Theo chân những người giữ rừng nơi đại ngàn Pù Mát

Nơi những khu rừng nguyên sinh trải dài như bất tận tại Vườn Quốc gia Pù Mát - vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An, cuộc chiến của những người giữ rừng vẫn chưa phút giây nào ngơi nghỉ. Diện tích rộng lớn, tính đa dạng sinh học cao, một số lâm tặc vẫn luôn trong trạng thái nhăm nhe chực chờ sơ hở, cuộc sống của họ là chuỗi những tháng ngày triền miên tuần rừng, thường trực đối mặt với những nỗi hiểm nguy rình rập.

Vườn Quốc gia Pù Mát - vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An trải dài như bất tận

Ba ngày trời ròng rã theo chân lực lượng kiểm lâm Vườn Quốc gia Pù Mát và nhóm chuyên trách bảo vệ rừng, trải nghiệm cùng họ cảm giác "ăn sương nằm gió", băng qua vô số khe suối, vách đá dựng đứng, ngủ qua đêm trong tít tắp rừng sâu, chúng tôi tận thấy nỗi tận tâm, hy sinh và gian nan của họ để giữ cho rừng một màu xanh bình yên.

Cuộc chiến giữ màu xanh Pù Mát chưa một phút giây ngừng nghỉ

Vườn quốc gia Pù Mát sở hữu hệ sinh thái rừng rộng lớn nhất Bắc Trường Sơn, trải dài 95.000 ha, được xem là kho báu đa dạng sinh học của miền Tây Nghệ An, là nơi chung sống của hơn 2.500 loài thực vật, gần 1.000 loài động vật, trong đó có nhiều loài quý hiếm cần được ưu tiên bảo tồn.

Pù Mát sở hữu hệ động, thực vật đa dạng

Tháng 6/2018, lần đầu tiên tại Việt Nam, Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã phối hợp Vườn Quốc gia Pù Mát thành lập lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách, với mục tiêu bảo vệ rừng, chống săn bắt động vật hoang dã, tháo gỡ những bẫy thú được lâm tặc giăng như mắc cửi giữa chốn nước độc rừng thiêng.

Gỡ bẫy thú rừng được lâm tặc giăng như mắc cửi giữa rừng sâu

Để được tuyển mộ vào đội hình bảo vệ rừng chuyên trách, họ trước hết phải là những người yêu rừng, yêu động vật hoang dã, có sức bền phi thường, sức khỏe vượt trội. Điều không thể thiếu là phải chấp nhận cuộc sống "ăn sương nằm gió" nơi chốn thâm sơn cùng cốc nắng cháy da cháy thịt, lạnh buốt giá thấu xương.

Những người tuần rừng đối mặt với vô số gian nan và hiểm nguy rình rập

Với hành trang là bản đồ, máy định vị, đèn, bật lửa, thuốc men, gùi thêm hàng chục kg nhu yếu phẩm như võng, màn, gạo, nước mắm, cá khô…, những người giữ rừng mỗi tháng phải lặn lội, ăn ngủ trong rừng ít nhất 2 chuyến tuần tra, mỗi chuyến kéo dài cả tuần lễ. Họ được chia thành nhiều nhóm, mỗi nhóm khoảng 6 - 8 người, nòng cốt là lực lượng bảo vệ rừng chuyên trách và kiểm lâm thuộc Vườn Quốc gia Pù Mát.

Trước lúc lên đường, đối diện với họ là ghềnh thác, vách đá dựng đứng, với muỗi, vắt, rắn, rết, cùng những kẻ săn bắn thú rừng với súng tự chế luôn thường trực ngang hông đang đón đợi nơi ngút ngàn rừng núi hoang vu.

Những chuyến tuần tra gian nan kéo dài nhiều ngày nơi thâm sơn cùng cốc

Họ không nhớ nổi đã sải bước băng qua biết bao cánh rừng già, khe suối, vách đá hiểm trở, cheo leo. Ngày mải miết những bước chân không nghỉ, tối mắc võng ngủ qua đêm giữa rừng sâu hun hút với thú dữ, rắn độc chực chờ. Nhiều người giữ rừng đã đứt dây chằng, gãy xương trong những chuyến tuần tra. Hiểm nguy dính bẫy thú lâm tặc giăng như mạng nhện trong rừng ám ảnh họ trong những giấc mơ.

Gian nan không làm chùn chân mỏi gối những người giữ màu xanh đại ngàn Pù Mát

Những ngày nắng như thiêu đốt không gặp được nguồn nước với những người giữ rừng cũng đã là chuyện thường ngày ở... núi. Không thiếu những đêm vắng đang ngủ bất chợt lũ ập về khiến cả đội không kịp trở tay.

Mắc võng qua đêm giữa rừng thiêng nước độc

Thống kê từ Vườn Quốc gia Pù Mát, đội bảo vệ rừng chuyên trách từ thời điểm thành lập đến hiện tại đã thực hiện hàng nghìn chuyến tuần tra, với hơn 10.000 ngày lê bước chân không mỏi băng qua những vách đá chênh vênh nơi chốn rừng thiêng nước độc.

"Tính sơ sơ, quãng đường đi bộ của anh em trong đội ngót nghét 100.000 km" - anh Vi Đức Anh, cán bộ kiểm lâm Vườn quốc gia Pù Mát nói.

Theo đó, hơn 1.000 trường hợp vi phạm đã bị phát hiện, hàng chục nghìn bẫy thú bị tháo gỡ; hàng chục khẩu súng tự chế phục vụ việc săn bắn của lâm tặc bị thu giữ, hàng trăm thú rừng mắc bẫy được giải cứu.

Anh Vi Đức Anh cùng một cá thể khỉ mặt đỏ nơi rừng sâu

Rời những cánh rừng nguyên sơ của Vườn Quốc gia Pù Mát trong chiều muộn, mưa mỗi lúc một nặng hạt rả rích trên những tán cây, tôi thấy họ đang chuẩn bị đồ đạc để ngày mai trở lại rừng. Để những loài động vật hoang dã có thêm điểm tựa. Để rừng vẫn giữ vẹn nguyên màu xanh bình yên.