Thiếu vũ khí, ông Trump kích hoạt đạo luật quốc phòng

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã viện dẫn Đạo luật Sản xuất Quốc phòng để buộc các công ty quốc phòng tăng cường sản xuất vũ khí trong bối cảnh cuộc chiến với Iran làm suy giảm lượng dự trữ, đài CNN đưa tin ngày 17/6.

Trong văn bản được ký vào tuần trước, gửi đến Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth, ông Trump cho biết ông nhận thấy rằng “đang tồn tại những điều kiện có thể gây ra mối đe dọa trực tiếp đối với quốc phòng hoặc các chương trình sẵn sàng quốc phòng”.

Văn bản nêu rõ: “Những hạn chế mang tính hệ thống trong nền tảng công nghiệp sản xuất đạn dược, bao gồm năng lực sản xuất hạn chế, chuỗi cung ứng mong manh, sự phụ thuộc vào các khâu có thời gian chuẩn bị dài và các nút thắt sản xuất, đang làm suy giảm khả năng của Mỹ trong việc sản xuất, duy trì và mở rộng nguồn cung đạn dược, tên lửa và trang thiết bị cần thiết”.

Trong sắc lệnh ngày 11/6, ông Trump chỉ đạo ông Hegseth “xây dựng các thỏa thuận tự nguyện và kế hoạch hành động nhằm hỗ trợ quốc phòng”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại một cuộc họp báo ở dinh thự Mar-a-Lago, bang Florida (Mỹ) ngày 3/1. Ảnh: Reuters.

Theo CNN, đây là động thái đáng chú ý khi tổng thống sử dụng quyền lực để buộc các công ty tư nhân tăng sản lượng. Diễn biến này cũng cho thấy mức độ lo ngại đáng kể trong chính quyền ông Trump về kho dự trữ vũ khí của Lầu Năm Góc sau cuộc chiến với Iran, cũng như các cuộc xung đột ở Gaza và Ukraine, nơi Mỹ đã cung cấp vũ khí cho Israel và Ukraine.

Bức tranh trái ngược tại Bộ Chiến tranh

Lầu Năm Góc từ lâu đã lo ngại về khả năng của ngành công nghiệp quốc phòng trong việc sản xuất vũ khí đủ nhanh. Theo các chuyên gia và quan chức trao đổi với CNN, những lo ngại đó càng gia tăng sau cuộc chiến của Mỹ với Iran, khi Mỹ đã sử dụng một phần đáng kể các kho dự trữ tên lửa quan trọng.

Hôm 17/6, ông Trump cho biết hai ngày cuối cùng của cuộc chiến với Iran là “cực kỳ khốc liệt” và “đã sử dụng số bom trị giá 200 triệu USD”.

“Bên cạnh những yếu tố khác, đây còn là một cuộc chiến rất tốn kém”, ông Trump phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh G7 ở Pháp.

Suốt thời gian chiến sự diễn ra, Bộ trưởng Hegseth và các quan chức của Lầu Năm Góc khẳng định Mỹ vẫn có đủ nguồn lực cần thiết để ứng phó cuộc chiến này cũng như các điểm nóng khác trên thế giới.

Trong khi Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth công khai phủ nhận tình trạng khủng hoảng và cho rằng đây chỉ là 'câu chuyện bị truyền thông thổi phồng', thì các dữ liệu nội bộ cùng báo cáo phân tích từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) lại vẽ nên một bức tranh hoàn toàn khác.

Theo phân tích này, cuộc xung đột với Iran đã tiêu tốn ít nhất 45% kho tên lửa tấn công chính xác của Mỹ, cùng với khoảng một nửa số tên lửa đánh chặn Patriot và THAAD trong kho dự trữ.

Những con số này cho thấy, dù Bộ Chiến tranh luôn cố gắng trấn an dư luận, nhưng tình trạng thiếu hụt vũ khí thực sự đang là mối lo ngại cấp bách đối với năng lực sẵn sàng chiến đấu của quốc gia.

Lầu Năm Góc từ chối bình luận về sắc lệnh này và chuyển các câu hỏi sang Nhà Trắng.

Công cụ của Tổng thống

Đạo luật Sản xuất Quốc phòng (1950) là công cụ cho phép Tổng thống ưu tiên các hợp đồng quốc phòng và can thiệp trực tiếp vào chuỗi cung ứng. Cơ quan Quản lý Tình trạng Khẩn cấp Liên bang Mỹ mô tả đây là “nguồn thẩm quyền chủ yếu của Tổng thống để đẩy nhanh và mở rộng nguồn lực từ nền tảng công nghiệp, hỗ trợ các chương trình quốc phòng, năng lượng, không gian và an ninh nội địa”.

Đạo luật này cho phép Tổng thống yêu cầu các công ty ưu tiên thực hiện những hợp đồng thiết yếu, tạo cơ chế khuyến khích sản xuất vật liệu quan trọng và trao cho chính phủ nhiều quyền hạn hơn trong việc ký kết thỏa thuận với doanh nghiệp tư nhân.

Đạo luật đã nhiều lần được sử dụng cho các mục đích khác nhau. Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump từng viện dẫn đạo luật này trong đại dịch Covid-19 để sản xuất máy thở. Khi bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, ông cũng sử dụng đạo luật nhằm thúc đẩy khai thác khoáng sản trong nước.