Thống nhất một bộ SGK: Mở cơ hội nâng cao chất lượng dạy học

Hoạt động học tập tại Trường Tiểu học Thuận Kiều (phường Đông Hưng Thuận, TPHCM). Ảnh: MA.

Chủ động thích ứng, phát huy lợi thế

Cô Lê Thị Ánh Tuyết, giáo viên Trường Tiểu học Cách Mạng Tháng Tám (phường Bảy Hiền, TPHCM), cho biết việc thống nhất sử dụng bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” sẽ đặt ra những yêu cầu mới đối với giáo viên trong quá trình nghiên cứu nội dung sách, điều chỉnh kế hoạch bài dạy và cập nhật học liệu. Tuy nhiên, theo cô, đây là áp lực tích cực, góp phần hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng dạy học.

Theo cô Tuyết, bên cạnh các đợt tập huấn do Bộ GD&ĐT tổ chức, giáo viên cần tiếp tục chủ động nghiên cứu nội dung sách, tăng cường trao đổi chuyên môn để nhanh chóng thích ứng với bộ SGK mới. Tại trường, các tổ chuyên môn đã phối hợp xây dựng phân phối chương trình, kế hoạch dạy học, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn.

Song song đó, nhà trường đẩy mạnh xây dựng kho học liệu số, sử dụng hệ thống LMS để quản lý hoạt động dạy học và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong thiết kế bài giảng, xây dựng câu hỏi cũng như hỗ trợ cá nhân hóa việc học của học sinh. Theo cô Tuyết, các công cụ này giúp giáo viên tiết kiệm thời gian chuẩn bị bài, nâng cao hiệu quả giảng dạy và tạo thêm hứng thú trong học tập cho học sinh.

Nữ giáo viên cho rằng việc thống nhất sử dụng một bộ SGK sẽ tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên chia sẻ học liệu, tăng cường phối hợp chuyên môn; đồng thời giúp học sinh học tập đồng bộ hơn, nhất là khi chuyển trường trong phạm vi thành phố. Bên cạnh đó, phụ huynh cũng giảm được chi phí mua sách mới, còn nhà trường thuận lợi hơn trong công tác quản lý chuyên môn, tổ chức tập huấn và triển khai chuyển đổi số.

Đồng tình với nhận định trên, cô Nguyễn Thị Thanh Thảo, giáo viên Trường Tiểu học Thuận Kiều (phường Đông Hưng Thuận, TPHCM), cho rằng việc áp dụng bộ SGK thống nhất không đặt ra nhiều trở ngại đối với giáo viên, bởi nội dung giảng dạy vẫn bám sát Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành.

Theo cô Thảo, những năm gần đây, giáo viên đã quen với việc linh hoạt khai thác và lựa chọn ngữ liệu phù hợp với năng lực, đặc điểm của học sinh trong quá trình tổ chức dạy học. Vì vậy, việc chuyển sang sử dụng bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” từ năm học 2026/2027 được xem là cơ hội để đội ngũ giáo viên cập nhật thêm nguồn học liệu mới, làm phong phú phương pháp giảng dạy và chủ động chuẩn bị trước khi bước vào năm học mới.

Trong khi đó, thầy Nguyễn Ngọc Hưng, giáo viên Trường THPT Bình Hưng Hòa (phường Bình Hưng Hòa, TPHCM), nhận định việc sử dụng một bộ SGK thống nhất sẽ góp phần bảo đảm sự đồng bộ về nội dung, chuẩn kiến thức và kỹ năng cho học sinh.

Theo thầy Hưng, giáo viên sẽ không còn mất nhiều thời gian đối chiếu, so sánh ngữ liệu giữa các bộ sách khi xây dựng phân phối chương trình hoặc biên soạn đề kiểm tra, đánh giá định kỳ. Đồng thời, hệ thống học liệu đi kèm như sách giáo viên, bài giảng điện tử, ngân hàng câu hỏi, video minh họa… cũng được đầu tư đồng bộ hơn, giúp giáo viên tiếp cận nguồn học liệu chính thống và tiết kiệm thời gian chuẩn bị bài.

“Việc trao đổi kinh nghiệm chuyên môn, xây dựng kế hoạch bài dạy giữa các trường cũng thuận lợi và thực chất hơn khi giáo viên cùng sử dụng chung ngữ liệu và mạch kiến thức”, thầy Hưng chia sẻ.

Người thầy vẫn là yếu tố quyết định

Ở góc nhìn của một giáo viên có hơn 30 năm gắn bó với bục giảng, cô Bùi Thị Cành, giáo viên Trường Tiểu học Tân Phú (phường Bình Phước, thành phố Đồng Nai), cho rằng sách giáo khoa có thể thay đổi về tên gọi hoặc nội dung, nhưng việc truyền cảm hứng học tập và khơi dậy niềm yêu thích học tập ở học sinh vẫn phụ thuộc vào người thầy.

Với bộ SGK thống nhất “Kết nối tri thức với cuộc sống”, cô đón nhận bằng tâm thế bình tĩnh và sự chủ động của một nhà giáo giàu kinh nghiệm. Theo cô, thuận lợi lớn nhất của việc sử dụng một bộ SGK thống nhất là tính đồng bộ, tạo điều kiện để giáo viên chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau trong công tác chuyên môn.

Tiết dạy của cô Bùi Thị Cành. Ảnh: BH.

Tuy nhiên, cô Cành cho rằng học liệu hay ngữ liệu chỉ là “nguyên liệu”, còn hiệu quả giáo dục phụ thuộc vào cách người thầy tổ chức và truyền tải bài học. Việc sử dụng chung học liệu giúp giáo viên tiết kiệm thời gian chuẩn bị, nhưng chất lượng dạy học vẫn được quyết định bởi khả năng cá nhân hóa bài giảng phù hợp với từng lớp học và từng nhóm học sinh.

Theo cô, công nghệ là công cụ hỗ trợ đắc lực trong việc trực quan hóa bài giảng và mở rộng hiểu biết cho học sinh, song tình yêu thương, sự đồng hành và sự tương tác trực tiếp giữa thầy với trò mới là nền tảng tạo nên một lớp học thực sự hiệu quả.

Trong quá trình giảng dạy, cô chú trọng tổ chức các hoạt động trải nghiệm, tạo cơ hội để học sinh vận dụng kiến thức vào thực tiễn, phát triển năng lực giải quyết vấn đề và kỹ năng hợp tác. Việc đánh giá được thực hiện thường xuyên thông qua quan sát, trao đổi và nhận xét quá trình học tập của học sinh, thay vì chỉ tập trung vào điểm số.

Ở cấp THCS, thầy Đặng Hữu Trí, giáo viên Trường THCS Nguyễn Du (phường Bến Thành, TPHCM), cho rằng để nâng cao hiệu quả triển khai trong thực tế, giáo viên cần chuyển mạnh từ dạy kiến thức sang phát triển phẩm chất, năng lực học sinh, giúp các em biết vận dụng kiến thức vào cuộc sống thay vì chỉ ghi nhớ lý thuyết.

“Việc kiểm tra, đánh giá cũng cần được đa dạng hóa thông qua dự án học tập, sản phẩm thực hành, thuyết trình và các hoạt động trải nghiệm, thay vì chỉ dựa vào các bài kiểm tra trên giấy. Đặc biệt, các trường cần tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, sử dụng kho học liệu số và các phần mềm tương tác một cách linh hoạt, qua đó cá nhân hóa quá trình học tập phù hợp với từng nhóm học sinh”, thầy Trí chia sẻ.