Thời tiết từ nay đến cuối năm dự báo tiềm ẩn nhiều yếu tố nguy hiểm, cực đoan

Bão hoạt động nhiều hơn trung bình nhiều năm

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ENSO hiện đang trong trạng thái trung tính với chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực trung tâm Thái Bình Dương trong tuần đầu tháng Tư ở mức -0,2 độ C. Dự báo, ba tháng tới, ENSO duy trì trong trạng thái trung tính với xác suất 35-45% và gia tăng xác suất chuyển sang trạng thái El Nino lên mức 55-65%.

Với xu thế khí tượng trên, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, dự báo từ tháng 5-7/2026, bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực Biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền cao hơn với mức trung bình nhiều năm (trên Biển Đông xuất hiện 3,2 cơn; đổ bộ vào đất liền 1,2 cơn).

Đáng chú ý, bão, áp thấp nhiệt đới và gió mùa Tây Nam có khả năng gây ra gió mạnh, sóng lớn ảnh hưởng đến các hoạt động của tàu thuyền.

Dự báo bão/áp thấp nhiệt đới hoạt động mạnh hơn trung bình nhiều năm.

Dự báo mùa mưa ở khu vực Bắc Bộ, Cao nguyên Trung Bộ, Nam Bộ bắt đầu ở mức tương đương so với trung bình nhiều năm (khoảng từ giữa tháng Năm, riêng khu vực cao nguyên Trung Bộ khoảng cuối tháng Tư, đầu tháng Năm). Trong đó, tổng lượng mưa trên cả nước trong tháng 5/2026 ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm.

Trong tháng 6/2026, tổng lượng mưa tại Tây Bắc, Đồng bằng Bắc Bộ, các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế phổ biến cao hơn từ 5-20% so với trung bình nhiều năm, các khu vực còn lại phổ biến xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Tháng 7/2026, tổng lượng mưa phổ biến cao hơn từ 5-10% so với trung bình nhiều năm, riêng khu vực duyên hải Nam Trung Bộ, tổng lượng mưa phổ biến ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Đối với xu thế nắng nóng, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia dự báo trong 3 tháng tới, nắng nóng sẽ tiếp tục xảy ra và gia tăng hơn về cường độ tại khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ. Riêng với khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ nắng nóng có khả năng suy giảm dần từ khoảng cuối tháng 5/2026. Số ngày nắng nóng có khả năng xảy ra nhiều hơn trung bình nhiều năm và so với cùng kỳ năm 2025.

Tháng 8-9 vẫn còn nắng nóng kéo dài

Nhận định thêm về xu thế thời tiết từ tháng 8-10/2026, chuyên gia Nguyễn Đức Hòa - Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, cho biết hiện tượng ENSO có xu hướng duy trì trạng thái El Ninõ với xác suất khoảng 80-90%; trong khi khả năng trong trạng thái trung tính giảm với xác suất chỉ còn khoảng từ 10-20%.

Với xu thế khí tượng trên, chuyên gia Nguyễn Đức Hòa cho biết từ tháng 8-9/2026, nhiệt độ trung bình trên toàn quốc phổ biến cao hơn so với trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5 độ C, có nơi cao hơn. Như vậy, dự báo trong tháng 8-9/2026, nắng nóng tiếp tục xảy ra tại khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ. Đáng chú ý, nắng nóng có khả năng cao hơn trung bình nhiều năm và năm 2025.

Từ khoảng đầu tháng 9/2026, nắng nóng sẽ dần suy giảm tại khu vực Bắc Bộ và từ nửa cuối tháng 9/2026 sẽ suy giảm tại khu vực Trung Bộ.

Cũng trong thời kỳ dự báo trên, bão, áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực Biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền ở mức thấp hơn so với trung bình nhiều năm (trên Biển Đông 6,8 cơn; đổ bộ vào đất liền 2,8 cơn).

Đối với xu thế lượng mưa, theo cơ quan khí tượng thủy văn, tổng lượng mưa trong tháng 8 phổ biến xấp xỉ so với trung bình nhiều năm. Tháng 9/2026, tổng lượng mưa phổ biến thấp hơn từ 5-20%; riêng khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ phổ biến ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm. Trong tháng 10, tổng lượng mưa phổ biến thấp hơn từ 5-20% so với trung bình nhiều năm, riêng Bắc Bộ xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.

Đáng chú ý, trong thời kỳ dự báo này, hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh có khả năng gia tăng trên cả nước.

Chuyên gia Nguyễn Đức Hòa cho biết với điều kiện khí tượng trên, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, dự báo gió mùa Tây Nam và bão, áp thấp nhiệt đới có khả năng gây ra gió mạnh, sóng lớn ảnh hưởng đến các hoạt động trên khu vực Biển Đông. Song song với đó, nắng nóng, mưa lớn và dông, lốc, sét, mưa đá, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến các hoạt động sản xuất, sức khỏe cộng đồng, cây trồng và vật nuôi.

Cơ quan khí tượng cũng cảnh báo trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp, nhiều hình thái nguy hiểm, cực đoan có thể xảy ra như nắng nóng, mưa lớn trong thời gian ngắn, lũ quét, sạt lở đất…

"Do đó, đề nghị thường xuyên cập nhật và tích hợp thông tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn trong các bản tin ngắn hạn 1-3 ngày, để kịp thời điều chỉnh các kế hoạch sản xuất, phương án ứng phó phù hợp; đặc biệt là phương án vận hành hồ chứa phù hợp, bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du, cùng với đó đảm bảo an toàn cho các hoạt động sản xuất và dân sinh," chuyên gia Nguyễn Đức Hòa lưu ý.