Thị trường vàng rơi vào 'vòng xoáy' tăng giá do bất ổn toàn cầu

Trang sức vàng được bày bán tại tiệm kim hoàn ở Yangon, Myanmar. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giá vàng thế giới đang trải qua một giai đoạn tăng chưa từng có trong lịch sử hiện đại, phản ánh rõ nét những bất ổn kinh tế và địa chính trị kéo dài. Tính từ đầu năm 2020 đến nay, giá vàng đã tăng hơn 86%, trở thành một trong những tài sản sinh lời mạnh nhất trong vòng 5 năm qua.

Theo dữ liệu thị trường, vào ngày 1/1/2020, giá vàng được giao dịch ở mức 1.528 USD/ounce. Đến năm 2025, giá vàng lần lượt vượt qua các mốc quan trọng, trước hết là 3.000 USD/ounce vào tháng 3, sau đó tiến sát 3.500 USD/ounce vào mùa Xuân, và hiện nay đã vượt ngưỡng 5.100 USD/ounce.

Riêng trong năm 2025, giá vàng đã tăng tới 63%, mức tăng theo năm lớn nhất kể từ năm 1979. Và chỉ trong 26 ngày đầu năm nay, giá vàng đã tăng khoảng 15%.Đà tăng này diễn ra trong bối cảnh các căng thẳng địa chính trị và thương mại tiếp tục leo thang.

Chưa đầy một tháng trôi qua kể từ đầu năm 2026, những thay đổi chính sách đột ngột của ông Donald Trump đã làm gia tăng sự bất ổn địa chính trị và làm rung chuyển thị trường, đẩy các nhà đầu tư tìm đến vàng như một nơi trú ẩn an toàn.

Trong đó đáng chú ý nhất là lời đe dọa áp thuế đối với các nước châu Âu liên quan đến Greenland (hiện đã bị rút lại), đến chiến dịch quân sự tại Venezuela, lời cảnh báo can thiệp vào tình hình tại Iran và cuộc điều tra hình sự đối với Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell, cũng như đe dọa áp thuế 100% đối với hàng nhập khẩu từ Canada.

Lịch sử giá vàng cho thấy các mức đỉnh của giá kim loại quý này thường gắn liền với các giai đoạn khủng hoảng lớn của kinh tế thế giới. Việc chấm dứt chế độ bản vị vàng vào năm 1971 được xem là một bước ngoặt quan trọng. Thập niên 1980 ghi nhận những đỉnh giá đầu tiên, khi vàng vượt mốc 600 USD/ounce vào năm 1980.

Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2009 lần đầu tiên đưa giá vàng vượt 1.000 USD/ounce, trước khi khủng hoảng nợ công châu Âu năm 2011 đẩy kim loại này lên các mức cao mới.Giai đoạn từ năm 2010-2020, giá vàng tiếp tục xu hướng tăng và đạt mốc kỷ lục 2.000 USD/ounce trong bối cảnh đại dịch COVID-19.

Sau đó, xung đột tại Ukraine từ năm 2022 và các căng thẳng thương mại kéo dài đã củng cố thêm vai trò của vàng như một tài sản trú ẩn an toàn. Đến năm 2025, vàng không chỉ duy trì vị thế này mà còn bước vào một chu kỳ tăng giá mang tính lịch sử, phản ánh tâm lý phòng vệ ngày càng rõ nét của giới đầu tư toàn cầu.

Mặc dù đã chạm mốc 5.100 USD/ounce, các nhà phân tích vẫn cho rằng giá có thể tăng hơn nữa khi sự bất ổn vẫn tiếp diễn. Trước đợt tăng giá kỷ lục, các nhà phân tích của Goldman Sachs đã nâng dự báo giá vàng lên 5.400 USD/ounce, trong khi Giám đốc đầu tư của Bank of America, ông Michael Hartnett, dự đoán giá vàng có thể đạt đỉnh trên 6.000 USD/ounce.

Theo đánh giá của Hội đồng Vàng Thế giới, giá vàng có thể tiếp tục tăng thêm từ 15% đến 30% trong năm 2026. Tổ chức này cho rằng thị trường đang rơi vào một “vòng xoáy luẩn quẩn,” trong đó bất ổn địa chính trị làm gia tăng nhu cầu đầu tư an toàn, qua đó tiếp tục đẩy giá vàng đi lên. Nhu cầu vàng toàn cầu hiện vẫn duy trì ở mức rất cao.

Trong quý 3 năm 2025, tổng nhu cầu đạt 1.313 tấn, mức cao nhất trong vòng 25 năm. Động lực chính đến từ các ngân hàng trung ương, vốn đang tiếp tục mua vàng một cách đều đặn, cùng với sự gia tăng mạnh của hoạt động đầu tư dưới nhiều hình thức khác nhau, bao gồm vàng thỏi, tiền xu và các sản phẩm tài chính được bảo đảm bằng vàng./.

(TTXVN/Vietnam+)