Thổ Nhĩ Kỳ thúc đẩy đàm phán Mỹ - Iran giữa lúc căng thẳng leo thang ở Trung Đông
Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh các nỗ lực ngoại giao nhằm đưa quan chức Mỹ và Iran trở lại bàn đàm phán, thậm chí có thể ngay vào cuối tuần này, với kỳ vọng làm dịu căng thẳng và giảm nguy cơ Washington lựa chọn phương án quân sự đối với Tehran.
Cho đến nay, cả Mỹ lẫn Iran đều chưa chính thức xác nhận kế hoạch tham gia bất kỳ cuộc tiếp xúc nào. Tuy nhiên, theo hai quan chức Thổ Nhĩ Kỳ giấu tên do không được phép phát ngôn với báo chí, Ankara đang xúc tiến việc tổ chức một cuộc gặp giữa Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và các lãnh đạo cấp cao của Iran. Một trong hai nguồn tin cho biết cuộc gặp này có thể diễn ra sớm nhất vào cuối tuần.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trước báo giới trên chuyên cơ Không lực Một ngày 14/11/2025. Ảnh minh họa: Reuters
Trong khi các nỗ lực ngoại giao được tăng cường, quân đội Mỹ đã điều tàu sân bay USS Abraham Lincoln cùng một số tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường tới Trung Đông. Dù vậy, vẫn chưa rõ Tổng thống Donald Trump có thực sự ra lệnh sử dụng vũ lực nhằm vào chính quyền Iran hay không, như ông từng ám chỉ, để đáp trả việc Tehran đàn áp đẫm máu các cuộc biểu tình hồi tháng trước.
Trung tâm Soufan, một tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại New York, hôm 2/2 nhận định rằng ông Trump đang tìm cách cân nhắc các biện trừng phạt "đủ mạnh" với giới lãnh đạo Tehran nhưng đồng thời tránh kéo nước Mỹ vào một cuộc xung đột mới tại Trung Đông.
Một nhà ngoại giao Arab giấu tên tiết lộ đã có những thảo luận ban đầu về khả năng Thổ Nhĩ Kỳ đăng cai một hội nghị cấp cao, quy tụ các quốc gia Arab và Hồi giáo cùng với Mỹ và Iran, nhằm mở ra một khuôn khổ đối thoại rộng hơn.
Trong khi đó, Tổng thống Trump tiếp tục gia tăng sức ép buộc Iran chấp nhận một thỏa thuận hạn chế chương trình hạt nhân. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff từng nhiều lần gặp nhau trong năm ngoái tại Rome và Oman để thảo luận về vấn đề này, song các cuộc đàm phán chưa bao giờ đi đến kết quả cuối cùng. Ngày 13/6, Israel phát động các cuộc không kích nhằm vào Iran, châm ngòi cho cuộc chiến kéo dài 12 ngày giữa hai nước, qua đó gần như làm tê liệt tiến trình đối thoại. Trong diễn biến liên quan, Mỹ đã tiến hành ném bom ba cơ sở hạt nhân của Iran trong thời gian xung đột.
Về phía Tehran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Baghaei, từ chối cung cấp thông tin chi tiết về khả năng diễn ra đàm phán tại Ankara. Phía Mỹ cũng chưa đưa ra bình luận chính thức nào về triển vọng các cuộc tiếp xúc này.
Theo một quan chức Nhà Trắng giấu tên, ông Witkoff dự kiến sẽ gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cùng các quan chức an ninh cấp cao của Israel vào ngày 3/2. Sau đó, ông sẽ tới Abu Dhabi vào cuối tuần để tham dự vòng đàm phán giữa Nga và Ukraine.
