Thi sáng tác văn học, nghệ thuật về thương binh, liệt sĩ và người có công

Phát biểu tại lễ phát động, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông nhấn mạnh, cuộc thi là hoạt động có ý nghĩa thiết thực, góp phần tri ân những người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc; đồng thời triển khai thực hiện Kết luận số 57-KL/TW ngày 24-6-2026 của Ban Bí thư Trung ương Đảng, lan tỏa ý nghĩa nhân văn của công tác đền ơn đáp nghĩa.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông phát biểu. Ảnh: Minh Ngọc

Cuộc thi được tổ chức trong bối cảnh cả nước đang triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Theo Thứ trưởng Tạ Quang Đông, chăm lo người có công với cách mạng vừa là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội, vừa là đạo lý, tình cảm của mỗi người Việt Nam. Trong hành trình ấy, văn học, nghệ thuật có vai trò quan trọng trong gìn giữ ký ức lịch sử, khắc họa những hy sinh cao cả, lan tỏa giá trị nhân văn và giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Thông qua ba thể loại truyện ngắn, thơ và ca khúc, Ban tổ chức mong muốn khơi dậy sức sáng tạo, tâm huyết và trách nhiệm xã hội của đội ngũ văn nghệ sĩ, tác giả chuyên nghiệp và không chuyên; khuyến khích những tác phẩm chân thực, giàu cảm xúc, có chiều sâu tư tưởng và giá trị nghệ thuật.

Tiết mục biểu diễn tại buổi lễ. Ảnh: Minh Ngọc

Thứ trưởng Tạ Quang Đông cho biết, các tác phẩm được kỳ vọng phản ánh nhiều khía cạnh của đề tài, từ những năm tháng đấu tranh gian khổ, sự hy sinh anh dũng đến những số phận bình dị, gia đình chịu nhiều mất mát, thương binh, bệnh binh vượt khó vươn lên và những nghĩa cử tri ân trong cuộc sống hôm nay. Qua đó, các tác phẩm góp phần kết nối quá khứ với hiện tại, để lòng biết ơn được nuôi dưỡng bằng nhận thức, tình cảm và những hành động thiết thực.

Chia sẻ tại lễ phát động, nhạc sĩ Trương Quý Hải - người có nhiều sáng tác ghi dấu ấn về đề tài này những năm qua nhận định, sáng tác về những người đã cống hiến, hy sinh cho đất nước là một dòng chảy đặc biệt trong đời sống văn học, nghệ thuật Việt Nam. Những tác phẩm mang tinh thần tôn vinh, tri ân sự hy sinh vì Tổ quốc đã trở thành một phần quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển của văn học, nghệ thuật nước nhà.

Nhạc sĩ Trương Quý Hải chia sẻ về việc sáng tác đề tài thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng. Ảnh: Minh Ngọc

Theo nhạc sĩ Trương Quý Hải, cuộc thi là dịp để các văn nghệ sĩ gặp gỡ, tập hợp, cùng thể hiện tình cảm và lòng tri ân đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc. Cuộc thi cũng mở ra cơ hội để các tác giả tiếp tục lưu giữ những câu chuyện, ký ức và tình cảm tri ân qua các thế hệ bằng ngôn ngữ nghệ thuật của mình.

Cuộc thi Sáng tác các tác phẩm văn học, nghệ thuật về đề tài thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng dành cho các tác giả, nhóm tác giả là công dân Việt Nam đang sinh sống, học tập, làm việc trong nước và nước ngoài; người nước ngoài đang sinh sống, học tập, làm việc tại Việt Nam. Tác phẩm dự thi thuộc ba thể loại truyện ngắn, thơ và ca khúc.

Về nội dung, các tác phẩm phản ánh sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội đối với công tác chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng; những kết quả, ý nghĩa của chính sách ưu đãi người có công qua các thời kỳ.

Tiết mục biểu diễn tại buổi lễ. Ảnh: Minh Ngọc

Ban tổ chức khuyến khích sáng tác về công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; khắc họa câu chuyện, ký ức, số phận và hành trình của các thế hệ thương binh, liệt sĩ, người có công cùng thân nhân; tôn vinh tình cảm, trách nhiệm của gia đình, cộng đồng và xã hội trong công tác tri ân.

Các tác phẩm được khuyến khích khai thác câu chuyện, nhân vật, địa danh, sự kiện có thật, những ký ức và tư liệu lịch sử có giá trị, đồng thời bảo đảm tính chính xác của tư liệu.

Đối với truyện ngắn và thơ, tác phẩm phải được sáng tác mới, chưa tham gia cuộc thi nào trước đây, chưa in hoặc đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng trước khi dự thi; tác phẩm văn học sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để sáng tác không được chấp nhận. Tác phẩm viết bằng tiếng dân tộc thiểu số hoặc tiếng nước ngoài phải có bản dịch tiếng Việt kèm theo.

Với ca khúc, tác phẩm phải là sáng tác mới, chưa tham gia cuộc thi trước đây và chưa công bố dưới bất kỳ hình thức nào. Ban tổ chức khuyến khích những sáng tác có phong cách mới, giàu tính sáng tạo, giai điệu phù hợp với ngôn ngữ Việt Nam, ca từ trong sáng, dễ nhớ, dễ thuộc và bám sát chủ đề.

Trường hợp sử dụng AI một phần hoặc toàn bộ trong quá trình sáng tác, tác giả phải thông báo rõ ràng, lưu giữ tài liệu, dữ liệu hoặc bằng chứng về quá trình sử dụng để cung cấp khi được yêu cầu.

Lễ tổng kết và trao giải dự kiến tổ chức vào tháng 5-2027 tại Hà Nội. Mỗi thể loại truyện ngắn, thơ và ca khúc đều có 1 giải Nhất trị giá 50 triệu đồng; 2 giải Nhì, mỗi giải 25 triệu đồng; 3 giải Ba, mỗi giải 15 triệu đồng và 5 giải Khuyến khích, mỗi giải 10 triệu đồng.