Theo gương Bác từ những điều giản dị

Lời phát biểu của Thủ tướng Ấn Độ Jawaharlal Nehru nhân dịp đón Chủ tịch Hồ Chí Minh sang thăm vào tháng 2-1958 có lẽ cũng là nhìn nhận chung của nhân dân Việt Nam, của bạn bè, chính khách quốc tế về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người không chỉ được nhân dân Việt Nam kính yêu, tôn vinh mà còn nhận được sự ngưỡng mộ sâu sắc của nhân dân thế giới bởi hệ giá trị tư tưởng, đạo đức và nhân văn cao đẹp mà Người để lại.

Nhớ lại mùa Xuân năm 1946, mùa xuân độc lập đầu tiên của đất nước, các nhà báo, nhất là các nhà báo nước ngoài mong muốn được phỏng vấn Chủ tịch Hồ Chí Minh. Câu trả lời của Bác khiến cho mọi người sửng sốt, không ai ngờ, vì ngắn gọn, giản đơn mà trọn vẹn: "Tôi tuyệt nhiên không ham muốn công danh phú quý chút nào. Bây giờ phải gánh chức Chủ tịch là vì đồng bào ủy thác thì tôi phải gắng sức làm, cũng như một người lính vâng mệnh lệnh của quốc dân ra trước mặt trận. Bao giờ đồng bào cho tôi lui, thì tôi rất vui lòng lui. Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành. Riêng phần tôi thì làm một cái nhà nho nhỏ, nơi có non xanh, nước biếc để câu cá, trồng hoa, sớm chiều làm bạn với các cụ già hái củi, em trẻ chăn trâu, không dính líu gì với vòng danh lợi"([1]).

Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh tư liệu

Bác Hồ kính yêu của chúng ta là như thế! Suốt đời vì nước, vì dân, thanh thản, ung dung! Những điều Người kêu gọi, huấn thị, giáo dục cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân không chỉ là những lời hô hào của người lãnh đạo mà là những điều Người đã thực hiện trong cả cuộc đời của mình. Cho nên, học tập và làm theo Bác, nếu chỉ dừng ở việc học những lời dạy của Bác thôi thì chưa đủ. Bên cạnh những bài viết, bài nói thể hiện tư tưởng, đường lối cách mạng, thì chính cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác là minh chứng sinh động nhất, dễ thuyết phục nhất.

Bác yêu cầu mọi cán bộ, đảng viên phải thường xuyên rèn luyện để có được tác phong sinh hoạt giản dị, lành mạnh, trong sạch. Những tư tưởng, đạo đức cách mạng cao đẹp phải biến thành những thói quen trong cuộc sống của mỗi người. Về sự rèn luyện, Bác nói với anh em cán bộ trẻ trong văn phòng Bác một câu thấm thía: Cái gì cũng quen đi thôi các chú ạ. Chăm cũng quen đi, mà lười cũng quen đi, quen nhanh thôi chứ không lâu đâu. Thế nào là khó khăn? Khó khăn là cái chưa quen. Rèn luyện cho quen đi thì khó cũng không còn khó nữa. Kiên trì rèn luyện, sẽ đến một lúc làm cái khó thấy rằng không khó. Nêu tinh thần tự lực trong cuộc sống, Bác cũng chỉ dạy: Đã nói tự lực thì việc lớn tự lực, việc nhỏ trong đời sống hằng ngày cũng tự lực. Việc gì ta còn làm được thì ta cứ làm.

Bác nói như vậy và Bác giữ đúng điều đó như một nguyên tắc sống suốt đời. Ngày còn ở trên ATK Việt Bắc, Bác vẫn từ nhà sàn trên đỉnh đồi xuống suối lấy nước mà không nhờ tới anh em phục vụ. Nếu phải di chuyển để đảm bảo an toàn, Bác tự mình đeo túi đựng chăn màn, quần áo và tài liệu, anh em chỉ phải mang hộ Bác chiếc máy chữ. Càng về cuối đời, khi tuổi già và bệnh tật ảnh hưởng, Bác càng cố gắng tự lực. Để đi lại đỡ khó khăn khi ra trước đồng bào, mọi người không thấy Bác mệt, Bác tập đi hằng ngày.

Cả trong công việc lẫn trong cuộc sống đời thường, tấm lòng đôn hậu của Bác đã tạo nên phong cách ứng xử tự nhiên, chân thành, bình dị. Bác - người công dân thứ nhất của đất nước, vị lãnh tụ yêu quý nhất của dân tộc luôn giúp đỡ, hướng dẫn, bảo ban mọi người ân cần, không có sự phân biệt, câu nệ. Có lần, Bác tiếp khách, anh em phục vụ rót nước xong thì bưng ngay chén nước đầu tiên đặt trước Bác rồi mới đưa cho người khách. Bác cứ điềm nhiên như không. Lúc Bác, cháu ở nhà, Bác mới bảo: "Này các chú ạ, Bác, cháu ta làm ở trong nhà, ta là chủ. Các bạn nước ngoài đến, hay các cô, các chú đến làm việc, là khách. Ta đãi khách. Lần sau các chú rót xong nước thì đưa cho tất cả khách trước và đưa Bác sau, không phải đưa Bác trước đâu".

Bác chăm lo hàng vạn việc lớn lao song cũng không quên sót những việc nhỏ như khi kết thúc buổi chiếu bóng, Người giơ tay ra lệnh mọi người trật tự để cho các cháu bé ra trước, tránh lộn xộn kẻo các cháu sẽ bị lạc; hay khi tiệc xong, bát đũa ngổn ngang trên các bàn ăn, Bác điềm nhiên “thu dọn chiến trường” lại gọn ghẽ và nói: “Thu xếp lại một tí, đỡ công vất vả cho các đồng chí phục vụ”. Mọi người cảm phục, làm theo Bác về ý thức và thái độ sống cao đẹp, dân chủ: Mình vì mọi người, mọi người vì mình. Mỗi người biết chịu khó bận mình một tí, sẽ đỡ nhiều khó nhọc cho người khác.

Ngày sinh nhật Bác, nhớ về những câu chuyện đời thường. Mỗi câu chuyện có những ý nghĩa khác nhau mà chắt lọc từ những câu chuyện tưởng là nhỏ ấy, chúng ta thấy được bao nhiêu điều lớn lao để suy nghĩ, để học theo Bác và làm theo Bác.

[1] Hồ Chí Minh toàn tập, Nxb CTQGST, H.2023, T.4, tr.187