Thi hành án dân sự là hành trình gìn giữ niềm tin vào công lý
Hơn 30 năm gắn bó với công tác thi hành án dân sự (THADS), ông Nguyễn Quang Thái, Phó Bí thư Đảng ủy Bộ Tư pháp, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục THADS cho rằng, giá trị lớn nhất của công tác này không chỉ nằm ở việc tổ chức thi hành các bản án, quyết định của Tòa án, mà sâu hơn là góp phần bảo đảm công lý, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân liên quan, qua đó củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Ông Nguyễn Quang Thái cho biết:
Mỗi dịp kỷ niệm Ngày truyền thống THADS là một lần tôi có dịp nhìn lại chặng đường hơn 30 năm gắn bó với nghề. Điều còn đọng lại sâu sắc nhất không phải là những con số hay số lượng vụ việc đã giải quyết, mà là những con người, những hoàn cảnh, những câu chuyện và những bài học được tích lũy từ một nghề nhiều thử thách nhưng cũng rất đỗi ý nghĩa, nhân văn.
THADS là giai đoạn đưa bản án, quyết định của Tòa án từ phán quyết trên giấy trở thành hiện thực trong đời sống. Đây là quá trình mà quyền, lợi ích của nhiều chủ thể cùng được đặt trong mối quan hệ cần được giải quyết hài hòa: người được THA mong muốn quyền lợi chính đáng của mình được bảo đảm; người phải THA có những hoàn cảnh, tâm tư, khó khăn riêng cần được thấu hiểu; còn các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, luật sư, doanh nghiệp, báo chí và Nhân dân luôn quan tâm, theo dõi, giám sát. Trong môi trường đó, chúng tôi luôn phải kiên trì tìm kiếm sự cân bằng giữa yêu cầu nghiêm minh của pháp luật với tính nhân văn của thực tiễn; giữa mục tiêu bảo đảm tiến độ với việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên.
Tôi cho rằng áp lực của THADS không chỉ đến từ sự gia tăng về số lượng, giá trị tài sản phải tổ chức thi hành, mà lớn hơn là tính chất ngày càng phức tạp của từng vụ việc, nhất là ở cấp cuối của hệ thống như Tổng cục – nơi phải xử lý những hồ sơ đã trải qua nhiều cấp giải quyết, với nhiều vấn đề pháp lý và thực tiễn đặt ra. Bên cạnh áp lực về chuyên môn, chúng tôi còn phải đối diện với những thách thức từ thực tiễn, đặc biệt trong các vụ cưỡng chế lớn liên quan đến con người, tài sản và trật tự xã hội… Để vượt qua những thách thức đó, ngoài nỗ lực của những người làm nghề thì cần sự cảm thông, thấu hiểu, chia sẻ, đồng hành của cả hệ thống chính trị, nhất là của các bên có liên quan trong từng vụ việc.
Có những niềm vui rất giản dị nhưng để lại dấu ấn sâu sắc, đó là khi một vụ việc phức tạp được giải quyết thấu tình, đạt lý; khi quyền lợi chính đáng của người dân được bảo vệ; khi sự đồng thuận và niềm tin được củng cố. Nhưng cũng có những “khoảng lặng” khó quên, như những thời điểm khó khăn trong đại dịch COVID-19, hay những vụ việc kéo dài, nhiều khiếu nại, tạo nên áp lực lớn đối với người làm nghề. Những trải nghiệm đó giúp tôi càng thấm thía rằng, THADS không chỉ đơn thuần là hoạt động tổ chức thi hành bản án, quyết định của Tòa án, mà còn là quá trình hiện thực hóa công lý, giải quyết những xung đột lợi ích trong khuôn khổ pháp luật, góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân và củng cố niềm tin của Nhân dân vào pháp luật.
Nếu chọn những dấu ấn tiêu biểu nhất của ngành THADS trong những năm gần đây, thì giai đoạn 2020 - 2024 cho thấy công tác THADS đã chủ động thích ứng trước biến động lớn, đồng thời giữ vững ổn định, nâng cao hiệu quả hoạt động trong một hệ thống có quy mô rộng lớn. Trước hết là khả năng thích ứng trong bối cảnh đại dịch COVID-19. Dù gặp nhiều khó khăn, toàn hệ thống vẫn tổ chức thi hành được 53 nghìn tỷ đồng, thể hiện trách nhiệm, quyết tâm bảo đảm THADS không bị gián đoạn.
Cùng với đó, kết quả THA tiếp tục tăng trưởng tích cực, các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao hằng năm đạt và vượt yêu cầu. Công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế đạt nhiều kết quả quan trọng. Nhiều vụ việc lớn, phức tạp được tập trung tổ chức thi hành, góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các bên, hạn chế khiếu kiện kéo dài. Công tác kiểm tra, giám sát được chú trọng; quy trình nghiệp vụ được chuẩn hóa; trách nhiệm người đứng đầu được đề cao…
Có thể nói, từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn, THADS đã từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong hệ thống tư pháp, đưa bản án, quyết định của Tòa án đi vào cuộc sống. Điều đáng trân trọng hơn là số vụ việc tự nguyện THADS ngày càng nhiều, cho thấy tính nhân văn, hướng đi đúng đắn của chúng ta.
Với cá nhân tôi, hơn 30 năm công tác chỉ là một chặng đường và đóng góp nhỏ trong hành trình phát triển của ngành. Nhưng đó là chặng đường để tôi chứng kiến, trân trọng những thế hệ cán bộ THADS đã luôn nỗ lực vượt qua áp lực, khó khăn, giữ vững sự công tâm, bản lĩnh, góp phần bảo vệ công lý và củng cố niềm tin của Nhân dân.
Tôi luôn tin rằng, với truyền thống 80 năm xây dựng và trưởng thành, đội ngũ cán bộ THADS sẽ tiếp tục vượt qua những việc khó, những vụ việc phức tạp để hoàn thành sứ mệnh của mình. Bởi THA không chỉ đưa bản án vào cuộc sống mà còn góp phần bảo đảm công lý được thực thi một cách đúng đắn, nhân văn và bền vững./.











