Thiên tai diễn biến rất phức tạp trong thời gian tới

Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, với các nguy cơ ngày càng gia tăng từ nắng nóng, hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, mưa lớn cực đoan, lũ lụt và sạt lở đất.

El Nino từ nay đến cuối năm có thể mạnh nhất từng được ghi nhận

Ngày 23/6, Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phối hợp với Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam tổ chức Hội nghị "Dự báo, cảnh báo sớm tình hình khí tượng thủy văn năm 2026". Sự kiện có sự tài trợ của Chính phủ Canada thông qua Dự án "Cộng đồng ven biển thích ứng với biến đổi khí hậu Việt Nam" do UNDP thực hiện.

Theo các đánh giá mới nhất của Tổ chức Khí tượng thế giới, hệ thống khí hậu toàn cầu tiếp tục ghi nhận nhiều dấu hiệu bất thường. Nhiệt độ trung bình toàn cầu duy trì ở mức cao kỷ lục trong nhiều năm liên tiếp, kéo theo những thay đổi đáng kể về chế độ mưa, nguồn nước và làm gia tăng tần suất cũng như cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan. Trong bối cảnh đó, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu, với các nguy cơ ngày càng gia tăng từ nắng nóng, hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, mưa lớn cực đoan, lũ lụt và sạt lở đất.

Hội nghị "Dự báo, cảnh báo sớm tình hình khí tượng thủy văn năm 2026".

Hội nghị "Dự báo, cảnh báo sớm tình hình khí tượng thủy văn năm 2026".

Các dự báo hiện nay cho thấy khí hậu nửa cuối năm 2026 và đầu năm 2027 có khả năng chịu tác động rõ nét của hiện tượng El Nino. Nhiều mô hình dự báo khí hậu quốc tế và cơ quan khí tượng thủy văn Việt Nam nhận định El Nino có thể phát triển với cường độ mạnh, tương đương sự kiện năm 2015–2016 – một trong những đợt El Ninõ mạnh nhất từng được ghi nhận.

Diễn biến này có thể làm gia tăng nguy cơ nắng nóng kéo dài, thiếu hụt lượng mưa, hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn tại nhiều khu vực, đặc biệt là Trung Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long; đồng thời tác động đến sản xuất nông nghiệp, tài nguyên nước, năng lượng, môi trường và đời sống nhân dân.

Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay, nắng nóng không chỉ đến sớm mà còn có cường độ mạnh với nhiều đợt kéo dài diện rộng, đặc biệt là tại khu vực phía Bắc, Duyên hải miền Trung và Nam Bộ có nắng nóng đến sớm hơn trung bình nhiều năm.

Cụ thể từ đầu năm 2026 đến hết tháng 5/2026, tại Bắc Bộ, đã xảy ra 6 đợt nắng nóng diện rộng. Số ngày nắng nóng trung bình tại khu vực là 12,2 ngày (cao hơn trung bình nhiều năm 6,1 ngày). Khu vực từ Thanh Hóa đến Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ xảy ra 5 đợt nắng nóng diện rộng. Số ngày nắng nóng trung bình tại khu vực Thanh Hóa đến Huế là 24,4 ngày (cao hơn trung bình nhiều năm 9,6 ngày).

Số ngày nắng nóng trung bình tại Duyên hải Nam Trung Bộ là 17,1 ngày (cao hơn trung bình nhiều năm 6,2 ngày). Tại cao nguyên Trung Bộ, xảy 02 đợt NN diện rộng; từ tháng 5 đến đầu tháng 6, nắng nóng chỉ xuất hiện cục bộ, tập trung chủ yếu ở phía Tây các tỉnh Gia Lai và Đắk Lắk. Số ngày nắng nóng trung bình tại khu vực là 13,8 ngày (cao hơn trung bình nhiều năm 4,6 ngày).

Tại Nam Bộ có 4 đợt nắng nóng diện rộng. Số ngày nắng nóng trung bình tại khu vực là 27,5 ngày (cao hơn trung bình nhiều năm 4,9 ngày).

Về diễn biến của bão và áp thấp nhiệt đới, tối ngày 3/6 vùng áp thấp trên vùng biển phía Nam khu vực Bắc Biển Đông đã mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới và là áp thấp nhiệt đới đầu tiên trong năm 2026. Sáng ngày 5/6 áp thấp nhiệt đới di chuyển ra ngoài khu vực Biển Đông và suy yếu dần.

Thiên tai từ nay đến cuối năm diễn biến thế nào?

Ông Mai Văn Khiêm cho biết, từ nay đến cuối năm, theo số liệu quan trắc, chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực Ninõ3.4 đã đạt ngưỡng 0,5 độ C vào tháng 5 và tăng lên 0,7 độ C vào tuần đầu tháng 6 và tiếp tục tăng nhanh lên 0,9 độ C vào tuần giữa tháng 6/2026, như vậy El Ninõ đã chính thức hình thành.

Dự báo mùa bão trên Biển Đông có khả năng xuất hiện thấp hơn trung bình nhiều năm, với khoảng 8-10 cơn, trong đó 3-5 cơn ảnh hưởng đến đất liền, tập trung vào tháng 7-9 ở Bắc Bộ và tháng 10-11 tại Trung Bộ, không loại trừ khả năng ảnh hưởng cả khu vực Nam Bộ trong các tháng cuối năm.

Từ nay đến cuối năm thiên tai diễn biến rất phức tạp.

Từ nay đến cuối năm thiên tai diễn biến rất phức tạp.

Trong năm 2026, nền nhiệt độ các tháng dự báo có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm, với số ngày nắng nóng khả năng xuất hiện nhiều hơn so với trung bình nhiều năm và so với năm 2025. Số đợt không khí lạnh ảnh hưởng đến nước ta ít hơn bình thường. Không khí lạnh có khả năng hoạt động muộn và kết thúc sớm hơn bình thường.

Mưa lớn diện rộng có thể xảy ra khoảng 16-19 đợt trên cả nước (ít hơn trung bình nhiều năm), chủ yếu xảy ra vào các tháng mùa mưa từ cuối tháng 6-11/2026. Mùa mưa có khả năng kết thúc sớm ở khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ.

Từ tháng 7-9/2026, nắng nóng tiếp tục xảy ra và số ngày nắng nóng có khả năng cao hơn so với TBNN và cao hơn so với cùng kỳ năm 2025 tại các khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa-Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ. Từ khoảng đầu tháng 9/2026, nắng nóng sẽ dần suy giảm tại khu vực Bắc Bộ và từ nửa cuối tháng 9/2026 sẽ suy giảm tại khu vực Trung Bộ. Nhiệt độ các tháng từ nay đến cuối năm 2026 dự báo cao hơn từ 0,5-1,50C so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Cơ quan khí tượng cảnh báo mưa lớn diện rộng có thể xảy ra khoảng 16-19 đợt trên cả nước (ít hơn trung bình nhiều năm), chủ yếu xảy ra vào các tháng mùa mưa từ cuối tháng 6-11/2026. Mùa mưa có khả năng kết thúc sớm ở khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ.

Trong khuôn khổ Hội nghị, các chuyên gia đến từ UNDP, Bộ Môi trường và Biến đổi Khí hậu Canada (ECCC), Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) cùng các chuyên gia trong nước đã chia sẻ các kinh nghiệm, bài học và thực tiễn tốt về dự báo khí hậu, cảnh báo sớm đa thiên tai, quản lý rủi ro thiên tai dựa trên dự báo và nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng trước các tác động của biến đổi khí hậu.

Tại Hội nghị, các chuyên gia của UNDP đã giới thiệu đến các đại biểu tham dự về sáng kiến toàn cầu "Cảnh báo sớm cho tất cả mọi người" (EW4All) do Liên hợp quốc khởi xướng, hướng tới mục tiêu bảo vệ toàn bộ người dân trên thế giới bằng các hệ thống cảnh báo sớm đa thiên tai cứu sinh (MHEWS) trước cuối năm 2027. Sáng kiến này góp phần quan trọng trong việc thu hẹp khoảng cách giữa công tác phân tích khí tượng cấp cao với năng lực hành động ứng phó thực tế ở cấp độ cộng đồng, hỗ trợ trực tiếp cho mục tiêu chiến lược của ngành khí tượng thủy văn Việt Nam trong việc ứng phó với tác động của kịch bản El Nino sắp tới.

Tô Hội

Nguồn SK&ĐS: https://suckhoedoisong.vn/thien-tai-dien-bien-rat-phuc-tap-trong-thoi-gian-toi-169260623162517225.htm