2032...

Những mục tiêu này cho thấy ngành thể thao đang tính tới một lộ trình dài hơi thay vì chạy theo thành tích ngắn hạn.

Tổng Thư ký Liên đoàn Điền kinh Việt Nam Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng, với các môn Olympic như điền kinh, việc xác định đúng nội dung trọng điểm có ý nghĩa quyết định. Trong khi đó, Tổng Thư ký Liên đoàn Cử tạ và Thể hình Việt Nam Đỗ Đình Kháng thông tin, cử tạ Việt Nam đang tập trung phát triển các hạng cân nhỏ - nhóm nội dung phù hợp với thể trạng vận động viên Việt Nam và có khả năng cạnh tranh huy chương tại đấu trường châu Á cũng như Olympic.

Theo đánh giá của giới chuyên môn, thành công của chương trình đầu tư trọng điểm không chỉ được đo bằng số lượng huy chương. Điều quan trọng hơn là tạo ra hệ thống phát triển ổn định cho thể thao thành tích cao. Thực tế cho thấy, nhiều nền thể thao mạnh ở châu Á như: Nhật Bản, Hàn Quốc hay Trung Quốc đều xây dựng chiến lược phát triển trọng điểm theo từng nhóm môn cụ thể trong nhiều năm. Với thể thao Việt Nam, việc xác định rõ những môn có khả năng tạo đột phá được xem là bước đi cần thiết nếu muốn thu hẹp khoảng cách với các nền thể thao hàng đầu châu lục.