Thói quen sạc xe điện phổ biến khiến pin nhanh xuống cấp

Nhiều người dùng xe điện vẫn giữ thói quen sạc pin không hợp lý, dẫn đến tình trạng pin nhanh xuống cấp và ảnh hưởng đến hiệu suất vận hành lâu dài của xe. Việc hiểu và áp dụng đúng cách sạc sẽ giúp kéo dài tuổi thọ pin, đồng thời duy trì phạm vi di chuyển ổn định trong nhiều năm.

Thói quen sạc xe điện phổ biến khiến pin nhanh xuống cấp. Ảnh: Yahoo

Dù xe điện vẫn còn đắt hơn so với xe chạy động cơ đốt trong, nhưng những lợi ích như vận hành êm ái, chi phí bảo dưỡng thấp và giá điện rẻ hơn nhiên liệu khiến nhiều người khó quay lại. Phần lớn người dùng có thể sạc tại nhà, tuy nhiên dung lượng pin ngày càng lớn khiến việc sạc bằng ổ cắm thông thường không còn thực tế để nạp đầy nhanh chóng.

Một điều mà các đại lý ô tô thường không nhấn mạnh là việc cần phải chăm sóc xe điện giống như điện thoại thông minh. Nếu muốn duy trì phạm vi di chuyển hợp lý trong nhiều năm, người dùng không nên sạc tùy tiện. Việc sử dụng pin sai cách có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đi đường dài của xe, thậm chí buộc phải dừng sạc giữa chừng để đảm bảo an toàn.

Những nguyên tắc quan trọng bao gồm việc kiểm soát tỷ lệ sạc, tránh sạc trong điều kiện nhiệt độ không phù hợp và hạn chế sử dụng bộ sạc nhanh công suất cao khi không cần thiết. Người dùng không cần quá cứng nhắc nhưng tránh những thói quen xấu sẽ giúp pin bền hơn về lâu dài.

Thói quen dễ dàng từ bỏ nhất là sạc đầy 100% mỗi lần. Trong một số trường hợp như đi công tác xa hoặc chuyến đi dài, việc sạc đầy là cần thiết. Tuy nhiên, với pin lithium sắt phosphate (LFP), nên hạn chế sạc đầy hơn một lần mỗi tuần, còn pin nickel mangan coban (NMC) nên giữ mức sạc khoảng 80 đến 90% hầu hết thời gian. Người dùng cần tìm hiểu loại pin trên xe mình để điều chỉnh phù hợp. Các xe điện hiện đại cho phép đặt giới hạn phần trăm sạc cố định, giúp người dùng không phải kiểm tra liên tục.

Nếu không chắc chắn, nên duy trì mức sạc trong khoảng từ 20 đến 80%. Việc để pin cạn kiệt hoặc sạc quá đầy đều ảnh hưởng đến tuổi thọ. Ngoài ra, khi sạc vượt quá 80%, tốc độ sạc thường giảm đáng kể nên không cần chờ lâu nếu không có chuyến đi dài.

Về nhiệt độ, người dùng có thể đã biết cần làm ấm pin trước khi sạc trong thời tiết lạnh vì nhiệt độ thấp làm giảm hiệu suất sạc. Tuy nhiên, sạc trong nhiệt độ cao, khoảng 40 độ C trở lên, còn gây hại hơn vì thúc đẩy quá trình xuống cấp pin nhanh hơn. Điều này là thách thức ở những vùng nóng như Texas hay Arizona, nhưng có thể khắc phục bằng cách sạc vào sáng sớm, ban đêm hoặc trong gara. Sau những chuyến đi dài, nên để xe nghỉ ngơi một lúc trước khi cắm sạc.

Cuối cùng, nên hạn chế sử dụng bộ sạc nhanh cấp độ 3 (DC fast charger) trừ khi đang trên đường và cần sạc nhanh do không có thời gian chờ. Mặc dù tác động lâu dài của sạc nhanh cấp độ 3 không quá lớn, nhưng việc nạp công suất cao tạo ra nhiều nhiệt thải, khiến hệ thống làm mát của xe phải hoạt động hết công suất.

Một cách đơn giản để bảo vệ pin là giảm cường độ vận hành xe. Mỗi pin xe điện có số chu kỳ sạc đầy giới hạn, thường từ 1.000 đến 2.000 lần. Việc sạc từng phần là không tránh khỏi, nhưng càng ít lần sạc đầy thì pin càng bền và giữ dung lượng tốt hơn. Người lái nên tuân thủ giới hạn tốc độ, sử dụng điều khiển hành trình và chọn lộ trình tối ưu để tiết kiệm năng lượng.

Ngoài ra, việc giữ xe tránh ánh nắng trực tiếp và gió lớn cũng giúp duy trì nhiệt độ pin ổn định khi đỗ. Nhiệt độ lý tưởng cho pin khi nghỉ là từ 20 đến 30 độ C, giúp giảm năng lượng tiêu hao cho việc làm mát hoặc làm ấm pin khi khởi hành. Nếu không có gara, nên đỗ xe nơi có bóng râm hoặc dùng tấm chắn phản quang để giảm nhiệt.

Tuy nhiên, người dùng không cần quá lo lắng nếu thỉnh thoảng sạc đầy 100% hoặc vượt qua các giới hạn trên. Xe điện được thiết kế để chịu đựng những điều kiện sử dụng thông thường và việc mất dung lượng pin đáng kể thường chỉ xuất hiện sau vài năm sử dụng.