Thí sinh thắc mắc lý do Bộ GD-ĐT giới hạn phương thức tuyển sinh và nguyện vọng xét tuyển đại học

GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD-ĐT lý giải về một số điều chỉnh trong Dự thảo Quy chế tuyển sinh trình độ đại học

Dự thảo Quy chế tuyển sinh trình độ đại học các ngành đào tạo và tuyển sinh trình độ cao đẳng Giáo dục Mầm non đang được Bộ GD-ĐT lấy ý kiến góp ý.

Với đề xuất cơ sở đào tạo sử dụng tối đa 05 phương thức tuyển sinh (thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp giữa thi tuyển với xét tuyển) không bao gồm phương thức xét tuyển thẳng, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học Bộ GD-ĐT cho biết, Bộ dự kiến đưa ra quy định này vì qua kết quả thống kê hằng năm, có khoảng gần 20 phương thức tuyển sinh được các trường đại học sử dụng.

Tuy nhiên, khoảng 90% thí sinh trúng tuyển bằng phương thức sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển bằng kết quả học tập cấp THPT hoặc kết hợp đồng thời thi tuyển và xét tuyển học bạ. Trong đó, một số phương thức tuyển sinh nhiều năm liên tiếp có rất ít thí sinh sử dụng hoặc trúng tuyển. Và những phương thức này lại gây ra sự khó hiểu cho phụ huynh và thí sinh khi tìm hiểu về tuyển sinh đại học, đồng thời gây lãng phí sức người, sức của.

Với mục tiêu đơn giản hóa phương thức tuyển sinh, tăng cường cải cách thủ tục hành chính và để thí sinh, phụ huynh hiểu đúng, dễ tiếp cận đối với các phương thức tuyển sinh của cơ sở giáo dục đại học, Bộ GD-ĐT đề xuất cơ sở đào tạo sử dụng tối đa 05 phương thức tuyển sinh không bao gồm phương thức xét tuyển thẳng.

Việc này đã được thảo luận và lấy ý kiến các đại diện cơ sở đào tạo tại các buổi tọa đàm xây dựng dự thảo Quy chế tuyển sinh và nhận được sự đồng thuận cao. Với 05 phương thức xét tuyển (chưa bao gồm phương thức tuyển thẳng) đã bao trên 95% thí sinh trúng tuyển thời gian qua; giảm số phương thức không chỉ có tác động lớn đến quá trình đơn giản hóa tuyển sinh mà còn tiết kiệm chi phí, minh bạch hóa và tạo sự công bằng hơn cho các thí sinh.

Với nội dung điều chỉnh số lượng nguyện vọng của thí sinh giảm còn 10 nguyện vọng trong một đợt tuyển sinh so với không giới hạn nguyện vọng trước đây cũng khiến nhiều thí sinh lo lắng về quyền lợi của mình.

Thông tin về việc này, ông Nguyễn Tiến Thảo cho biết, qua theo dõi kết quả thí sinh trúng tuyển trong thời gian qua, Bộ nhận thấy thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng 1 chiếm 35,1%; thí sinh trúng tuyển ở nguyện vọng dưới 10 chiếm 98,5%. Số thí sinh xét tuyển ở các đợt bổ sung chiếm hơn 1,0%. Như vậy, số thí sinh trúng tuyển và nhập học ở nguyện vọng lớn hơn 10 là vô cùng thấp.

Tại Hội nghị Giáo dục Đại học năm 2025 vừa qua, phần lớn các trường đại học đề xuất giới hạn nguyện vọng đăng ký từ 1-5 cho mỗi thí sinh. Qua phân tích số liệu và bảo đảm cơ hội học tập của học sinh theo cách thức xét tuyển hiện nay mà trong đó tất cả thí sinh được xét chọn bình đẳng dựa trên điểm xét theo từng phương thức xét tuyển mà không phụ thuộc thứ tự ưu tiên của nguyện vọng đăng ký, do đó đề xuất 10 nguyện vọng cho mỗi đợt xét tuyển của một thí sinh là hợp lý.

Việc điều chỉnh này góp phần tiết kiệm chi phí cho thí sinh, rút ngắn thời gian xét tuyển và đồng thời đòi hỏi cũng phải tìm hiểu nghiêm túc hơn về ngành nghề đào tạo, đặc biệt là việc xác định ngành học phù hợp với năng lực, sở trường của bản thân.

Đối với các chương trình đào tạo giáo viên được nhà nước hỗ trợ ngân sách đào tạo, thí sinh cần xác định rõ ràng mục tiêu nghề nghiệp thông qua việc đặt các nguyện ưu tiên từ 1-3. Việc này cũng làm giảm áp lực cho các trường đại học sư phạm phải xác định chính xác số lượng sinh viên nhập học hưởng ngân sách và xác định vị trí công tác sau khi tốt nghiệp.

Duy Anh