Thị trường hoa Tết 2026: Chi phí tăng, sức mua giảm, nhà vườn TP.HCM 'nín thở'

Thị trường hoa Tết năm nay trước áp lực chi phí đầu vào tăng cao, thời tiết thất thường và dự báo sức mua yếu, người trồng hoa đang phải đánh cược với nỗi lo "được mùa, mất giá".

Nhà vườn chạy đua với thời tiết, cắt giảm mạnh sản lượng

Những ngày đầu năm 2026, không khí tại các vùng chuyên canh hoa của TP.HCM hối hả nhưng đầy âu lo. Từ sáng sớm đến tối muộn, nông dân tất bật với các khâu tưới nước, ngắt nụ, giãn chậu để cây ra hoa đúng dịp.

Diện tích trồng hoa Tết năm nay của bà Lan giảm khoảng một nửa so với năm trước

Tại làng hoa Thới An (khu vực Quận 12 cũ), bà Trần Thị Kim Lan, 52 tuổi, 30 năm gắn bó với nghề trồng hoa cho biết, hoa Tết đã xuống giống từ tháng 7–8 âm lịch. Vườn của bà hiện có khoảng 5.000 chậu gồm: Cúc mâm xôi Hàn Quốc, cúc pha lê, mào gà, dừa cạn... Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là diện tích canh tác năm nay đã giảm khoảng 50% so với năm trước.

Nguyên nhân được bà Lan chỉ ra là do giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nhân công đồng loạt tăng, trong khi giá bán ra lại bấp bênh. Thêm vào đó, thời tiết thất thường làm tăng tỷ lệ hao hụt cây con, buộc nhà vườn phải chăm sóc kỹ lưỡng từng lứa hoa. Cận Tết, thương lái sẽ vào vườn thu mua sỉ, phần còn lại gia đình bà bán lẻ tại vườn hoặc đưa ra các chợ nội thành. Để kịp tiến độ, bà Lan thuê thêm 8 lao động thời vụ làm việc luân phiên ngày đêm.

"Lo chứ, nhưng không dám làm cho qua loa. Nhiều hôm gia đình phải xịt thuốc, phun dưỡng ban đêm, có khi 9 – 10 giờ đêm mới xong việc. Chăm kỹ vì sợ thời tiết cũng thất thường sợ sâu bệnh phá cây. Năm rồi có tăng giá là không có mối vào mua, phải hạ giá thì thương lái mới chấp nhận. Năm nay thị trường bán sao thì mình bán vậy, chứ không thể tự ý nâng giá. Giá cao quá người ta sẽ mua chỗ khác, còn bán rẻ quá thì mình lại thiệt. Đến thời điểm này, giá cả vẫn chưa thể xác định rõ", bà Lan cho biết.

Vườn hoa của ông Toàn cũng đang bước vào giai đoạn chăm sóc mang tính quyết định

Tương tự, tại phường Long Bình (khu vực TP Thủ Đức cũ), ông Lê Thanh Toàn cũng đang trong giai đoạn chăm sóc mang tính quyết định cho khu vườn rộng 5.000 m². Dù canh tác hơn 20.000 chậu hoa các loại (cúc đại đóa, hướng dương, cát tường...) và thử nghiệm giống mới là dạ thảo Đà Lạt, ông Toàn vẫn không giấu được sự lo lắng.

Ông Toàn nhận định, dù chi phí đầu vào tăng nhưng giá hoa dự kiến chỉ nhích nhẹ khoảng 5%. Chiến lược của nhà vườn năm nay là giữ giá ổn định để giữ mối quen, ưu tiên tiêu thụ hết hàng thay vì lợi nhuận cao.

“Thị trường nhu cầu có xu hướng giảm, nên cũng không giám trồng nhiều, cũng không dám tăng giá… Tết cũng chỉ còn hơn 1 tháng mà chỉ có vài mối quen đặt và gửi cọc trước, nên dù giảm sản lượng hơn 30% so với năm trước nhưng cũng thấy lo vì thị trường trầm lắng", ông Toàn lo lắng chia sẻ.

Dù đối mặt chi phí tăng cao, thời tiết bất lợi và sức mua chưa rõ ràng, nhiều nhà vườn tại TP.HCM vẫn rất kỳ vọng vụ hoa Tết trong vài ngày tới

Hoa Lan Tết: "Cầm chừng" nghe ngóng thị trường

Không chỉ hoa chậu, thị trường hoa lan cũng đối mặt với nhiều biến động khó lường. Tại xã Hưng Long (khu vực huyện Bình Chánh cũ), vườn lan Sơn Hà của ông Lưu Cẩm Hùng đang duy trì sản xuất ở mức cầm chừng. Ông Hùng cho biết, dòng lan chủ lực Dendro (chiếm 90% sản lượng) đang chịu sức ép lớn từ các loại lan lai giá rẻ bán tràn lan trên thị trường.

Việc cạnh tranh về giá cộng với thời tiết nắng nóng xen mưa trái mùa khiến rủi ro tồn hàng tăng cao. Nhà vườn hiện chỉ tập trung kích hoa cho số lượng cây hiện hữu, không dám đầu tư mở rộng vụ Tết.

"Hiện tại, trong vườn vẫn còn vài chục nghìn cây lan, nên vườn tập trung kích cho ra hoa kịp Tết, bán hết đợt này để gom gọn lại vườn. Sang năm, dự định vẫn tiếp tục làm lại cây mẻ mới, nhưng còn phải chờ xem tình hình thị trường thế nào, chứ chưa dám đẩy mạnh sản xuất như trước. Nếu đưa lan lên chậu mà không bán được, cũng không thể cắt cành ồ ạt, vì cắt xong mà không xuất được thì rất rủi ro", ông Hùng chia sẻ.

Ông Hùng chăm sóc lan tại vườn Sơn Hà, xã Hưng Long, TPHCM

Trong khi đó, dòng lan Mokara lại ghi nhận những tín hiệu khả quan hơn. Tại vườn lan Minh Dũng (xã Củ Chi - khu vực huyện Củ Chi cũ), bà Nguyễn Thị Bé đã chủ động kỹ thuật từ giữa năm để lan ra hoa đúng dịp. Vườn dự kiến cung ứng 200 chậu Mokara thành phẩm (ghép 6–9 cây/chậu), hướng tới phân khúc khách hàng đô thị ưa chuộng sự gọn gàng, tinh tế.

Bà Bé nhận định, do nguồn cung sụt giảm vì chi phí cao, giá lan Tết dự kiến sẽ tăng so với ngày thường. Thay vì xuất đi các tỉnh phía Bắc hay xuất khẩu như mọi năm, bà quyết định tập trung toàn lực cho thị trường nội đô TP.HCM.

"Ngày thường, mỗi cành lan chỉ bán khoảng vài nghìn đồng, nhưng vào dịp Tết có thể lên đến 20 – 25 nghìn đồng/cành, người mua vẫn chấp nhận… Vì thế, nhà vườn vẫn chủ động chuẩn bị hoa và lan chậu cho thị trường Tết", bà Bé cho biết.

Niềm hy vọng về một mùa xuân đủ đầy vẫn được gửi gắm vào những cành hoa ngày cận Tết

Dù đối mặt với bài toán chi phí và sức mua chưa rõ ràng, nông dân TP.HCM vẫn kiên trì bám nghề. Sự cần mẫn chăm chút cho từng nụ hoa không chỉ là sinh kế, mà còn là niềm hy vọng gửi gắm vào một vụ mùa cuối năm đủ đầy, trọn vẹn.

Nguyễn Quang/VOV-TPHCM