Thị giá lao dốc, hàng loạt kế hoạch huy động vốn trên sàn chứng khoán 'đứt gánh' giữa đường

Lực cản từ mức chênh lệch giữa thị giá và giá phát hành

Thị trường chứng khoán Việt Nam hiện đang bước vào giai đoạn điều chỉnh và phân hóa mạnh. Chỉ số VN Index giao dịch quanh vùng 1.700 đến 1.800 điểm, đánh mất đáng kể so với vùng đỉnh 1.925 điểm được thiết lập trước đó. Sự sụt giảm của thị trường chung đã đẩy nhiều cổ phiếu lùi sâu so với đầu năm. Tình trạng này khiến khoảng cách giữa giá giao dịch thực tế trên sàn và giá chào bán trong các kế hoạch tăng vốn ngày càng nới rộng, buộc nhiều doanh nghiệp phải tính toán lại lộ trình huy động nguồn lực.

Trường hợp điển hình là Công ty Cổ phần Xây dựng 47 vừa chính thức thông báo dừng kế hoạch chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ 2:1. Phía công ty cho biết quá trình rà soát hồ sơ cho thấy cần tạm ngừng triển khai để điều chỉnh lại phương án sao cho phù hợp với diễn biến thực tế và nhu cầu sử dụng vốn. Trước đó, đại hội đồng cổ đông thường niên hồi đầu tháng 4 đã thông qua việc chào bán với mức giá 10.000 đồng/cổ phiếu, kỳ vọng huy động gần 182 tỷ đồng phục vụ đầu tư máy móc và bổ sung vốn lưu động. Tuy nhiên, nếu thời điểm lập phương án, thị giá cổ phiếu vẫn duy trì trên 10.000 đồng/cổ phiếu thì hiện tại mức giá này đã rớt xuống khoảng 8.500 đồng/cổ phiếu, thấp hơn 15% so với giá dự kiến phát hành. Chênh lệch âm này khiến việc mua cổ phiếu phát hành thêm trở nên kém hấp dẫn hơn hẳn so với việc mua trực tiếp trên thị trường.

Tương tự, Công ty Cổ phần Chứng khoán APG cũng vừa hủy các nghị quyết của Hội đồng quản trị liên quan đến kế hoạch chào bán riêng lẻ tối đa 50 triệu cổ phiếu từng được công bố trong tháng 7. Dù doanh nghiệp không nếu lý do cụ thể, nhưng diễn biến trên sàn cho thấy cổ phiếu này hiện chỉ giao dịch quanh mức 4.600 đồng/cổ phiếu, giảm 54% so với vùng giá 10.000 đồng/cổ phiếu hồi đầu năm. Việc thị giá bị chia đôi khiến phương án phát hành riêng lẻ với mức giá 11.000 đồng/cổ phiếu trở nên bất khả thi do cao hơn rất nhiều so với mặt bằng giá trên sàn giao dịch.

Yêu cầu cân nhắc lại tính hiệu quả của dòng vốn

Bên cạnh các doanh nghiệp vốn hóa vừa và nhỏ, ngay cả những đơn vị đầu ngành cũng gặp khó trong việc triển khai tăng vốn. Công ty Cổ phần Phú Tài là một minh chứng khi doanh nghiệp này thông báo dừng kế hoạch chào bán hơn 20 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu hồi tháng 7, ngay sau khi được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp giấy chứng nhận đăng ký chào bán. Theo nghị quyết đại hội đồng cổ đông năm 2026, Phú Tài dự kiến phát hành lượng cổ phiếu trên với tỷ lệ 20% ở mức giá 12.000 đồng/cổ phiếu, kỳ vọng thu về gần 241 tỷ đồng. Dòng tiền này được lên kế hoạch phân bổ hơn 192,3 tỷ đồng để trả nợ vay ngân hàng, phần còn lại bổ sung vốn đầu tư cho các nhà máy chế biến đá granite, sản xuất viên nén gỗ.

Thế nhưng, Hội đồng quản trị công ty đã quyết định dừng bước sau khi đánh giá lại điều kiện thị trường và hiệu quả của phương án. Doanh nghiệp nhận định việc cố gắng triển khai đợt chào bán trong bối cảnh hiện tại có thể tác động tiêu cực đến lợi ích ngắn hạn của cả công ty và cổ đông, đồng thời không đảm bảo được hiệu quả tối ưu khi môi trường kinh doanh đang thiếu thuận lợi. Trên bảng điện, thị giá cổ phiếu của doanh nghiệp ngành gỗ này đang giao dịch ở mức khoảng 29.800 đồng/cổ phiếu, giảm sâu từ vùng 44.000 đồng/cổ phiếu hồi đầu năm và chạm mức thấp nhất kể từ tháng 7/2023.

Thực tế từ các trường hợp hủy kế hoạch tăng vốn cho thấy khi giá cổ phiếu giảm sâu, bài toán chênh lệch giá trở thành nút thắt lớn nhất đối với các thương vụ phát hành. Đặc biệt ở các đợt phát hành cho cổ đông hiện hữu, nhà đầu tư luôn đặt lên bàn cân so sánh giữa giá phát hành và giá giao dịch hiện hành trên thị trường. Việc tạm dừng các đợt huy động vốn vào thời điểm này là giải pháp tình thế bắt buộc để các doanh nghiệp có thời gian đánh giá lại hiệu quả sử dụng vốn, trước khi tìm kiếm một thời điểm thuận lợi hơn để tái khởi động.