'Then chốt' của chính quyền gần Dân

Bài 1: Khi cấp xã “thiếu người gánh việc”

Bài 2: Không chỉ là bài toán số lượng

Bài cuối: Tăng sức mạnh cho cấp xã

Nâng chuẩn để nâng chất

Ở thời điểm hiện tại cũng như lâu dài, việc chuẩn hóa trình độ cán bộ, công chức cấp xã là xu thế tất yếu, phản ánh quá trình chuyển đổi từ “hành chính quản lý” sang “hành chính phục vụ - kiến tạo”. Đây không chỉ là yêu cầu hành chính, mà là đòn bẩy chiến lược để nâng cao năng lực quản trị quốc gia ở cấp cơ sở, là điều kiện để chính quyền địa phương hoạt động hiệu lực, hiệu quả, hướng tới nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại và phục vụ nhân dân.

Cán bộ, công chức xã Lũng Cú thăm hỏi đời sống Nhân dân sau Tết nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Trước thực tế nguồn nhân lực chưa kịp bổ sung cho cấp xã, thì việc chuẩn hóa và đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ này theo hướng chuyên sâu, thực chất, gắn với nhu cầu phát triển số và hội nhập quốc tế là yêu cầu thực tế và cấp thiết, thực chất và khả thi.

Bám sát các quy định của Trung ương, trọng tâm là Quy định số 57-QĐ/TW ngày 08/02/2022 và Quy định số 350-QĐ/TW ngày 29/8/2025 của Ban Bí thư về đối tượng, tiêu chuẩn và phân cấp đào tạo lý luận chính trị, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hà Giang và Tuyên Quang (trước hợp nhất) đã ban hành kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ năm 2025, tạo cơ sở thống nhất để các địa phương, cơ quan, đơn vị trong tỉnh chủ động triển khai. Ban Tổ chức Tỉnh ủy phối hợp chặt chẽ với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Bộ Nội vụ và các cơ sở đào tạo để thống nhất nội dung, chương trình, tổ chức nhiều lớp bồi dưỡng tại chỗ, lớp chuyên đề, lớp bồi dưỡng theo chức danh. Qua đó, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng tham mưu, quản lý của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được nâng lên, gắn với yêu cầu ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong quản trị địa phương.

Chỉ riêng trong năm 2025, toàn tỉnh đã có gần 35.000 lượt cán bộ được đào tạo, bồi dưỡng ở các cấp, các loại hình khác nhau. Công tác bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, tập huấn nghiệp vụ được triển khai rộng khắp: 192 cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý; 391 bí thư và quy hoạch bí thư cấp xã; 400 cán bộ được bồi dưỡng về kỹ năng hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế - xã hội; trên 8.300 cán bộ khối Đảng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội; gần 4.900 cán bộ, công chức, viên chức; hơn 15.200 lượt cán bộ được tập huấn chuyên đề theo ngành, lĩnh vực; 2.677 quần chúng được bồi dưỡng nhận thức về Đảng và 1.773 đảng viên mới được bồi dưỡng, cập nhật kiến thức.

UBND tỉnh cũng xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn cán bộ, công chức, viên chức theo hướng đa dạng hóa hình thức, tăng cường các lớp trực tuyến, kết hợp trực tiếp - trực tuyến, phù hợp bối cảnh chuyển đổi số và điều kiện của địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa. Các lớp lý luận chính trị, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng quản lý, kỹ năng công vụ, kiến thức về chuyển đổi số, cải cách hành chính… được tổ chức thường xuyên, tạo môi trường rèn luyện, cập nhật kiến thức liên tục cho đội ngũ cán bộ.

Bổ sung đúng chỗ, tăng hiệu quả vận hành

Hiện nay, cùng với việc đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển điều động cán bộ từ nơi thừa sang nơi cần, từ tỉnh về xã, Tuyên Quang đang tập trung tái cơ cấu các cơ quan, đơn vị trong tỉnh để đảm bảo cân đối, hài hòa công việc. Nhiều đơn vị như Trung tâm Xúc tiến đầu tư, Trung tâm Xúc tiến du lịch tỉnh được sắp xếp lại, trực thuộc các sở ngành liên quan, đội ngũ cán bộ từ các đơn vị này sẽ được bổ sung cho các sở ngành liên quan, một phần được điều động về cấp xã.

Xã Trung Sơn sau hơn nửa năm khuyết chức danh Chánh văn phòng cả Đảng ủy và UBND xã, thì đầu năm 2026, 2 chức danh này đã được bổ sung. Chánh văn phòng Đảng ủy xã Trung Sơn là nguyên Chánh văn phòng Trung tâm Xúc tiến Đầu tư. Chánh văn phòng UBND xã Trung Sơn là nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Đấu giá đất. Cùng thời điểm này, Trung Sơn cũng đã có Giám đốc Trung tâm phục vụ hành chính công, nguyên là lãnh đạo một phòng của Ban Di dân tái định cư Thủy điện Tuyên Quang, thay cho đồng chí Phó Chủ tịch UBND xã kiêm nhiệm trước đây. Đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy xã Trung Sơn cho biết: Việc điều động, luân chuyển cán bộ từ tỉnh đến xã đã phần nào bổ sung cán bộ đang còn thiếu cho địa phương.

Theo đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, hiện nay chất lượng đội ngũ cán bộ xã ở Trung Sơn nói riêng và nhiều xã nói chung còn chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ. Cách làm của Trung Sơn là vừa làm việc, vừa tiếp tục theo dõi và luân chuyển giữa các phòng ban, để tìm được vị trí thích hợp nhất cho công chức xã.

Cách làm này cũng đang được xã Ngọc Long thực hiện hiệu quả. Chủ tịch UBND xã Ngọc Long Nguyễn Văn Đỉnh chia sẻ: Ngay sau khi sắp xếp các vị trí chuyên môn, Đảng ủy, UBND xã thống nhất theo dõi, đánh giá quá trình thực hiện nhiệm vụ của từng vị trí qua từng tháng. Từ thực tiễn kết quả triển khai và kinh nghiệm công tác, chuyên môn của từng cán bộ chúng tôi đã điều chuyển 3 vị trí cán bộ từ Trung tâm phục vụ hành chính công sang Phòng Văn hóa, từ Phòng Văn hóa sang Phòng Kinh tế và từ phòng Kinh tế sang Trung tâm phục vụ hành chính công. Qua đó chất lượng chuyên môn được nâng lên đáng kể.

Tại nhiều địa phương, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào giải quyết công việc cũng đang được lãnh đạo các xã quyết liệt áp dụng trong khi chờ các giải pháp về bổ sung nhân lực. Như tại xã Tân Mỹ, Bí thư Đảng ủy trực tiếp yêu cầu cán bộ, công chức ứng dụng công nghệ AI vào giải quyết các nội dung, phần việc cơ bản. Việc ứng dụng được đưa vào Nghị quyết chuyên đề và có đánh giá, báo cáo hàng tuần để đảm bảo thông suốt, hiệu quả.

Theo báo cáo của Sở Nội vụ, thực hiện chủ trương của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về công tác cán bộ và yêu cầu tăng cường nguồn lực cho cơ sở trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Sở Nội vụ đã chủ động rà soát nhu cầu biên chế, vị trí việc làm và tình hình đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại các xã, phường, phối hợp với Ban Tổ chức Tỉnh ủy rà soát, đánh giá và điều động cán bộ, công chức từ xã thừa sang xã thiếu. Qua đó, điều động công chức, tiếp nhận viên chức làm công chức đối 201 công chức, viên chức thuộc các cơ quan cấp tỉnh để bố trí làm lãnh đạo UBND và lãnh đạo các phòng chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã. Việc điều động được thực hiện đúng quy trình, đúng thẩm quyền, công khai, minh bạch, tập trung ưu tiên bố trí vào các lĩnh vực đang thiếu hoặc cần tăng cường chuyên môn như: tài chính kế toán, nội vụ, tư pháp hộ tịch, văn phòng thống kê, địa chính xây dựng... Qua đó, góp phần kịp thời củng cố bộ máy, nâng cao chất lượng tham mưu, điều hành và tổ chức thực thi nhiệm vụ ở cơ sở. Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cấp xã trên địa bàn tỉnh cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; tinh thần trách nhiệm, ý thức kỷ luật hành chính và thái độ phục vụ Nhân dân được nâng lên, chủ động bám sát chức trách, nhiệm vụ được giao và phối hợp xử lý công việc ngày càng chặt chẽ. Cán bộ, công chức cấp xã đã từng bước thích ứng với khối lượng công việc tăng, quy trình, thủ tục hành chính và yêu cầu quản trị, điều hành theo hướng hiện đại; việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ, thủ tục cho tổ chức, công dân cơ bản đúng quy định, bảo đảm tiến độ.

Bổ sung nguồn nhân lực cho cấp xã, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch về chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng làm việc trong cơ quan, tổ chức, đơn vị của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội; Chủ tịch UBND tỉnh cũng ký ban hành văn bản chỉ đạo các sở, ngành, địa phương nhanh chóng triển khai Nghị định số 249/2025/NĐ-CP của Chính phủ, mở đường cho các chính sách thu hút nhân tài trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cuối năm 2025, HĐND tỉnh cũng đã ban hành Nghị quyết 44/2025/NQ-HĐND, quy định hỗ trợ công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức, viên chức trên địa bàn tỉnh… Đây được xem là những chính sách quyết liệt của tỉnh nhằm thu hút, bổ sung nhân lực cho địa phương, trong đó có cấp xã.

Giải quyết bài toán cán bộ xã sau sáp nhập không chỉ dừng lại ở việc khắc phục những thiếu hụt trước mắt. Mục tiêu cao hơn là xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở đủ số lượng, đúng cơ cấu, vững chuyên môn, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Đảm bảo tạo nền tảng vững chắc cho chính quyền cơ sở, nơi gần dân nhất, sát dân nhất và cũng là nơi trực tiếp biến chủ trương, đường lối của Đảng thành hành động cụ thể trong đời sống.

Bài, ảnh: Trần Liên - Đoàn Thư - Duy Tuấn