Thí điểm giá điện theo giờ cần bảo đảm quyền lựa chọn của người dân

Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An Nguyễn Khắc Thận điều hành phiên thảo luận tổ

Làm rõ cơ chế giá điện, bảo đảm quyền lợi người sử dụng

Đặc biệt quan tâm đến cơ chế giá điện theo giờ, ĐBQH Nguyễn Thị Thúy Lam (Đồng Tháp) cho rằng, mặc dù công nghệ hiện nay cho phép đo đếm điện năng tiêu thụ theo từng khung giờ, nhưng không phải hộ gia đình nào cũng có thể chủ động điều chỉnh thời gian sử dụng điện.

Theo đại biểu, người lao động thường tập trung các hoạt động sinh hoạt thiết yếu như nấu ăn, giặt giũ, chăm sóc con vào buổi tối. Trong khi đó, những gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người bệnh có nhu cầu sử dụng điện khó dịch chuyển sang khung giờ khác. Nếu thời điểm sinh hoạt thiết yếu trùng với khung giờ giá điện cao, người dân có thể phải trả nhiều tiền hơn dù tổng lượng điện tiêu thụ không tăng.

ĐBQH Nguyễn Thị Thuý Lam (Đồng Tháp) phát biểu

Từ thực tế này, góp ý về điểm b khoản 1 Điều 50, đại biểu đề nghị làm rõ giá điện theo giờ sẽ thay thế hay kết hợp với giá điện sinh hoạt bậc thang. Theo đại biểu, hai phương thức tính giá dựa trên những căn cứ khác nhau: một phương thức theo sản lượng điện tiêu thụ, phương thức còn lại theo thời điểm sử dụng. Vì vậy, cần quy định minh bạch để người dân biết rõ cơ chế tính tiền điện, tránh nguy cơ cùng một nhu cầu sinh hoạt thiết yếu phải chịu đồng thời nhiều yếu tố làm tăng chi phí.

Đối với điểm c khoản 3 Điều 50, đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc cho phép khách hàng sử dụng điện sinh hoạt được lựa chọn phương thức tính giá trong giai đoạn thí điểm, chuyển tiếp, theo điều kiện và thời hạn cụ thể.

Đáng chú ý, đại biểu Nguyễn Thị Thúy Lam đề xuất đơn vị điện lực cung cấp bảng so sánh tiền điện theo biểu giá hiện hành và biểu giá dự kiến, dựa trên dữ liệu sử dụng điện thực tế của từng hộ gia đình. Đồng thời, có thể thực hiện giai đoạn tính thử, thông báo số tiền điện theo biểu giá mới nhưng chưa áp dụng để thu tiền, giúp người dân hiểu rõ tác động, chủ động điều chỉnh thói quen sử dụng điện trước khi lựa chọn.

Theo đại biểu, việc mở rộng áp dụng cơ chế giá điện theo giờ sau giai đoạn thí điểm cần căn cứ vào kết quả đánh giá thực tế.

Liên quan đến cơ chế khuyến khích quản lý nhu cầu điện và tiết kiệm điện, đại biểu đề nghị cụ thể hóa nguyên tắc người tham gia được hưởng lợi tương xứng với mức đóng góp có thể đo lường, kiểm chứng. Qua đó, tạo động lực để người dân chủ động sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, từng bước hình thành thói quen và văn hóa tiết kiệm điện.

ĐBQH Nguyễn Văn Hoà (Đồng Tháp) phát biểu

Cùng quan tâm đến chính sách giá điện, ĐBQH Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) bày tỏ đồng tình với việc hoàn thiện các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển ngành điện. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị rà soát kỹ nguyên tắc áp dụng pháp luật, nhất là những quy định liên quan đến ngân sách, giá điện và các lĩnh vực chuyên ngành, bảo đảm tính thống nhất, tránh xung đột giữa Luật Điện lực với các luật có liên quan.

Đối với biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt, đại biểu đề nghị nghiên cứu điều chỉnh mức sản lượng điện ở bậc đầu tiên cho phù hợp hơn với nhu cầu sử dụng thực tế của các hộ gia đình.

Đồng thời, đại biểu đồng tình với chủ trương từng bước xóa bỏ bù chéo giá điện, song đề nghị xác định lộ trình, thời hạn thực hiện cụ thể, tránh quy định chung chung, khó xác định thời điểm hoàn thành.

Theo đại biểu, việc thực hiện giá điện theo cơ chế thị trường phải bảo đảm nguyên tắc tính đúng, tính đủ các chi phí hợp lý, hợp lệ, công khai, minh bạch. Vì vậy, cần có cơ chế kiểm toán độc lập, tăng cường giám sát và quy định rõ việc hạch toán chi phí, làm cơ sở xác định giá điện khách quan, phù hợp.

Các ĐBQH tỉnh Nghệ An dự thảo luận tại tổ

Cùng với lộ trình xóa bỏ bù chéo, đại biểu đề nghị quan tâm chính sách hỗ trợ tiền điện trực tiếp từ ngân sách nhà nước đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo, bảo đảm phân định rõ giữa hoạt động kinh doanh điện và chính sách an sinh xã hội.

Bổ sung ý kiến về chính sách hỗ trợ tiền điện, ĐBQH Hoàng Thị Thơ (Đồng Tháp) đề nghị làm rõ đối tượng khách hàng đặc thù được hưởng hỗ trợ theo chủ trương của Nhà nước, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.

Theo đại biểu, cần quy định cụ thể tiêu chí, điều kiện, nguyên tắc, mức hỗ trợ và thời hạn áp dụng, bảo đảm chính sách đúng đối tượng, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Về cơ chế giá điện, đại biểu cũng bày tỏ thống nhất với yêu cầu công khai, minh bạch; đồng thời đề nghị việc điều chỉnh giá điện phải có lộ trình phù hợp, kèm theo thông tin giải thích rõ ràng để người dân, doanh nghiệp hiểu và chủ động trong sử dụng điện.

Phát triển nguồn điện đồng bộ, gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh

Đối với phát triển năng lượng mới, năng lượng tái tạo, ĐBQH Phạm Văn Hòa nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm đồng bộ giữa phát triển nguồn điện với đầu tư lưới điện, khả năng truyền tải và vận hành hệ thống điện quốc gia.

Các ĐBQH tỉnh Đồng Tháp dự thảo luận tại tổ

Theo đại biểu, nếu chỉ chú trọng phát triển nguồn điện mà không tính toán đầy đủ khả năng truyền tải, có thể dẫn đến tình trạng nguồn điện được đầu tư nhưng không khai thác, sử dụng hiệu quả. Do đó, cần có cơ chế bảo đảm hài hòa giữa phát triển nguồn điện và hạ tầng truyền tải, đáp ứng yêu cầu vận hành an toàn, thông suốt của hệ thống điện.

Cùng quan tâm đến phát triển năng lượng tái tạo, đại biểu Hoàng Thị Thơ đề nghị hoàn thiện các quy định khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà, điện gió và các nguồn năng lượng tái tạo khác phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương.

Theo đại biểu, cần xây dựng cơ chế pháp lý rõ ràng, ổn định, có tính dự báo để người dân, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, đồng thời bảo đảm an toàn hệ thống điện và hiệu quả sử dụng nguồn điện.

ĐBQH Hoàng Thị Thơ (Đồng Tháp) phát biểu

Đại biểu Hoàng Thị Thơ cũng đề nghị đơn giản hóa thủ tục đối với các dự án quy mô nhỏ đáp ứng đầy đủ điều kiện kỹ thuật, an toàn; quy định rõ cơ chế đấu nối, đo đếm, mua bán điện và xử lý lượng điện dư thừa theo từng mô hình, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong quá trình triển khai thực hiện.

Liên quan đến phát triển điện gió ngoài khơi, đại biểu Phạm Văn Hòa đề nghị việc quy hoạch, triển khai các dự án phải gắn với yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh, phù hợp với các quy hoạch có liên quan và có sự phối hợp chặt chẽ với Bộ Quốc phòng. Đồng thời, cần xem xét tác động của các dự án đối với hoạt động hàng hải và việc sử dụng không gian biển.

Cũng đặc biệt quan tâm đến nội dung này, ĐBQH Lương Đình Hưng (Nghệ An) bày tỏ thống nhất cao với sự cần thiết sửa đổi Luật Điện lực, đồng thời đánh giá cao các quy định đặc thù về phát triển điện gió ngoài khơi gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền biển, đảo.

ĐBQH Lương Đình Hưng (Nghệ An) phát biểu.

Theo đại biểu, dự thảo đã chú trọng hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển điện lực, trong đó có nội dung sửa đổi Điều 13 về chấp thuận chủ trương đầu tư dự án điện lực, làm rõ các trường hợp không phải thực hiện thủ tục này và những trường hợp ngoại lệ. Đáng chú ý là quy định liên quan đến dự án nguồn điện có đề nghị giao khu vực biển hoặc sử dụng đất tại khu vực có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh.

Đại biểu cũng đánh giá cao quy định về lựa chọn nhà đầu tư dự án điện gió ngoài khơi, trong đó có trường hợp không đấu thầu vì lý do quốc phòng, an ninh theo ý kiến của Bộ Quốc phòng. Cùng với đó là các quy định về giám sát hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên năng lượng mới, năng lượng tái tạo; quản lý, giám sát phát triển điện gió ngoài khơi và khai thác, chia sẻ hạ tầng, thông tin, dữ liệu với các ngành có liên quan.

Theo đại biểu, những nội dung sửa đổi, bổ sung này góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý, tạo điều kiện phát triển điện gió ngoài khơi, đồng thời đáp ứng yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ chủ quyền biển, đảo và lợi ích quốc gia, dân tộc.

Các ĐBQH tỉnh Đồng Tháp dự thảo luận tổ

Ở góc độ trách nhiệm cung cấp điện, một số đại biểu đề nghị bổ sung quy định cụ thể nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định, liên tục, đáp ứng nhu cầu chính đáng của khách hàng.

Theo các đại biểu, tình trạng mất điện, điện áp không ổn định, chậm xử lý sự cố hoặc giải quyết khiếu nại có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất và đời sống người dân. Vì vậy, cần làm rõ trách nhiệm thông báo trước khi ngừng, giảm cung cấp điện theo quy định; kịp thời xử lý sự cố, khôi phục cấp điện trong thời gian sớm nhất có thể, đồng thời minh bạch nguyên nhân mất điện và trách nhiệm của các bên liên quan.