Thi học sinh giỏi: Điều chỉnh quy mô đội tuyển, tăng giám sát camera

Thông tư có nhiều điểm mới đáng chú ý về xác định số lượng thí sinh, quy trình ra đề, giám sát kỳ thi, chấm thi trên máy tính, phúc khảo và trách nhiệm tuyển chọn đội tuyển của các đơn vị dự thi.

Ảnh tư liệu (minh họa): Bích Huệ/TTXVN

Một trong những thay đổi đáng chú ý là cách xác định số lượng thí sinh tối đa trong đội tuyển của các Sở Giáo dục và Đào tạo được chuyển sang căn cứ quy mô người học cấp Trung học phổ thông của địa phương. Theo đó, địa phương có từ 300.000 người học trở lên được đăng ký tối đa 30 thí sinh/môn; từ 135.000 đến dưới 300.000 người học là 25 thí sinh; từ 100.000 đến dưới 135.000 người học là 20 thí sinh; từ 50.000 đến dưới 100.000 người học là 15 thí sinh; dưới 50.000 người học là 10 thí sinh.

Mỗi đại học quốc gia được đăng ký tối đa 15 thí sinh/môn; các đơn vị dự thi khác tối đa 10 thí sinh/môn. Đơn vị có thí sinh đoạt huy chương tại kỳ thi Olympic quốc tế, khu vực do Bộ Giáo dục và Đào tạo thành lập đoàn trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia năm liền kề tiếp theo được tăng tối đa 2 thí sinh đối với môn tương ứng. Mức tăng được duy trì cho năm tiếp theo nếu tiếp tục có thí sinh đoạt huy chương.

Thông tư sửa đổi quy trình ra đề theo hướng tăng tính bảo mật và hạn chế việc sử dụng tập trung câu hỏi của một người ra đề. Tổ ra đề rà soát, phân loại câu hỏi thi đề xuất, lựa chọn nguồn tham khảo để soạn thảo đề. Trường hợp từ hai câu hỏi đề xuất trở lên được lựa chọn trong cùng một đơn vị cấu trúc đề thi thì phải lựa chọn theo phương thức bốc thăm bằng phiếu. Việc soạn thảo đề phải bảo đảm nguyên tắc biến đổi câu hỏi đề xuất và không sử dụng quá một câu hỏi của một người ra đề thi đề xuất. Riêng môn Ngoại ngữ, câu hỏi được lựa chọn từ một người ra đề không vượt quá 20% tổng số điểm bài thi.

Điểm mới đáng chú ý khác là bổ sung riêng quy định về quản lý, sử dụng hệ thống camera giám sát trong tổ chức thi. Camera được lắp tại phòng thi, khu vực hành lang, phòng bảo quản đề thi, phòng chứa bài thi và phòng làm việc của Hội đồng coi thi; chỉ được kết nối hữu tuyến trong mạng cục bộ, không kết nối Internet.

Camera phải ghi hình liên tục từ khi Hội đồng coi thi bắt đầu làm việc đến khi hoàn thành công tác coi thi, bao quát quá trình vận chuyển, bàn giao đề thi từ phòng làm việc của Hội đồng coi thi đến các phòng thi; quá trình làm bài của thí sinh và việc đóng gói, niêm phong túi bài thi. Dữ liệu được niêm phong, bàn giao cho đơn vị tổ chức thi bảo quản tối thiểu 9 tháng, làm căn cứ phục vụ kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.

Thông tư đồng thời bổ sung yêu cầu kiểm tra, rà soát các vật dụng, thiết bị điện tử của thí sinh mang theo trước khi vào phòng thi; việc kiểm tra phải thực hiện bằng thiết bị dò kim loại.

Một thay đổi lớn so với Quy chế trước là Thông tư bổ sung Điều 30a quy định riêng về chấm bài thi, phúc khảo bài thi trên máy tính, từ quét và số hóa bài thi, sinh phách điện tử, phân công giám khảo, xử lý chênh lệch điểm đến ghép phách, lên điểm và bảo quản dữ liệu.

Theo quy định, toàn bộ quá trình làm việc của Hội đồng chấm thi được thực hiện trong khu vực chấm thi có camera giám sát. Hệ thống chấm thi phải bảo đảm an toàn, bảo mật, lưu trữ đầy đủ kết quả từng lần chấm, lịch sử thao tác, thời gian và người thực hiện; quản lý người dùng theo từng vai trò, nhiệm vụ. Hệ thống tự động, ngẫu nhiên sinh phách cho từng bài thi; giám khảo chỉ được truy cập bài được phân công và không được biết thông tin thí sinh hoặc kết quả của giám khảo khác.

Bài thi giấy được quét để tạo bản số hóa trước khi chấm. Tổ chấm thi phải chấm chung tối thiểu 10 bài trên hệ thống để thống nhất cách chấm. Phần mềm tự động đối sánh kết quả của các giám khảo và quy định các mức xử lý khi có chênh lệch điểm. Đối với kỳ thi chọn đội tuyển Olympic, toàn bộ bài thi Toán, Vật lí, Hóa học và Sinh học được chấm chung; bài thi Tin học được chấm trực tiếp thông qua kết nối mạng cục bộ, nội bộ.

Quy trình phúc khảo cũng được điều chỉnh tương ứng với phương thức chấm trên máy tính. Bài thi chỉ được xem xét thay đổi điểm khi kết quả phúc khảo và kết quả chấm thi có chênh lệch từ 5% trở lên so với mức tối đa của thang điểm chấm thi.

Thông tư cũng quy định rõ hơn về thời hạn và trách nhiệm phúc khảo: đơn vị dự thi gửi danh sách thí sinh phúc khảo về Bộ Giáo dục và Đào tạo trong 5 ngày làm việc kể từ ngày công bố kết quả; kết quả phúc khảo được công bố chậm nhất sau 20 ngày, kể từ ngày hết hạn nhận danh sách.

Một số nội dung khác được bổ sung nhằm tăng trách nhiệm và khả năng hậu kiểm. Bộ Giáo dục và Đào tạo có thể thành lập tổ công tác xác minh, xử lý vấn đề phát sinh sau khi công bố kết quả kỳ thi chọn đội tuyển Olympic quốc tế và khu vực; khi cần thiết có thể kiểm tra việc tuyển chọn học sinh vào đội tuyển của đơn vị, yêu cầu rà soát, chấm lại hoặc tuyển chọn lại nếu phát hiện sai sót.

Các đơn vị dự thi phải ban hành quy định tuyển chọn học sinh vào đội tuyển dự thi học sinh giỏi quốc gia, bảo đảm công bằng, khách quan, nghiêm túc; chịu trách nhiệm toàn diện về quá trình tuyển chọn. Trong vòng 15 ngày kể từ ngày công bố kết quả cuối cùng của kỳ thi tuyển chọn, đơn vị phải gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo toàn bộ thông tin về quá trình tổ chức tuyển chọn, kết quả thi, gồm dữ liệu và danh sách điểm của tất cả thí sinh.

Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 1/12/2026.