Thị trường dầu mỏ mất bao lâu để phục hồi sau thỏa thuận Mỹ-Iran?

Người dân chờ mua xăng tại một trạm xăng ở Lahore, Pakistan. Ảnh: THX/TTXVN phát

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tối 14/6 (giờ địa phương) thông báo trên mạng xã hội X rằng Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn 3 tháng qua, đồng thời bao gồm cả lệnh ngừng bắn giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Liban.

Ông Sharif cho biết thỏa thuận đạt được sau các cuộc đàm phán chuyên sâu giữa các bên. Theo đó, Mỹ và Iran nhất trí chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, trong đó có chiến trường Liban. Nhà lãnh đạo Pakistan cho biết lễ ký chính thức sẽ được tổ chức tại Thụy Sĩ vào ngày 19/6 tới.

Đến phiên giao dịch ngày 15/6, giá dầu giảm mạnh sau thông tin Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột. Cụ thể, giá dầu Brent giảm 3,45 USD xuống còn 83,89 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu ngọt nhẹ Mỹ (WTI) giảm 4,03 USD, còn 80,85 USD/thùng. Dù vậy, mức giá này vẫn cao hơn đáng kể so với ngưỡng khoảng 70 USD/thùng trước khi cuộc chiến nổ ra.

Các chuyên gia dự đoán răng có thể mất nhiều tháng để các công ty năng lượng khôi phục hoạt động đủ mức đáp ứng nhu cầu của thế giới. Họ cho rằng quy trình vận chuyển và lọc dầu thô vốn diễn ra chậm, cùng những lo ngại về mức độ an toàn khi đi lại qua eo biển Hormuz, sẽ khiến tác động tích cực của thỏa thuận chưa thể xuất hiện ngay tức thì.

Trong hơn ba tháng qua, nhiều tàu chở dầu thô đã mắc kẹt tại Vịnh Ba Tư do không thể di chuyển an toàn qua eo biển Hormuz. Trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự chung nhằm vào Iran ngày 28/2, khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và nhiên liệu toàn cầu thường được vận chuyển qua eo biển Hormuz.

Tàu di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh: AA/TTXVN

Theo nhà nghiên cứu Daniel Evans tại S&P Global Energy, khi mức giá cao hiện nay dần hạ nhiệt, những tàu chở dầu bị mắc kẹt sẽ dần rời khỏi eo biển Hormuz, đồng thời các tàu chở dầu mới sẽ phải tiến vào để nhận hàng.

Ông lưu ý thêm rằng các tàu chở dầu di chuyển khá chậm. Một chuyến hàng có thể mất nhiều tháng để đi từ eo biển Hormuz tới các quốc gia ở xa. Tiếp đó còn quá trình dỡ dầu thô tại nhà máy lọc dầu để xử lý rồi tiếp tục vận chuyển tới điểm tiêu thụ cuối cùng.

Ngoài ra, trong thời gian chiến sự căng thẳng, một số nhà sản xuất ở Trung Đông đã phải tạm ngừng khai thác dầu khi các cơ sở lưu trữ không còn chỗ trống. Việc khôi phục hoạt động khai thác sau đó thường diễn ra khá chậm.

Các quốc gia như Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), vốn sở hữu các tuyến đường ống hoặc tuyến vận chuyển dầu thay thế ngoài eo biển Hormuz, có thể nằm trong nhóm khôi phục sản lượng nhanh nhất.

Trong khi đó, theo ông Alan Gelder tại công ty phân tích Wood Mackenzie, những quốc gia như Iraq có thể sẽ đối mặt với nhiều khó khăn hơn do mức độ ngừng khai thác lớn hơn đáng kể. “Họ có thể phải mất khoảng một năm mới khôi phục được sản lượng như trước", ông nhận định.

Ngoài ra, ông Daniel Sternoff tại Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu thuộc Đại học Columbia (Mỹ), cho rằng các quốc gia quyết định dừng khai thác dầu sẽ không vội nối lại hoạt động cho đến khi chắc chắn rằng eo biển Hormuz đã thực sự ổn định và an toàn lâu dài.