Thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu người dân cần biết

Thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

Trong lộ trình hoàn thiện hệ thống pháp luật về đất đai, năm 2026 đánh dấu bước ngoặt quan trọng với việc triển khai đồng bộ Luật Đất đai 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Đặc biệt, sự ra đời của Nghị quyết 254/2025/QH15 đã mở ra cơ hội cho nhiều trường hợp trước đây gặp vướng mắc trong việc xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ).

HAI TRƯỜNG HỢP "ĐẶC BIỆT" ĐƯỢC BỔ SUNG DIỆN CẤP SỔ ĐỎ LẦN ĐẦU

Điểm nhấn đáng chú ý nhất tại khoản 2 Điều 11 Nghị quyết 254/2025/QH15 chính là việc nới lỏng và làm rõ các tiêu chí để cấp Sổ đỏ lần đầu cho hai nhóm đối tượng cụ thể. Điều này không chỉ giúp đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người dân mà còn giúp Nhà nước quản lý quỹ đất chặt chẽ hơn.

Trường hợp 1, hộ gia đình, cá nhân có Sổ đỏ tạm thời từ sau ngày 15/10/1993. Trước đây, các loại giấy tờ tạm thời thường gặp nhiều khó khăn khi chuyển đổi sang sổ đỏ chính thức nếu không nằm trong các mốc thời gian “vàng”.

Tuy nhiên, theo quy định mới các hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định. Điều kiện cần phải có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp từ ngày 15/10/1993 trở về sau. Nếu đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định tại khoản 3 Điều 137 của Luật Đất đai 2024, những trường hợp này sẽ được xem xét cấp Sổ đỏ chính thức.

Quy định này giải quyết được tồn đọng cho hàng ngàn hộ gia đình đang giữ các loại giấy tờ chuyển tiếp nhưng chưa được pháp lý hóa quyền sở hữu hoàn toàn trong suốt nhiều thập kỷ qua.

Trường hợp 2, đất được giao để quản lý nhưng thực tế đang sử dụng ổn định. Đây là một điểm mới mang tính đột phá nhằm giải quyết thực trạng quản lý đất đai tại địa phương.

Các trường hợp đất được giao cho các tổ chức, đơn vị để quản lý (theo Điều 7 Luật Đất đai 2024) nhưng thực tế lại đang được các cá nhân, hộ gia đình hoặc tổ chức khác sử dụng. Điều kiện xét duyệt, nếu việc sử dụng đất này thuộc phạm vi quy định tại Điều 139 của Luật Đất đai (về xử lý đối với trường hợp đang sử dụng đất ổn định mà không có giấy tờ), thì người đang sử dụng đất sẽ được xem xét cấp sổ đỏ.

Với những thay đổi tích cực từ Nghị quyết 254/2025/QH15, nếu người dân thuộc một trong hai trường hợp được bổ sung cấp sổ đỏ lần đầu, hãy chuẩn bị ngay các bước sau:

Thứ nhất, rà soát lại giấy tờ, kiểm tra xem Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời (cấp sau 1993) còn rõ thông tin hay không.

Thứ hai, xác nhận tình trạng sử dụng đất liên hệ với UBND cấp xã để xác nhận việc sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp và phù hợp với quy hoạch tại địa phương.

Thứ ba, theo dõi hướng dẫn địa phương, mỗi tỉnh/thành sẽ có những văn bản hướng dẫn chi tiết về bộ hồ sơ và quy trình tiếp nhận theo quy định mới của Nghị định 151/2025/NĐ-CP.

Ngoài 2 trường hợp được thêm vào, Nghị quyết 254 cũng có một số quy định về đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất:

Trường hợp chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản theo quy định của pháp luật về địa chất và khoáng sản hoặc trường hợp chuyển đổi loại hình doanh nghiệp mà người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất đã được cấp một trong các loại Giấy chứng nhận quy định tại khoản 1 Điều 133 của Luật Đất đai 2024 thì thực hiện đăng ký biến động.

Trường hợp đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất quy định tại điểm p khoản 1 Điều 133 của Luật Đất đai thì được cập nhật biến động vào cơ sở dữ liệu đất đai mà không phải xác nhận trên Giấy chứng nhận đã cấp.

Trường hợp Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản có quy định về thời hạn nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho bên mua tài sản khác với thời hạn đăng ký biến động theo quy định của Luật Đất đai thì thực hiện theo quy định của Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản.

Trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 135 của Luật Đất đai thì cấp chung 1 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

QUY ĐỊNH VỀ THẨM QUYỀN CẤP SỔ ĐỎ TỪ 2026

Người dân cần hiểu rõ cơ quan nào có thẩm quyền cấp Sổ đỏ sẽ giúp người dân nộp hồ sơ đúng nơi, đúng chỗ, tránh mất thời gian đi lại. Căn cứ Luật Đất đai 2024 và Nghị định 151/2025/NĐ-CP, thẩm quyền được phân cấp như sau:

Theo Điều 136 Luật đất đai 2024, số 31/2024/QH15, điểm h khoản 1 Điều 5 Nghị định 151/2025/NĐ-CP, đối với các trường hợp đăng ký lần đầu hoặc có nhu cầu cấp mới, thẩm quyền thuộc về UBND cấp tỉnh cấp cho các đối tượng có quy mô lớn hoặc có yếu tố nước ngoài, bao gồm:

Tổ chức trong nước (Cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức kinh tế...).

Tổ chức tôn giáo và các tổ chức tôn giáo trực thuộc.

Tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao (Lãnh sự quán, cơ quan đại diện Liên hợp quốc...).

Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài và các tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

UBND cấp tỉnh được ủy quyền cho cơ quan có chức năng quản lý đất đai cùng cấp cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đối với trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 136 Luật Đất đai 2024

UBND cấp xã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất bao gồm: Cá nhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam; cộng đồng dân cư

Thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, xác nhận thay đổi đối với trường hợp đăng ký biến động được thực hiện như sau:

Tổ chức đăng ký đất đai thực hiện cho người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất là tổ chức trong nước, tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc, tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất là tổ chức nước ngoài, cá nhân nước ngoài;

Chi nhánh của tổ chức đăng ký đất đai hoặc tổ chức đăng ký đất đai thực hiện cho người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất là cá nhân, cộng đồng dân cư, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài;

Tổ chức đăng ký đất đai, Chi nhánh của tổ chức đăng ký đất đai được sử dụng con dấu của mình để thực hiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hoặc xác nhận vào giấy chứng nhận đã cấp.

Giang Hồng