Thêm điểm tựa chính sách cho người có công

Đoàn công tác của tỉnh Thái Nguyên tặng quà ông Hoàng Văn Quế, người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học ở xã Hiệp Lực. Ảnh T.L

Điểm đáng chú ý trước hết là việc mở rộng diện người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế được hưởng chính sách ưu đãi. Nếu trước đây chủ yếu tập trung vào những người tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ được tặng các loại huân, huy chương theo quy định, thì nay Pháp lệnh bổ sung những người làm nhiệm vụ ở biên giới, hải đảo; làm nghĩa vụ quốc tế tại Lào, Campuchia và được Nhà nước tặng Huân chương Chiến công.

Sự bổ sung này không đơn thuần là mở rộng đối tượng thụ hưởng. Đó còn là sự ghi nhận đầy đủ hơn những cống hiến trong các giai đoạn lịch sử sau ngày đất nước thống nhất, khi nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biên giới, biển đảo và thực hiện nghĩa vụ quốc tế cũng đòi hỏi biết bao hy sinh, gian khổ.

Một điểm mới khác thể hiện sự cân bằng giữa tính nhân văn và yêu cầu chặt chẽ của pháp luật là việc sửa đổi điều kiện, tiêu chuẩn công nhận người có công. Pháp lệnh điều chỉnh quy định công nhận liệt sĩ đối với thương binh hoặc người hưởng chính sách như thương binh chết do vết thương tái phát theo hướng cụ thể, rõ ràng hơn. Những thay đổi này nhằm bảo đảm việc xét công nhận đúng đối tượng, đúng bản chất sự hy sinh, đồng thời tạo cơ sở pháp lý thống nhất trong quá trình thực hiện.

Đáng quan tâm hơn cả là quy định giao Chính phủ hoặc cơ quan có thẩm quyền xem xét công nhận người có công trong trường hợp thiếu hồ sơ nhưng có căn cứ lịch sử, thực tiễn rõ ràng hoặc thuộc trường hợp đặc biệt. Đây có thể xem là một trong những nội dung mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc.

Chiến tranh đã lùi xa nhiều năm. Không ít giấy tờ bị thất lạc, nhiều nhân chứng không còn, trong khi vẫn còn những người thực sự có công chưa được ghi nhận đầy đủ chỉ vì thiếu hồ sơ. Nếu chỉ cứng nhắc dựa vào giấy tờ thì sẽ rất khó giải quyết dứt điểm những tồn đọng kéo dài. Quy định mới mở ra cơ chế linh hoạt hơn, nhưng vẫn đặt trên nền tảng xác minh chặt chẽ, bảo đảm không để sót người xứng đáng, đồng thời cũng không để xảy ra việc lợi dụng chính sách.

Bên cạnh việc hoàn thiện tiêu chuẩn công nhận, các chính sách ưu đãi cũng được mở rộng theo hướng chăm lo thiết thực hơn cho đời sống người có công. Việc bổ sung chế độ trợ cấp người phục vụ đối với cán bộ lão thành cách mạng, cán bộ tiền khởi nghĩa thể hiện sự quan tâm đối với những người tuổi đã cao, sức khỏe giảm sút và cần sự hỗ trợ trong sinh hoạt hằng ngày.

Chính sách ưu đãi người có công luôn mang trong mình giá trị đặc biệt, bởi đó không chỉ là sự đền đáp đối với những người đã cống hiến cho đất nước mà còn góp phần bồi đắp niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Đó cũng thể hiện trách nhiệm của cả hệ thống chính trị trong việc gìn giữ, phát huy truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" bằng những việc làm thiết thực.