Thiết bị phòng cháy, chữa cháy rao bán trên mạng: Cảnh giác trước mê cung thật - giả

Có cung ắt có cầu, trên mạng xã hội vì thế cũng xuất hiện nhiều loại thiết bị này, với đa dạng mẫu mã, công dụng và mức giá tạo nên một mê cung thật - giả khó lường. Vì vậy, khi người mua lựa chọn sai có thể biến “lá chắn” phòng cháy thành mối nguy.

Người dân nên lựa chọn sản phẩm bình cứu hỏa có chứng nhận kiểm định chất lượng. Ảnh: Thịnh Quang

Hậu quả mua thiết bị bỏ qua nguồn gốc

Nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân, thị trường thiết bị phòng cháy, chữa cháy trên mạng xã hội trở nên sôi động với đủ loại sản phẩm.

Chỉ cần vài thao tác tìm kiếm, người tiêu dùng dễ dàng thấy các hội nhóm, tài khoản rao bán bình chữa cháy, thiết bị báo khói, chuông báo cháy, bóng chữa cháy, mặt nạ phòng độc, thang dây… với nhiều mẫu mã và mức giá khác nhau.

Chính sự tiện lợi khiến nhiều người lựa chọn mua hàng trực tuyến mà bỏ qua khâu quan trọng nhất là tìm hiểu về nguồn gốc xuất xứ và chất lượng sản phẩm.

Đặt mua bình chữa cháy qua mạng, anh Phan Bá Mạnh (ở phường Bồ Đề) không nghĩ rằng sự chủ quan trong việc kiểm tra nguồn gốc xuất xứ và giấy chứng nhận kiểm định của thiết bị có thể trở thành mối nguy hiểm ngay trong chính căn bếp gia đình. Khoảng 3 tháng sau khi mua, trong lúc nấu ăn, vợ anh quên tắt bếp khiến xảy ra chập cháy. Khi phát hiện sự cố, gia đình lập tức lấy bình chữa cháy đã mua trên mạng để xử lý, song bình lại không phát huy tác dụng.

Gia đình phải sử dụng các biện pháp khác mới xử lý được sự cố, không gây hậu quả nghiêm trọng. Sau vụ việc, anh Phan Bá Mạnh tiến hành kiểm tra thì phát hiện trên thân bình chữa cháy toàn in chữ nước ngoài, không có bất kỳ hướng dẫn nào bằng tiếng Việt, đặc biệt không có tem kiểm định chất lượng.

Không chỉ bình chữa cháy, những sản phẩm được quảng cáo là thiết bị chữa cháy khẩn cấp cũng đang thu hút sự quan tâm. Khi tìm mua bóng chữa cháy trên mạng xã hội, anh Nguyễn Văn Mạnh (ở phường Ba Đình) được các hội nhóm giới thiệu nhiều sản phẩm với mức giá 150.000-200.000 đồng đến 700.000-800.000 đồng/quả.

Theo quảng cáo, khi ngọn lửa bùng phát và nhiệt độ lên đến trên 70 độ C, quả bóng này sẽ tự động kích hoạt trong vòng 3 đến 5 giây, phát tán bột chữa cháy trong phạm vi khoảng 4m². “Sự chênh lệch lớn về giá tiền khiến người tiêu dùng khó xác định chất lượng thực tế cũng như căn cứ lựa chọn sản phẩm an toàn, hiệu quả”, anh Nguyễn Văn Mạnh băn khoăn.

Về vấn đề này, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Việt Nam Bùi Xuân Thái cho rằng, việc chủ động trang bị phương tiện phòng cháy, chữa cháy tại mỗi gia đình là rất cần thiết. Bởi vì những phút đầu khi xảy ra cháy có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc khống chế đám cháy và bảo vệ tính mạng, tài sản.

Trước nhu cầu ngày càng tăng, thị trường thiết bị phòng cháy, chữa cháy cũng xuất hiện nhiều sản phẩm đa dạng về chủng loại, giá cả và nguồn gốc. Tuy nhiên, thực tế, trên thị trường có những thiết bị không rõ nguồn gốc, xuất xứ, giá rẻ và không được kiểm định.

Đơn cử, năm 2025, cơ quan Công an triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán bình chữa cháy giả. Từ năm 2018 đến tháng 9-2025, hai doanh nghiệp liên quan đã đưa ra thị trường khoảng 3,25 triệu bình. Nhiều mẫu được giám định không có chất chữa cháy hoặc không bảo đảm hiệu quả dập lửa.

Trước thực tế đó, Cục Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (Bộ Công an) cảnh báo, nếu sử dụng phải thiết bị cứu hỏa giả, kém chất lượng không những không dập được lửa mà còn có thể khiến đám cháy bùng phát mạnh hơn. Trong tình huống khẩn cấp, việc chậm trễ xử lý đám cháy dù chỉ trong thời gian ngắn cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

Chọn đúng thiết bị, chủ động phòng cháy từ sớm

Để bảo đảm an toàn, ông Bùi Xuân Thái lưu ý, người dân khi mua thiết bị phòng cháy, chữa cháy cần kiểm tra rõ nguồn gốc, xuất xứ, thông tin nhà sản xuất, nhà phân phối và có dán tem kiểm định của cơ quan phòng cháy, chữa cháy theo quy định, đáp ứng các tiêu chuẩn của Việt Nam cũng như tiêu chuẩn quốc tế.

Bên cạnh đó, nhằm phát huy hiệu quả, các thiết bị chữa cháy cần được đặt ở vị trí dễ thấy, dễ lấy và kiểm tra định kỳ. Riêng với thiết bị cảnh báo cháy sớm nên chú ý độ nhạy cảm biến, tuổi thọ pin, khả năng hoạt động ổn định và âm lượng chuông.

Cùng quan điểm trên, Đại tá Phạm Trung Hiếu, Trưởng phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (Công an thành phố Hà Nội) khẳng định, phòng cháy, chữa cháy tại từng gia đình là tuyến phòng thủ đầu tiên, nên việc lựa chọn mua các sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ, có ghi nhãn mác và những hướng dẫn chi tiết về cách sử dụng phải là ưu tiên hàng đầu.

Đặc biệt, mỗi người nên cài ứng dụng “Báo cháy 114” để tiếp nhận kiến thức phòng ngừa và kịp thời báo tin khi phát hiện khói, lửa bất thường. Khi có tin báo, hệ thống có thể xác định vị trí, giúp lực lượng chức năng nhanh chóng huy động lực lượng tại chỗ.

Những sự cố đã từng diễn ra cho thấy, thiết bị phòng cháy, chữa cháy chỉ thực sự trở thành “lá chắn” khi bảo đảm chất lượng và được sử dụng đúng cách. Vì vậy, bên cạnh việc chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm, xử lý kịp thời, mỗi gia đình khi mua sản phẩm cần quan tâm đến nguồn gốc, chất lượng, kiểm định và cách sử dụng thiết bị.