Thị trường smartphone Trung Quốc chạm đáy thấp nhất kể từ năm 2013

Theo báo cáo mới công bố của Omdia, lượng smartphone xuất xưởng tại Trung Quốc trong quý III giảm 12%, cao gấp sáu lần mức giảm 2% của quý II, khi chi phí bộ nhớ duy trì ở mức cao và người tiêu dùng thận trọng hơn với quyết định đổi điện thoại. Dữ liệu Omdia theo dõi từ đầu năm 2023 cho thấy thị trường đã giảm liên tiếp sáu quý kể từ quý II/2025, với mức giảm lần lượt 4%, 3%, 1%, 1%, 2% và 12% trong quý III/2026. So với 67,2 triệu máy cùng kỳ năm trước, lượng smartphone xuất xưởng trong quý III/2026 giảm khoảng 7,9 triệu chiếc, dù Huawei và Apple vẫn tăng trưởng ngược chiều thị trường.

Lượng smartphone xuất xưởng tại Trung Quốc đại lục và mức tăng trưởng theo năm từ quý I/2023 đến quý III/2026. Nguồn Omdia

Huawei và Apple chiếm 41% thị trường smartphone Trung Quốc

Huawei xuất xưởng 12,4 triệu smartphone tại Trung Quốc trong quý III, tăng 18% so với mức 10,5 triệu máy cùng kỳ năm ngoái, qua đó nâng thị phần từ 16% lên 21% và giữ vị trí dẫn đầu thị trường. Apple đứng thứ hai với 11,6 triệu máy, tăng 15% so với 10,1 triệu máy của quý III/2025, đưa thị phần lên 20%, cao hơn mức 15% cùng kỳ năm trước. Tổng cộng, hai hãng chiếm 41% thị trường smartphone Trung Quốc, tăng khoảng 10 điểm phần trăm sau một năm, trong bối cảnh lượng máy xuất xưởng của toàn thị trường giảm mạnh.

Các hãng Android nội địa Trung Quốc ngoài Huawei đều ghi nhận sản lượng sụt giảm trong quý III. vivo, bao gồm iQOO, và OPPO, gồm OnePlus và realme, mỗi hãng xuất xưởng khoảng 9 triệu máy, tương đương 15% thị phần, trong đó vivo nhỉnh hơn đôi chút để giữ vị trí thứ ba. Tuy nhiên, lượng máy của vivo giảm 24% so với mức 11,8 triệu máy cùng kỳ năm ngoái, còn OPPO giảm 18% từ 10,9 triệu máy.

Xiaomi đứng thứ năm với 8 triệu máy xuất xưởng, giảm 20% so với cùng kỳ năm trước, kéo thị phần từ 15% xuống 13%. Nhóm các hãng còn lại chịu mức suy giảm mạnh nhất khi lượng máy xuất xưởng giảm 32%, còn 9,4 triệu chiếc, khiến thị phần co lại từ 21% xuống 16%. Diễn biến này trái ngược với mức tăng trưởng 18% của Huawei, cho thấy thị trường đang phân hóa rõ rệt giữa hãng dẫn đầu và phần lớn đối thủ Android nội địa.

Lượng xuất xưởng, thị phần và mức tăng trưởng của năm hãng lớn nhất tại Trung Quốc đại lục trong quý III/2026 so với quý III/2025. Số liệu Huawei không bao gồm HONOR kể từ quý I/2021. Nguồn Omdia

Giá bộ nhớ leo thang kéo sức mua đi xuống

Theo Omdia, chi phí bộ nhớ duy trì ở mức cao trong quý III, trong khi giá bán lẻ tiếp tục tăng khiến nhu cầu tại một số phân khúc chững lại. Huawei củng cố vị thế nhờ danh mục sản phẩm trải rộng nhiều phân khúc giá, chính sách giá ổn định, hệ sinh thái HarmonyOS ngày càng hoàn thiện và doanh số khả quan của dòng smartphone màn hình rộng mới ra mắt.

Apple giữ nguyên giá các mẫu máy hiện hành trước khi giới thiệu sản phẩm mới, khuyến khích các kênh phân phối nhập hàng sớm để chuẩn bị cho mùa ra mắt sản phẩm trong quý IV. Trong khi đó, chi phí tăng và sức mua suy yếu khiến các hãng Android khác sụt giảm lượng máy xuất xưởng. Các hãng phải tập trung kiểm soát tồn kho tại kênh phân phối, cải thiện trải nghiệm người dùng, bổ sung tính năng trí tuệ nhân tạo và làm mới danh mục smartphone tầm trung để duy trì sức cạnh tranh.

Ông Hayden Hou, chuyên gia phân tích chính của Omdia, nhận định giá bộ nhớ đã đạt đỉnh ngắn hạn trong quý III, trong khi chi phí thiết bị tăng ảnh hưởng khác nhau đến từng nhà sản xuất, khiến khoảng cách kết quả kinh doanh giữa Huawei, Apple và các hãng còn lại ngày càng rộng. Để ứng phó, các hãng lớn chủ động chuyển danh mục sản phẩm lên phân khúc cao cấp. Xiaomi loại bỏ phiên bản tiêu chuẩn khỏi dòng flagship đánh số ra mắt năm nay, còn OPPO và vivo bổ sung phiên bản Pro Max cho các dòng máy chủ lực. Ở phân khúc phổ thông và tầm trung, các hãng tinh giản cấu hình, giảm số lựa chọn màu sắc và tập trung vào một số phiên bản dung lượng bộ nhớ chính.

Theo ông Hou, quý III vốn là mùa cao điểm nâng cấp smartphone cao cấp, khi Apple ra mắt iPhone mới và các hãng Trung Quốc đồng loạt giới thiệu flagship, nhưng chi phí tăng đã khiến lượng máy xuất xưởng thấp hơn kỳ vọng. Các nhà sản xuất vì thế phải tìm cách duy trì sức hút thương hiệu và bảo vệ lợi nhuận trong bối cảnh thị trường suy yếu. Dù sức mua giảm, Omdia nhận thấy smartphone cao cấp và những thiết kế mới, như điện thoại gập màn hình rộng, vẫn giữ được sức hút giữa thị trường đã bão hòa.

Diễn biến thị phần của Apple, Huawei, Xiaomi, OPPO, HONOR và vivo tại Trung Quốc đại lục từ quý I/2024 đến quý III/2026. Nguồn Omdia

Apple đổi lịch ra mắt, hãng nội địa phải tính lại

Năm nay, Apple chuyển sang lịch ra mắt mới, chỉ giới thiệu các mẫu iPhone Pro vào tháng 9, còn phiên bản tiêu chuẩn và những mẫu khác dự kiến lùi sang năm 2027. Theo Omdia, thay đổi này sẽ tác động đến phân bổ sản lượng iPhone trong năm, đồng thời làm thay đổi thời điểm các đối thủ có thể cạnh tranh trực tiếp với Apple. Huawei, Xiaomi, vivo và OPPO có thể phải tính lại lịch ra mắt, phân bổ nguồn lực và cơ cấu danh mục sản phẩm để tận dụng những khoảng thời gian Apple chưa tung đủ các dòng máy mới tại thị trường Trung Quốc.

Năm hãng smarphoen lớn nhất thị trường Trung Quốc trong quý III/2026

Ông Lucas Zhong, chuyên gia phân tích cấp cao của Omdia, nhận định cuộc đua AI trên thị trường smartphone Trung Quốc, nơi Huawei đang dẫn đầu, đã chuyển sang giai đoạn mới. Thay vì tập trung so sánh sức mạnh tính toán của phần cứng và số tham số của mô hình ngôn ngữ lớn, các hãng đang chú trọng kiến trúc hệ điều hành, khả năng tự thực hiện tác vụ của tác tử AI và mức độ liên thông giữa các ứng dụng. Tuy nhiên, việc đưa tác tử AI vào sử dụng thực tế vẫn gặp nhiều trở ngại do quyền truy cập ứng dụng hạn chế, thiếu giao thức chung và năng lực xử lý trên thiết bị chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Phần lớn sản phẩm vì thế vẫn trong quá trình chuyển từ thử nghiệm kỹ thuật sang thương mại hóa trên quy mô lớn.

Theo ông Zhong, trong bối cảnh giá bộ nhớ còn cao, các nhà sản xuất phải cân đối ngân sách nghiên cứu và phát triển, chi phí phần cứng và giá bán lẻ. Quan trọng hơn, họ cần biến năng lực AI thành những tính năng hữu ích trong sinh hoạt hằng ngày để thuyết phục người dùng nâng cấp điện thoại. Khảo sát của Omdia cho thấy 28% người tiêu dùng Trung Quốc sẵn sàng cân nhắc chuyển sang thương hiệu khác để được sử dụng các tính năng AI tiên tiến hơn. Kết quả này cho thấy AI đang trở thành một yếu tố có thể tác động đến quyết định lựa chọn thương hiệu, thay vì chỉ là tính năng bổ sung để quảng bá sản phẩm.

Dù AI có thể tạo thêm động lực cạnh tranh, Omdia dự báo lượng smartphone xuất xưởng tại Trung Quốc trong cả năm 2026 vẫn giảm khoảng 7% so với năm 2025.