Thị trường làm đẹp tỉ USD và góc khuất đáng sợ: Ai bảo vệ khách hàng?

Ngành công nghiệp làm đẹp tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng bùng nổ với tốc độ chưa từng có. Từ các đô thị lớn đến vùng ven, hàng loạt spa, clinic, viện chăm sóc da và thẩm mỹ viện liên tục xuất hiện nhằm đáp ứng nhu cầu cải thiện ngoại hình ngày càng tăng của người dân.

Đằng sau vẻ ngoài hào nhoáng của thị trường tỉ USD ấy, một thực tế đáng lo ngại đang dần lộ diện: Ranh giới giữa cơ sở chăm sóc sắc đẹp thông thường và cơ sở y tế được cấp phép đang bị xóa nhòa, kéo theo hàng loạt nguy cơ đối với sức khỏe và tính mạng khách hàng.

Hàng chục nghìn ca biến chứng thẩm mỹ mỗi năm

Tại Hội thảo “Thẩm mỹ an toàn: Từ pháp lý đến thực hành chuẩn y khoa” diễn ra tại TP.HCM ngày 12/5, BSCKII Đào Văn Sinh – Trưởng đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TP.HCM cho biết mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 25.000–35.000 ca biến chứng liên quan đến thẩm mỹ.

Ngành làm đẹp Việt Nam bùng nổ kéo theo hàng loạt spa, thẩm mỹ viện vượt rào thực hiện dịch vụ xâm lấn trái phép - Ảnh: minh họa

Theo ông Sinh, nhiều trường hợp tai biến xảy ra tại các cơ sở hoạt động “chui” hoặc do người thực hiện không có chuyên môn y khoa. Hậu quả không chỉ dừng ở tổn thương sức khỏe mà còn kéo theo áp lực tâm lý, thiệt hại kinh tế, thậm chí để lại di chứng suốt đời hoặc dẫn đến tử vong.

Thực tế cho thấy ngày càng nhiều spa núp bóng cơ sở chăm sóc sắc đẹp để thực hiện các thủ thuật mang tính chất y khoa. Không ít nơi chỉ đăng ký kinh doanh dịch vụ chăm sóc da thông thường nhưng lại quảng bá như một cơ sở y tế chuyên nghiệp nhằm tạo lòng tin với khách hàng.

Theo Luật sư Vi Thị Phường – Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai, sự phát triển quá nhanh của ngành làm đẹp đang khiến ranh giới giữa “dịch vụ chăm sóc sắc đẹp” và “hoạt động khám chữa bệnh” bị cố tình xóa nhòa.

“Nhiều cơ sở lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người dân để quảng bá các dịch vụ làm đẹp có yếu tố xâm lấn như một thủ thuật đơn giản, an toàn tuyệt đối. Trong khi trên thực tế, đây là hoạt động y tế có điều kiện và tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ”, bà Phường nhận định.

Khi spa không còn chỉ là nơi chăm sóc da

Cùng với sự phát triển của mạng xã hội, thị trường làm đẹp đang chứng kiến cuộc đua quảng bá rầm rộ chưa từng có. Chỉ với vài thao tác tìm kiếm, người dùng dễ dàng bắt gặp hàng loạt lời mời gọi như “thẩm mỹ chuẩn y khoa”, “công nghệ Hàn Quốc”, “cam kết đẹp tuyệt đối” hay “không đau, không biến chứng”.

Không ít cơ sở dù chỉ đăng ký hoạt động dưới hình thức spa chăm sóc da thông thường nhưng lại quảng bá như một bệnh viện thẩm mỹ chuyên sâu. Điều này khiến nhiều người tiêu dùng nhầm lẫn và tin rằng các cơ sở ấy đủ năng lực thực hiện những thủ thuật có can thiệp y khoa.

Theo quy định hiện hành, spa về bản chất chỉ được cung cấp các dịch vụ chăm sóc sắc đẹp không xâm lấn như massage, chăm sóc da bề mặt, xông hơi hoặc sử dụng mỹ phẩm thông thường. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều spa đang ngang nhiên thực hiện các kỹ thuật như tiêm filler, botox, mesotherapy, lăn kim, phi kim hay sử dụng laser công suất cao tác động trực tiếp lên cơ thể khách hàng.

Đây đều là những kỹ thuật tiềm ẩn nguy cơ y khoa lớn và theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, phải được thực hiện tại cơ sở có giấy phép hoạt động khám chữa bệnh cùng đội ngũ nhân sự đủ điều kiện hành nghề.

Sự nhập nhèm giữa dịch vụ chăm sóc sắc đẹp và hoạt động y tế đang khiến nhiều người trở thành nạn nhân của những lời quảng cáo hấp dẫn.

Góc khuất phía sau những ca tai biến thẩm mỹ

Thời gian qua, dư luận liên tục ghi nhận nhiều trường hợp gặp biến chứng nghiêm trọng sau khi làm đẹp tại các cơ sở không phép. Có người bị hoại tử mũi sau tiêm filler, nhiễm trùng nặng sau lăn kim hoặc mất thị lực vĩnh viễn do chất làm đầy đi vào mạch máu.

Các chuyên gia y tế cho rằng phần lớn tai biến xuất phát từ việc người thực hiện không có chuyên môn y khoa, sử dụng sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc thao tác trong điều kiện không đảm bảo vô trùng.

Đáng lo ngại hơn, nhiều khách hàng lựa chọn cơ sở làm đẹp chủ yếu dựa trên giá rẻ hoặc hình ảnh quảng bá trên mạng xã hội mà không kiểm tra giấy phép hoạt động cũng như trình độ của người thực hiện.

Luật sư Vi Thị Phường cho rằng đây là khoảng trống rất lớn trong nhận thức của người tiêu dùng hiện nay.

Theo bà, nhiều cơ sở đang cố tình “đánh tráo khái niệm” giữa spa và cơ sở khám chữa bệnh để thu hút khách hàng. Trong khi đó, người dân lại thiếu kỹ năng nhận diện các yếu tố pháp lý cần thiết trước khi sử dụng dịch vụ.

“Không phải cơ sở nào treo biển thẩm mỹ viện cũng được phép thực hiện các thủ thuật xâm lấn. Người dân cần yêu cầu cơ sở công khai giấy phép hoạt động, danh mục kỹ thuật được cấp phép và chứng chỉ hành nghề của người thực hiện trước khi quyết định làm đẹp”, luật sư Vi Thị Phường nhấn mạnh.

Ai đang bảo vệ khách hàng giữa “ma trận” làm đẹp?

Sự phát triển mạnh mẽ của ngành thẩm mỹ là tín hiệu tích cực cho kinh tế và nhu cầu nâng cao chất lượng sống của người dân. Tuy nhiên, đi cùng với đó phải là hệ thống quản lý đủ chặt chẽ để bảo vệ người tiêu dùng khỏi những rủi ro không đáng có.

Theo luật sư Vi Thị Phường, ngoài trách nhiệm của cơ quan quản lý trong việc thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm, chính người dân cũng cần nâng cao nhận thức khi lựa chọn dịch vụ làm đẹp.

“Đừng đặt niềm tin vào quảng cáo hoặc giá rẻ. Một quyết định sai lầm có thể khiến khách hàng phải trả giá bằng sức khỏe, thậm chí là tính mạng. Trong lĩnh vực thẩm mỹ, an toàn luôn phải được đặt cao hơn yếu tố chi phí”, bà khuyến cáo.

Giữa thị trường làm đẹp tỉ USD đang phát triển nóng, việc hiểu rõ ranh giới giữa spa, phòng khám và bệnh viện thẩm mỹ không chỉ giúp người dân bảo vệ nhan sắc mà còn là cách tự bảo vệ sức khỏe và sự an toàn của chính mình.